Review

Martin Reints: Lopende zaken ****

Je hoort mensen wel eens zeggen: moderne poëzie is zo moeilijk, ik begrijp er niets van. Die hebben waarschijnlijk nog niet van Martin Reints gehoord, bij uitstek een dichter die glasheldere gedichten schrijft. Je hoeft niet op zoek te gaan naar verborgen symboliek of de oplossing van het raadsel, alsof het gedicht een veredeld cryptogram is. Zelfs het woordenboek kan op de plank blijven liggen, want deze dichter gebruikt geen bizarre of buitenissige woorden. Glashelder wil alleen niet zeggen dat deze poëzie ook simpel is in wat zij oproept.

Lopende zaken is de vijfde bundel van Reints in meer dan dertig jaar. Sinds zijn debuut, Waar ze komt daar is ze (1979), heeft hij een heel herkenbaar geluid. Hij schrijft rijmloze regels, in spreektaal, verdeeld in korte strofen: het is heel precies gedaan en maakt tegelijkertijd een losse, onnadrukkelijke indruk.

Reints levert commentaar bij wat hij ziet of meemaakt, en trekt dan een verrassende, vaak filosofisch getinte conclusie, die het naar een hoger plan trekt.

Zijn gedichten suggereren intimiteit, alsof de lezer en de dichter het met elkaar eens zullen zijn over wat hier staat. De je-vorm is hier oorzaak van: Je zet de televisie aan zonder geluid of je lichaam van lang geleden. De dichter spreekt zichzelf toe alsof hij de lezer is.

Maar je kunt er niet van uitgaan dat het altijd zo is. In een gedicht wordt de dode dichter Slauerhoff toegesproken, die de ik voor diens geboorte een zwarte vilthoed had gegeven. Een metafysische gift?

Veel meer dan op Slauerhoff lijkt zijn poëzie op die van Remco Campert, voor wie Reints in deze bundel een eerbetoon schreef. Zij delen een voorkeur voor de lichte, jazzy toon, het spontane, de ingeving.

Het eerbetoon bevat een paar korte observaties over wandelen in het Vondelpark en besluit als volgt: als het zo gaat, beginnen de dingen / vanzelf licht en ontspannen te swingen.

Regels als deze zijn vrolijkmakend. Vitaliteit en reislust zijn kwaliteiten die deze bundel kenmerken. In het eerste gedicht wordt meteen naar buiten gegaan en verder is steeds sprake van onderweg zijn: luisteren naar auto's die over een viaduct razen, proberen door de stad te fietsen zonder in de tramrails terecht te komen, een bestelbusje dat vol vis en schelpdieren de invoegstrook oprijdt, met de tram naar de markt op zaterdag (waar hij een neanderthaler met zijn vuistbijl tegenkomt).

Of neem het gedicht Benzinepomp, waarin precies beschreven staat hoe dat in zijn werk gaat, tanken: De slang pakken / tanken tot de pomp stopt / de slang een stukje terugtrekken / verder tanken tot een mooi bedrag op het paneel staat.

Dergelijke handelingen zullen nog niet vaak in een gedicht zijn beschreven. Het gedicht eindigt zo: het wilde westen / de vakanties van vroeger / de toekomst.

Het gedoe met slangen en doppen is een oponthoud bij de bestemmingen die voor je liggen. Dat wilde westen doet denken aan de cowboy die je dacht dat je vroeger was als je op de achterbank naar het zuiden zoefde.

Ook in het gedicht Halverwege is sprake van een reis: iemand ziet vanuit zijn raam vanachter de luxaflex een tram rijden. Alles is heel gewoon. Aan het einde van de slotregel doemt een suggestie van eindigheid op, die het tafereel in een ander licht zet: de conductrice zit via de intercom te praten met de bestuurder / en maakt zich alvast een voorstelling van de eindhalte.

Dat is opvallend als je het letterlijk neemt, alsof de conductrice niet zou weten hoe de halte eruitziet. Het lijkt te gaan over de voorstelling die zij zich van haar levenseinde maakt - al klinkt het nergens zo dramatisch.

Daar is Reints ook een veel te lichtvoetige dichter voor. Zelfs zijn mededeling dat de Melkweg en het Andromedastelstel op elkaar af stormen, heeft bij hem een rustgevende bijklank. Het is vooral de verwondering die uit zijn werk spreekt, over de ongerijmdheid van de wereld die ons omgeeft, en de sterke wil zich daarover te blijven verbazen. (VICTOR SCHIFERLI)

Martin Reints: Lopende zaken
De Bezige Bij, €15,00.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden