PlusInterview

Mathilde Wantenaar schreef een familieopera: ‘Kinderen laten meteen merken als ze het saai vinden’

Het Opera Forward Festival vindt dit jaar volledig online plaats. Mathilde Wantenaars tweede opera, Een lied voor de maan, in 2020 op het laatste moment afgelast, krijgt daardoor een nieuwe kans.

Scène uit Een lied voor de maan: ‘Ik wilde graag een tekst die tegelijkertijd eenvoudig en poëtisch was.’   Beeld Kim Krijnen
Scène uit Een lied voor de maan: ‘Ik wilde graag een tekst die tegelijkertijd eenvoudig en poëtisch was.’Beeld Kim Krijnen

Vanwege corona en de lockdown viel het Opera Forward Festival in 2020 in het water. Een jaar later is er nog weinig veranderd. Daarom brengt De Nationale Opera vanaf morgen de vijfde editie van het OFF in zijn geheel online, met opvoeringen van Kurt Weill: The Seven Deadly Sins, met Eva-Maria Westbroek en Anna Drijver in de hoofdrol, een preview van Upload, de nieuwe filmopera van Michel van der Aa, en de familievoorstelling Een lied voor de maan (6+) van Mathilde Wantenaar, op een tekst van Toon Tellegen.

Wantenaars tweede opera Een lied voor de maan werd in 2020 een paar dagen voor de première geschrapt, omdat de lockdown inging. “Dat was een schok, omdat ik niet zo heel erg het nieuws volgde,” zegt de componist aan de telefoon. “Ik ging helemaal op in de repetities. Zo’n kleine opera, in een kleine bezetting, zal toch wel doorgaan? Dat dacht ik. Maar nee. En toen zaten we opeens allemaal thuis. Dat voelde aanvankelijk heel onwerkelijk, want je legt er je ziel en zaligheid in. Je bent ook helemaal niet bezig met het al dan niet doorgaan, maar eerst en vooral of het wel goed wordt. Het drong ­allemaal pas later tot me door. Eerst voelde ik een vreemde opluchting, omdat ik me amper meer kon herinneren hoe het was als je niks meer hoefde. Een surrealistisch vakantie­gevoel. Maar op de avond van de première werd ik steeds droeviger en besefte ik langzaam steeds meer in wat voor drama we met zijn allen zijn beland.”

Heb je er nog aan gesleuteld? Want dan kon nu.

“Nee, nauwelijks. De musici en zangers waren enthousiast. Ik was blij met hoe het was geworden.”

Wat is het je het afgelopen jaar vergaan?

“Iedereen denkt dat componisten nu alle tijd hebben om heerlijk in alle rust ideeën te ontwikkelen, maar zo is het bij mij toch niet. Aan de ene kant is mijn leven ook onder normale omstandigheden een soort bestaan in quarantaine, want dat is nu eenmaal de aard van componeren, maar het is nu toch echt allemaal anders. Je mist het moment waarop je met musici samenkomt en dat jouw stuk tot leven komt. Dat maakt het op dit moment allemaal nogal onwerkelijk.”

Wantenaar behoort tot de aansprekendste jonge componisten van dit moment en heeft pal na voltooiing van haar studie over werk niet te klagen. “Ik had niet durven hopen dat het meteen al zo goed zou gaan.” Ze speelde zichzelf in de kijker met Het Verborgene voor strijkorkest en mocht daarna al snel voor het Opera Forward Festival haar tanden zetten in een operaproject. Dat stuk, personar, was zo geslaagd, dat ze van De Nationale Opera de opdracht kreeg een jeugdopera te schrijven.

“Ik kon via DNO naar een workshop van het European Network of Opera Academies over opera’s maken voor een jong publiek. Daar waren componisten, regisseurs, kostuumontwerpers bij betrokken. Heel leerzaam. Ik ontmoette daar de regisseur Béatrice Lachaussée, met wie ik een sprookjesopera wilde schrijven. Op zoek naar een verhaal dacht ik aan Toon Tellegen, omdat ik zijn taal zo mooi en muzikaal vind. Iemand wees me op Een lied voor de maan en dat was perfect. Muziek staat er centraal in. Het gaat over de kracht van de muziek en dat muziek alle dieren kan samenbrengen – beter kon het niet. Ik wilde graag een tekst die tegelijkertijd eenvoudig en poëtisch was; geen bloemrijke, hoogdravende woorden.”

Had je meteen een bezetting in je hoofd? Je gebruikt nu strijktrio, gitaar, fluiten en klarinetten.

“Ik heb er lang op zitten puzzelen. Eigenlijk wilde ik een grotere bezetting, maar dat zou te kostbaar zijn geworden. We hebben nu zes musici en vijf zangers. Ik wilde graag een vierstemmig zangensemble inzetten en ook graag een gitaar, want ik had een jazzy sfeer en een zachte weemoedigheid in mijn hoofd, omdat dat goed past bij het molletje. En verder wilde ik zowel strijkers als blazers. De fluitiste moet ook acteren. En de klarinettist bespeelt ook de bassethoorn, waarvan ik de droevige kleur mooi bij het verhaal vond passen.”

Is een tweede opera componeren moeilijker dan een eerste?

“Het was voornamelijk anders. Mijn eerste had niet echt een duidelijk verhaal. We begonnen ook echt vanaf nul, dus ik wist niet hoe de tekst van Rosita Wolkers zou gaan worden. Voor Een lied voor de maan had ik het verhaal van Toon Tellegen als uitgangspunt. Er is dus meteen al een vorm. Het zijn echt twee totaal verschillende stukken. Ik wil er heel graag nog eentje schrijven. En nóg eentje. En nóg eentje.”

Het is een familievoorstelling. Heb je de muziek daardoor eenvoudiger gehouden?

“Nee! Ik heb geen enkele concessie gedaan. Het is op een bepaalde manier ook bevrijdend om voor kinderen te schrijven, omdat je je helemaal niet hoeft bezig te houden met de vraag of je wel een serieuze componist bent. Je moet trouwens echt met de billen bloot, want kinderen laten het meteen merken als ze het saai vinden. Ze hebben bovendien zo’n open fantasie en zijn zo gevoelig voor het poëtische en het verwonderende dat je je muzikaal echt niet hoeft in te houden.”

Opera Forward Festival ’21. Mathilde Wantenaar - Een lied voor de maan. Stream op zondag van 16.00 -17.00 uur. Seven Deadly Sins: stream op donderdag van 20.00-20.45 uur, Upload: stream op zaterdag van 20.50-21.05 uur.

Mathilde Wantenaar.

 Beeld Karen van Gilst
Mathilde Wantenaar.Beeld Karen van Gilst

Mathilde Wantenaar

Jonge componist (1993) heeft pal na haar afstuderen over werk niet te klagen.

Een lied voor de maan is haar tweede opera.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden