Plus

Margriet van der Linden: Ben geen ‘wappie’ geworden, maar ik heb vragen over de privacy en technologie

In de talkshowjungle is Margriet van der Linden zichzelf. Een vrouw met gevoel voor ironie die geen druppel meer drinkt, vragen stelt bij het coronabeleid en in vier seizoenen M gelukkiger is geworden.

Hanneke van Houwelingen
null Beeld KRO-NCRV
Beeld KRO-NCRV

Een déjà vu-momentje. Margriet van der Linden (51) zit in café Dauphine in Amsterdam. Hier, op een van de rode banken, zat ze vier jaar geleden ook met NPO-baas Frans Klein en tv-producent Irene van den Brekel. De twee wilden praten. Ze zagen een talkshowhost in haar. En niet op de minste plek: het tijdslot van De wereld draait door. Matthijs van Nieuwkerk wilde meer tijd voor andere programma’s.

Dezelfde serveerster brengt haar koffie. Manuela. En over een uurtje heeft ze toevalligerwijs met hetzelfde duo afgesproken, aan de vooravond van haar vijfde seizoen van M. Maandag gaat het praatprogramma (KRO-NCRV) weer van start.

Van der Linden herinnert zich dat ze destijds vrij ‘relaxed’ aan tafel zat. “Ik draaide een aardig winkeltje met mijn documentaireserie How to be Gay en Moltalk. Een eigen talkshow was geen grootse droom. In elk geval niet zoals je die als kind kan hebben.” Denkt na. “Er begon die avond wel iets te borrelen. Ik voelde creativiteit opkomen, maar ook vragen: kan ik dit, zit er potentie in en word ik er gelukkiger van?”

En? Ben je gelukkiger geworden van vier seizoenen M?
“Ja. Nou, geluk hangt van meer dingen af. Maar zonder hoogdravend te willen klinken: ik voel me echt bevoorrecht dat ik dit werk mag doen. Ik voelde dat vanmiddag nog, toen ik in de studio stond om een nieuwe rubriek uit te proberen. Het allerleukste aan deze baan is om een show te maken die een combinatie is van inhoudelijk goede journalistieke gesprekken en een dot lichtheid.”

Nu is de kritiek van kijkers juist dat de laatste seizoenen te zwaar waren. De lol is eruit.
“Die kritiek begrijp ik. We zijn heel naarstig op zoek geweest naar de lichtheid. Even niet laten voelen dat er corona is. Maar in de praktijk lukte dat niet altijd. De show werd ingrijpend gewijzigd toen de persconferentie van Rutte voor ons werd geprogrammeerd. Vaak hadden we nog maar twintig minuten M. Ik kon niet zeggen: dit waren de nieuwe maatregelen en nu hebben we Hans Klok. Je móet erop ingaan. En daarbij komt: als we muzikanten uitnodigden, ging het tóch weer over corona. ‘Ik zit thuis, ik geef nu huiskamerconcerten’ hoorde je dan. Of Candy Dulfer met wie we gezellig over een jazzy kerst wilden praten, vertelde: ‘ik heb het zelf best goed, maar ik maak me zorgen om mijn technici en geluidsmannen die nu werkloos zijn’. Die zorgen kon ik niet negeren.”

Hoe krijg je de balans terug?
“Door live muziek, ein-de-lijk publiek in de studio, nieuwe tafelgasten én een andere opening van de show. Het zal echt nog wel regelmatig over corona gaan, maar daarbij kiezen wij niet voor de dagelijkse stand op de IC's. Het zal eerder gaan over de invloed op ons leven. En ons gevoel daarbij. Aan het begin van de crisis was ik angstig, nu voel ik soms net zo goed een bepaalde vermoeidheid over de maatregelen die steeds worden aangepast. Het kabinet is toch een beetje aan het volksmennen: nu gaan we een beetje links, dan een beetje rechts. Je mag daar best je bedenkingen bij hebben.” Zwaait met haar mobiel. “Wat vind jij nu van de QR-code? Tuurlijk, je kunt hier, bliep, gewoon naar binnen. Handig! Maar waar stopt het? Horen we straks: wat ook heel handig is, is met je QR-code naar het stembureau. Het is niet zo dat Van der Linden een wappie – whatever dat precies mag betekenen – is geworden, maar ik heb vragen over de privacy en technologie.”

Waar was je angstig voor?
“Voor het einde. Dat had meer te maken met het streng gereformeerde meisje uit Ridderkerk dat in mij zit. Iets in mij zei ‘als je nu doodgaat, zou dat in jouw geval wel eens heel rampzalig kunnen zijn’.”

Want? Je hebt heel zondig geleefd?
“Met die gedachte ben ik in elk geval opgegroeid. Alles wat je doet, heeft gevolgen na de dood. Dat gaat niet alleen om mijn geaardheid, maar ook om het loslaten van het geloof of tradities doorbreken waarin je bent grootgebracht. Ik voelde een angst om afgerekend te worden. Tja, hoe werkt dat met angst? Het zijn irreële gedachten. Eigenlijk net als toen je kind was en dacht dat er iemand onder je bed lag. Je kon maar beter twee meter van de rand springen, anders werd je bij je enkels gegrepen. Iedereen kan zeggen ‘er ligt niemand’, maar de angst heeft zich al in je onderbewuste genesteld.”

Hoe houd je je staande in de talkshowjungle met Op1, Jinek, Humberto, Hlf 8, Splntr! en straks dagelijkse shows van de VI-mannen en Arjen Lubach.
“Je moet nooit denken: het zit wel goed. We blijven kritisch naar onszelf kijken. Tegelijkertijd zijn al die shows toch weer een beetje anders qua genre. Ik hoop dat wij ons onderscheiden op inhoud en humor. M is geen cabaret, maar ik mag graag een beetje plagen met een licht ironische toon.”

Kijkers vinden je soms te koeltjes. Herken je dat?
“Ja... Ik haat het om dit te zeggen, maar het is een feit dat dit sneller wordt gezegd over daadkrachtige vrouwen. Eva werd in het begin ook ijskonijn genoemd, ze was gedecideerd, ging op haar doel af. And good for her, maar dan moet je dus wel eerst door de Firma IJskast. Ook op mij is een label geplakt.” Wijzend naar zichzelf. “Van alle vrouwen die er zijn, heb je ook nog dit exemplaar. Ik ben ook weer anders. Alleen al als je naar me kijkt, denk je ‘kuif, pak, bril’. In het begin zal het verkrampter en daardoor minder ontspannen hebben aangevoeld, wat kan overkomen als koel of afstandelijk, maar dat lost zich op. Dat is het fijne aan de Nederlandse kijker: die moet eerst wennen en later word je omarmd.”

Jinek dreunt voorafgaand aan haar uitzending altijd een mantra op verwijzend naar haar voorbeeld. “Onverbiddelijk, onverschrokken, Sonja Barend.” Hoe maak jij je klaar voor M?
Dramatische blik: “Ik scheur mijn shirt open en toon een grote S van Supersonja. Nee joh, ik heb geen mantra. Ik ben meer van de beproefde Van Gaal-methode: de wedstrijd visualiseren. Ik praat hardop tegen mezelf, terwijl ik door het huis banjer, de was doe of op de redactie ben. Dat visualiseren zit ‘m vaak in de gesprekken waarop ik me verheug. Neem Connie Palmen in het vorige seizoen. Dat is een bijzondere, maar ook moeilijke gast, want die is echt wel eens geïnterviewd. Ik had kunnen aankondigen: dames en heren, ze is dertig jaar schrijfster… Connieee Palmen. En dan lekker al haar boeken doornemen. Ik maakte de keuze om het script los te laten en op maar één onderwerp door te gaan, namelijk dat ze is gestopt met drinken. Ik begon met de vraag: ‘je bent nu 65 jaar, had je ooit gedacht dat je deze leeftijd zou halen?’ Dat gesprek liep zo goed. Dat lag ook aan haar. Het is namelijk niet altijd de interviewer die er niks van bakt, nee, een gast moet ook bereid zijn zich te geven. In deze tijd, waarin iedereen bezig is met beeldvorming en de reacties op sociale media die onherroepelijk komen, zijn mensen aarzelend.”

Jij drinkt ook geen alcohol meer. Waarom?
“Vier jaar geleden na het bewuste gesprek in dit café ben ik gestopt. Sindsdien heb ik geen druppel meer gedronken. Het brengt me scherpte en algehele fitheid. Ik ken mezelf: als ik pas een week voor de eerste uitzending was gestopt, had ik na de opnames gelijk geproost op de goede afloop. Mijn ruggengraat staat na het eerste glas wijn meteen op Marktplaats. Voor mij werkt een drastisch besluit het beste.”

M, maandag 8 november om 19.05 uur bij Kro-Ncrv op NPO 1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden