Plus Filmrecensie

Martin Eden is van alles door en naast elkaar

Martin Eden, de eerste fictiefilm van de Italiaanse documentairemaker Pietro Marcello, begint met halfvergane archiefbeelden van anarchist-activist Errico Malatesta (1853-1932), de drijvende kracht achter de Italiaanse revolutionaire beweging in de negentiende eeuw. Dat is niet voor niets; de beelden maken direct duidelijk dat Martin Eden allesbehalve een rechttoe rechtaan boekverfilming is en onderstrepen Marcello’s tomeloze ambitie.

Marcello, die zichzelf het vak van filmmaker heeft aangeleerd, baseerde zijn drama losjes op de gelijknamige, semiautobiografische bildungs­roman van Jack London uit 1909, over een jonge, ongeschoolde proletariër die de ambitie koestert om schrijver te worden. Martin Eden

(Luca Marinelli, op het festival van Venetië bekroond als beste acteur) is ook in zijn versie een knappe zeeman met een boksersneus, die de lagere school niet heeft afgemaakt, niet weet wie Baudelaire is en nog nooit een schilderij van dichtbij heeft ­gezien. Maar de plaats van handeling is niet het vroeg twintigste-eeuwse Oakland, maar het Napels van de twintigste eeuw.

Een door het lot ingegeven ontmoeting met de mooie, verfijnde Elena Orsini (Jessica Cressy), telg uit een schatrijke familie, zet Martins leven op zijn kop. Hij zet alles op alles om zijn nederige afkomst achter zich te laten, begint boeken te verslinden, en Elena brieven en gedichten te sturen. Uit bewondering en liefde; het volkse serveerstertje dat hij bij zijn aankomst in Napels oppikte, ziet hij al snel niet meer staan.

Martin Eden beklimt de sociale ladder, maar als hij er eindelijk in slaagt een van zijn schrijfsels gepubliceerd te krijgen, betekent dat direct het begin van het einde. Hij belandt in socialistische kringen en komt daardoor lijnrecht tegenover Elena en haar bourgeoisfamilie te staan. De verliefde matroos verliest zijn grote liefde én zichzelf in een hartverscheurend drama, dat door de veelheid aan filmstijlen en het fijne archiefmateriaal nadrukkelijk niet in één tijdvak is ­geplaatst.

Marcello’s Martin Eden is van alles door en naast elkaar: een liefdesverhaal boordevol bespiegelingen over individualisme en groepssolidariteit, een Faustvariatie en een tijdsbeeld. De geluidsband, waarop klassieke stukken worden afgewisseld met hitjes van Joe Dassin en Daniele Pace, is uiterst eclectisch. De beelden van Elena, die recht in de camera kijkend de brieven van Martin beantwoordt, zijn vervreemdend.

Het is niet onopgemerkt gebleven; op het festival van Toronto werd Marcello bekroond voor zijn provocerende, vindingrijke en gracieuze regie.

Martin Eden

Regie Pietro Marcello
Met Luca Marinelli, Jessica Cressy
Te zien in Cinecenter, Filmhallen, Ketelhuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden