PlusInterview

Massih Hutak rapt op eerste album over de gentrificatie in Noord: ‘Hier voelde ik me voor het eerst veilig’

Net als in zijn columns keert rapper, theatermaker en activist Massih Hutak zich op zijn eerste album tegen gentrificatie. ‘Hiphop is een snoepje waar een medicijn in zit.’

Bart van Zoelen
Massih Hutak. Beeld Jurre Rompa
Massih Hutak.Beeld Jurre Rompa

In zijn rap over de hippe elektrische fietsen die ook in Noord snel oprukken verwerkte Massih Hutak (30) een sample van het indringende alarmsignaal van een VanMoof. In een videoclip wordt ‘selfie-experience’ Wondr beklad. Net als in zijn columns in deze krant keert hij zich tegen de gentrificatie van zijn geliefde stadsdeel.

De buurt waar hij opgroeide noemt hij liefkozend PVG, ook op de plaat die hij woensdag presenteert in het Muziekgebouw aan het IJ. Vlak bij de huurflat in Plan Van Gool, waar zijn uit Afghanistan gevluchte gezin rond de eeuwwisseling terechtkwam, wijst hij op de in 2009 bijgebouwde vleugel van winkelcentrum Buikslotermeerplein. “Opeens hadden we een KFC en een MediaMarkt tegenover ons huis. Dat was wat! ‘Het gaat goed met de buurt, hè,’ zei ik tegen mijn vader.”

Zijn vader reageerde met een les die hem altijd is bijgebleven: “Hij zei: ‘O ja? Voor wie is dat goed dan?’ Wij woonden daartegenover in slecht geïsoleerde huizen, de huur ging omhoog en de brandveiligheid was achteruitgegaan.” In diezelfde tijd leerde Hutak uit de film Boyz n the Hood het begrip gentrificatie. “Toen begon bij mij het bewustzijn over wat er aan de hand was.”

Onderzoeksmethode

Zijn plaat en de videoclips die hij erbij heeft gemaakt gebruikt hij als onderzoeksmethode. “Brooklyn, Berlijn. Buikslotermeerplein,” zingt hij in het nummer Designer Fiets. Over de hele wereld ziet hij hetzelfde mechanisme optreden: verwaarloosde wijken raken populair bij een nieuw, koopkrachtig publiek dat de buurt welvarender maakt, maar ook duurder, te duur voor de oorspronkelijke bewoners.

“De verschillen worden groter omdat er veel huizen zijn verkocht,” ziet hij in Noord. “In buurten waar een groot gemeenschapsgevoel was. Iedereen zat evenveel in de shit.”

Lezers van Het Parool zullen hem vooral kennen van zijn columns, maar het is de muziek waar het voor hem allemaal mee begon. Daarna ging hij het theater in, schreef een boek en tot half januari is in het Amsterdam Museum een expositie te zien van Verdedig Noord, de bewonersbeweging waar Hutak het gezicht van is.

In zijn columns komt hij vaak streng over, concludeert hij. “In mijn muziek durf ik de ruimte te nemen om nog meer mezelf te zijn.” De songs zijn meestal vrolijk en luchtig. “Het is een fijne verleider. Op een heel toegankelijke manier laat ik mensen kennismaken met een lelijk woord als gentrificatie. Hiphop is een snoepje waar een medicijn in zit.”

Liefdesverklaring

Het heeft nog even geduurd voordat zijn eerste plaat er was. Al vanaf 2019 kwamen zo nu en dan losse nummers en videoclips online. De net als de muziek zelfgeproduceerde clips maken de liefdesverklaring aan Noord compleet. “Het is hiphop eigen om zo specifiek de stad te bezingen. Je maakt het hyperpersoonlijk en hyperlokaal en daarmee juist universeel,” zegt Hutak. “Nog voordat hij Brooklyn noemde of New York had Jay-Z het over Marcy Projects. Dat was zijn Plan Van Gool.”

Noord staat er gekleurd op. “Het is niet een decorstuk zoals in veel films en series die hier komen filmen. Het is een personage op zich, zoals Baltimore dat in The Wire is.” Met ook hier zijn eigen perspectief: in Slippers Ray-Ban danst een meisje overal in Noord vrolijk, maar op drie plekken niet. “Daar kijkt ze serieus en zet haar zonnebril af. Dan staat ze bij zelfbouwkavels. Dat is geen toeval.”

Baarmoeder

De angst dat Noord hem door de vingers glipt is eigenlijk best verklaarbaar. “Ik ben op jonge leeftijd gevlucht, langs verschillende landen, langs verschillende azc’s. Ik wist niet beter dan dat we elke drie maanden ergens anders heen gingen en daarom durfde ik me ook niet te hechten aan vrienden of buren. In Amsterdam gingen we van Osdorp naar Noord en pas daar voelde ik me voor het eerst veilig. Hier werd op me gelet, ik voelde me beschermd. Dat maakte het voor mij een thuis.”

Vliegt de vrees voor gentrificatie Hutak als geen ander naar de keel omdat hij zijn thuis al eens is kwijt geraakt? “Het is de spijker op de kop, maar nu wordt het wel heel persoonlijk. Ik ben op jonge leeftijd mijn moeder verloren. Daar had ik het wel over met René Gude, de filosoof die toen denker des vaderlands was. Hij zei: op het moment dat ze bij hun moeder worden weggehaald, gaan mensen op zoek naar omstandigheden die het dichtst in de buurt komen van de baarmoeder. Hij zei: ‘Noord is jouw baarmoeder’.”

“Die veiligheid, dat geborgene, dat warme is voor mij Noord geworden. Ik ga niet nog een keer moederloos worden. Dat ga ik met heel mijn leven verdedigen, beschermen, bewaken.”

De presentatie van Welkom in de Noordside is woensdagavond in Muziekgebouw aan het IJ. Vanaf vrijdag is het album te beluisteren op alle streamingplatforms.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden