PlusAchtergrond

Maurice de Hond is dé ‘bad guy’ in film over de Deventer moordzaak

Beeld uit De veroordeling, de film over de Deventer moordzaak die vanaf donderdag in de bioscoop te zien is. Beeld September film
Beeld uit De veroordeling, de film over de Deventer moordzaak die vanaf donderdag in de bioscoop te zien is.Beeld September film

De veroordeling, de langverwachte film over de Deventer moordzaak, neemt duidelijk stelling: de ‘klusjesman’ is 100 procent onschuldig aan de moord op de weduwe Wittenberg. Maurice de Hond is dé ‘bad guy’. Die laatste staat klaar om direct terug te meppen.

Gudo Tienhooven

Waarom het een slordige elf jaar heeft geduurd om een verfilming van Bas Haans boek De Deventer moordzaak – Het complot ontrafeld te realiseren? “Allereerst: het schrijven van een goed script was héél lastig,” zegt regisseur Sander Burger. “Maar onze producent kreeg het ook ontzettend moeilijk om de film gefinancierd te krijgen. Geen enkele omroep durfde zich namelijk te wagen aan de film. Waarom? Toch de angst dat Maurice de Hond misschien een klein beetje gelijk heeft…”

Hoe zat het ook alweer? Voor de moord in 1999 op de Deventer weduwe Wittenberg werd boekhouder Ernest Louwes uiteindelijk (vanwege veel dna-sporen op de kleding van het slachtoffer) veroordeeld tot een gevangenisstraf van 12 jaar. Toen was daar ineens opiniepeiler De Hond die klusjesman Michaël de Jong als de ware dader aanwees. De naar voren geschoven ‘bewijzen’ werden aanvankelijk serieus genomen. Het graf van Wittenberg werd zelfs geopend, omdat daarin het mes verstopt zou liggen.

Het had allemaal geen juridische gevolgen, maar De Honds inmenging blijft na-echoën. De veroordeling slaat als filmtitel niet alleen op Louwes (die gesteund door De Hond nog altijd zegt onschuldig te hebben vastgezeten), maar ook op het effect van het mediacircus op de levens van die klusjesman De Jong en zijn vriendin (gespeeld door Yorick van Wageningen en Lies Visschedijk).

“In mijn boek liet ik zien waarom ik vind dat er niks mis is met het vonnis tegen Louwes,” zegt Bas Haan, “maar verder moet je ervan vinden wat je wilt. Wat je van mij níet mag vinden, is dat de klusjesman iets te verwijten valt. Ik heb aangetoond dat alle aantijgingen bullshit zijn. De Hond is niet voor niets veroordeeld wegens smaad. Dit is het verhaal van onze democratische rechtsstaat tegenover een doorgedraaide opiniemaker.”

Haan, destijds werkzaam als journalist bij Netwerk, zegt dolgelukkig te zijn met de film, waarin hij zelf wordt gespeeld door Fedja van Huêt. “De producent raakte getriggerd door de boodschap over mediamanipulatie en dat de macht van de publieke opinie soms sterker kan zijn dan de feiten,” zegt Haan. “Tout journalistiek omarmde mijn boek, maar het bereikte niet het grote publiek. Sterker, daar ging het gewoon door. De eerste vraag die ik toen bij De Wereld Draait Door kreeg, was: ‘En Bas, wie heeft het nou gedaan? De boekhouder of de klusjesman?’ Het had dus niets opgeleverd. Dat ze het boek wilden verfilmen, kwam als een geschenk. Maar ja, toen duurde het nog elf jaar…”

Steeds actueler

Terug naar de kracht van wat Haan de effecten van De Honds ‘lastercampagne’ noemt. “Van enkele mensen van de omroep met wie ik in het verleden andere films heb gemaakt hoorde ik dat ze niet wilden samenwerken omdat ze het allemaal niet zeker wisten,” zegt regisseur Burger.

Hoofdrolspeler Fedja van Huêt knikt. “Ik heb ook collega’s die zeggen: ‘Ja, maar De Hond zegt dat…’ De uiteindelijke film gáát ook over fake news. Dat is heel erg op zijn plaats in deze tijd. Als iemand de opinie bespeelt met meningen, kom je al snel op dat terrein terecht.”

Volgens Burger werd De veroordeling ook steeds actueler. “Trump kwam aan de macht, je had de bestorming van het Capitool in Washington en De Hond mengde zich in het coronadebat. We hebben er eigenlijk baat bij gehad dat het zo lang duurde voor de film uitkwam.”

Er is nog even getwijfeld om De Hond door een acteur te laten spelen. “Maar zelfs als je een acteur letterlijk zijn woorden laat uitspreken… Als De Hond vervolgens stelt dat hij het niet zo heeft gezegd, is dát wat mensen blijven onthouden. Om dat te voorkomen, hebben we hem alleen in archiefbeelden getoond. Krachtiger kon niet.”

De succesvolle recente podcast De Deventer mediazaak heeft volgens de regisseur ‘al veel voorwerk gedaan’. “Het beeld van de klusjesman is al aan het kantelen, maar dit kan hét moment zijn dat het publiek echt overtuigd raakt van zijn onschuld.”

Haan heeft nog geregeld contact met De Jong. “Hij is heel blij dat deze rehabilitatie nu plaatsvindt. En daar gaat het me vooral om.”

De schoft van Deventer

Maurice de Hond zet nog altijd vraagtekens bij de onschuld van de klusjesman en laat weten de film niet te hoeven zien. “Ik heb gehoord dat hij erg goed is. Prima, maar weet wel dat het pure fictie is. Op basis van Bas Haans boek, de podcast en nu ook de film, kun je maar één conclusie trekken: dat ik de schoft ben van de Deventer moordzaak. Ik heb er een podcast tegenover gezet, omdat er zo’n verschrikkelijk eenzijdig beeld wordt geschetst.”

Wie naar enkele afleveringen van zijn eigen podcast luistert, zal volgens De Hond ‘steil achterover slaan’. Het zou ook zomaar tot een alternatieve film kunnen leiden. “Ja hoor, wie weet.”

De opiniemaker belooft dinsdag in de hele kwestie met ‘groot nieuws’ te komen waarover hij nu nog niets wil loslaten.

De veroordeling is vanaf donderdag te zien in de Nederlandse bioscopen. De podcast van Maurice de Hond is te vinden op oordeelzelf.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden