PlusBoekrecensie

Martijn Simons levert met ‘Heidelberg’ opnieuw een vlijmscherpe familietragedie af

In zijn eerdere roman De Hollandse droom combineerde Martijn Simons een familietragedie met dwingende maatschappelijke kwesties. In Heidelberg is het maatschappelijke decor vager, zodat de verscheurde familie Wagenaar des te sterker – en komischer – op de voorgrond kan treden.

Dries Muus
null Beeld JEROEN JUMELET/ANP
Beeld JEROEN JUMELET/ANP

Eigenlijk gebeurt er niets. Tenminste, niet aan de oppervlakte. Drie van de vier hoofdpersonen gaan een roltrap af naar perron 7 van Utrecht CS. Eén van hen blijft achter, de anderen stappen langzaam op de ICE naar Duitsland, die vlak daarna de stad uitrijdt. Niks wat je niet in twee zinnen kunt zeggen. Martijn Simons trekt er een hoofdstuk of zes voor uit.

Tegelijk met die momenten op het station krijgt de lezer, via terugblikken en overpeinzingen, een prikkelende inkijk in drie overvolle levens. Drie mensen die worstelen met rouw en verlies, zingeving en liefdeswoede, beschamende ellende op de werkvloer en subtielere gevechten in de woonkamer.

Verscheurd gezin

In zijn vorige roman, De Hollandse droom, combineerde Martijn Simons (1985) een familietragedie met dwingende maatschappelijke kwesties. In Heidelberg is het maatschappelijke decor vager, hoewel er hier en daar MeToo-achtige kwesties opdoemen. Maar verreweg de meeste aandacht gaat uit naar het verscheurde gezin op de voorgrond, waarvan de leden net zo sterk met zichzelf overhoop liggen als met elkaar.

In korte hoofdstukken schakelt Simons tussen vader Willem Wagenaar, moeder Annet, en de twee zoons Micha en Ruben. Oudste zoon Cas, schijnbaar de minst gekwelde ziel van allemaal, is bijna een jaar dood; de vier overgebleven Wagenaars komen samen in Heidelberg voor Rubens promotieceremonie én om Cas’ as te verstrooien. Feest!

Verrassend grappig

Terwijl het gezin zich tegen heug en meug richting de plechtigheden begeeft, diept Simons hun levens steeds verder uit. Hij onthult steeds meer van de conflicten die hij in de eerste hoofdstukken aanstipt. Niet alleen zijn timing is goed – de afwisseling van vertelperspectieven, van flashbacks en het heden, tegenwoordige en verleden tijd – ook op zichzelf overtuigen de scènes en beschrijvingen.

De stevige roman bevat nogal wat situaties waarbij de moddervette, dus mislukte satire op de loer ligt. Borreluur in De Pijp. Een leesclubje van welgestelde zestigplusvrouwen. Een getrouwd stel met een seksleven dat volledig gedicteerd wordt door de vruchtbaarheidskalender.

Simons maakt er nooit karikaturen van. Hij blijft precies serieus genoeg, zonder de scherpe randjes er vanaf te slijpen, maar ook zonder de komische lading te verlichten. Ondanks, of vaak ook juist dóór alle diepzwarte ellende, is Heidelberg verrassend grappig. Simons toont zijn scherpe blik in heldere zinnen. Ze lijken doodgewoon, maar bij nader inzien schitteren ze door originele vondsten en wrange humor.

null Beeld

Heidelberg

Martijn Simons
Thomas Rap, €24,99
480 blz.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden