Review

Mark Boog - Ik begrijp de moordenaar

Het blijft ingewikkeld hoe het zit met een intrige - een plot - in een literaire roman. Ik sluit niet uit dat de verwarring nog is toegenomen door de introductie van de genreaanduiding literaire thriller; een genreaanduiding die voor zover ik weet uitsluitend binnen de grenzen van Nederland gangbaar is.

Wat zou zo'n thriller literair moeten maken? Is dat het gegeven dat er een duidelijke, spannende plot in zit? Dat lijkt me niet. Die vaak nadrukkelijke aanwezigheid van een plot zorgt er juist voor dat we spreken van een thriller en lijkt op de een of andere manier het eventueel literaire gehalte van zo'n roman eerder in de weg te zitten.

De nieuwe roman van Mark Boog is in zekere zin te beschouwen als een thriller, een politieroman. In elk geval is een heel boek een rechercheur aan het woord. Deze schrijft een rapport over een moordzaak waarmee hij zich heeft beziggehouden.

Dat rapport lijkt overigens steeds minder op een werkelijk politierapport. Eigenlijk begint het wat dat betreft al raar met de eerste zin, die luidt: 'Ik begrijp de moordenaar.' En daar hebben we meteen ook de titel van deze inmiddels al vierde roman van Boog te pakken, die luidt namelijk eveneens Ik begrijp de moordenaar.

Een vakkundig rechercheur leeft zich bij zijn pogingen een zaak op te lossen wellicht in de motieven en het gedrag van een moordenaar in, maar de politieman die in dit boek aan het woord komt, beschikt over een wel zeer groot invoelend vermogen. Op een gegeven moment lijkt hij zelfs volledig met de moordenaar samen te vallen. 'Alleen de moordenaar is onverwisselbaar,' schrijft de rechercheur in het begin - maar dat blijkt nog maar de vraag te zijn.

Zoals meer op losse schroeven komt te staan in dit zich voor een politieroman bijzonder raadselachtig ontwikkelende boek. Zelfs wie de lezer is tot wie de rechercheur zich richt, staat niet vast. 'Ik zal beurtelings, en beurtelings met jij en u, ju en ei, verschillende mensen aanspreken. Mijn oude vriend de commissaris, mijzelf, een denkbeeldige lezer, misschien soms de moordenaar.'

Het levert een zo op het oog losse vertelstijl op met nogal wat uitweidingen. De verwachting dat we in deze roman ooit nog te maken zullen krijgen met een gelikte thrillerintrige, kunnen we dan ook maar beter zo spoedig mogelijk vergeten.

En dat is niet erg, want er speelt iets wat veel gewichtiger is dan de ontrafeling van een moordmysterie - waar trouwens toch al de voornaamste urgentie af is gehaald omdat het hier om een zaak van bijna dertig jaar geleden gaat.

De wel degelijk aanwezige dwingende systematiek van deze roman komt uit onverwachte hoek.

Wat is er aan de hand?

De rechercheur, die tegen zijn pensioen aan zit, begint al schrijvend meer en meer terug te blikken op een leven waarin hij voortdurend aan de zijlijn heeft gestaan: 'Ik heb alles en iedereen maar over me heen laten komen. Uit vriendelijkheid, heb ik lang gedacht, of uit meegaandheid, lafheid zelfs, verlegenheid. Nu weet ik beter. Het was nalatigheid. Ik maak me boos, weet me aangevallen, maar verzuim vervolgens te handelen.'

En dat moet, besluit hij, nu maar eens afgelopen zijn.

Het is de vraag of deze politieman die zich altijd heeft weggecijferd nog wel tot werkelijk leven in staat is en tot heuse actie kan overgaan, en of hij dus al met al wérkelijk de moordenaar begrijpt.

Deze roman gaat bij het beantwoorden van die vragen tot het uiterste. In die zin is Ik begrijp de moordenaar uiteindelijk toch een spannend boek. Bovendien is het boek geschreven in een intrigerende en slechts schijnbaar springerige stijl. Het staat als genreaanduiding niet op de cover, maar dit kun je met recht een literaire thriller noemen.

Dat heeft die Boog al met al goed gedaan. (ARIE STORM)

Mark Boog - Ik begrijp de moordenaar
Cossee, 18,90

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden