Plus

Marc van der Linden: 'Koningsdag is een beetje een moetje'

Na dertig jaar is koningshuisverslaggever Marc van der Linden zijn vak nog lang niet zat. Hij zag hoe de paleisdeuren iets opengingen, en het ambt onder druk kwam te staan. 'Voor mij heeft het ook iets magisch.'

Marc van der Linden: 'Het is niet niks hè, dat koning Willem-Alexander op tv huilt.' Beeld Ivo van der Bent

Voorheen, als koningshuisverslaggever Marc van der Linden (48) zijn auto kwijt moest bij de studio van RTL Boulevard op het Leidseplein, zorgde hij ervoor dat hij op tijd was.

Zodat, als er geen plek dichter bij de studio vrij was, hij zijn auto even op de stoep kon zetten in afwachting van een auto die vertrok - en nog steeds op tijd was voor de uitzending. "Nu sta ik op de Prinsengracht," zegt Van der Linden op het terras van De Balie. "Dan loop ik een stukje. Vroeger was dat een no-go."

Van der Linden viel sinds oktober 2015 liefst 115 kilo af, en dat maakt dingen makkelijker - ook in zijn werk als koningshuisverslaggever. Het brengt overigens ook veel misvattingen met zich mee, maar daarover later meer.

De tele­foon van Van der Linden gaat dezer dagen, met Koningsdag in aantocht, voortdurend. Voor veel mensen is het een volksfeest in een sloepje, voor Van der Linden een serieuze werkdag. En dan zit hij dit jaar ook nog eens 30 jaar in het vak.

Is Koningsdag uw hoogtepunt van het jaar?
"Nee, nee. Koningsdag is een beetje een moetje. Dat klinkt niet aardig, maar elk jaar vraag ik me weer af waarom ik meeloop. Daar is wel een antwoord op: het is raar om als een van de bekendere koningshuisverslaggevers niet aanwezig te zijn. Wij lopen achter de koninklijke familie. Dat betekent dat als prins Maurits blijft staan en de rest doorloopt, wij achter prins Maurits moeten blijven wachten."

Wat gaat er gebeuren?
"We gaan achthonderd meter lopen. Daar doen we dan twee uur over. Vroeger, met Beatrix, ging Koninginnedag heel erg om het programma. De koningin keek hoe de Molukse gemeenschap een lied zong, hoe er werd gebasketbald door senioren of hoe er mensen aan het koekhappen waren."

"Onder Willem-Alexander is contact met het publiek het allerbelangrijkste. Handen schudden, selfies maken. Dat heeft de sfeer veranderd. Het is uitbundiger, maar er gebeurt minder. Voor ons is het een van de spaarzame momenten dat we de dochters zien."

U viert een jubileum.
"In 1988 heb ik mijn eerste stukje over Beatrix geschreven, denk ik. Het is steeds meer geworden. En het verveelt niet."

Brede vraag: is er veel veranderd in die jaren?
"Toen ik begon, negeerde de journalistiek het Koninklijk Huis grotendeels. De kranten vonden het niet interessant, tv had er nauwelijks aandacht voor en de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) was ouderwets, onaardig en afstandelijk."

"Als je puur naar Koningsdag kijkt: de eerste Koninginnedagen waren niet om aan te zien. Mensen droegen geen oranje - dat is pas gekomen na het EK van 1988. Bovendien had Beatrix het niet zo met de media. Dat is nog steeds zo."

U gaf eens aan dat zij boven aan uw lijstje met interviewkandidaten staat. ­Waarom is dat?
"Vooral ook omdat ik weet dat ze het niet doet. Als je haar toespraak ziet waarin ze afscheid neemt als koningin, 29 april 2013, dan zitten daar prachtige zinnen in, maar op de een of andere manier komt het niet binnen."

"Er is respect voor haar, ze is een goede dienaar van het land geweest, maar als je ziet hoe Juliana het deed... Beatrix begint met 'In het vooruitzicht tot mijn afscheid van de troon, wil ik me tot u richten', Juliana met 'Luisterende en kijkende Nederlanders'."

"Ze zit meteen naast je op de bank. Ze geeft in die toespraak inzicht in de mens Juliana. Dat heeft Beatrix eigenlijk nooit gedaan. Zij heeft de mens Beatrix grotendeels uitgeschakeld en de rol van staatshoofd geperfectioneerd."

"Willem-Alexander heeft zijn populariteit te danken aan het feit dat hij de mens laat zien. Hij durft zijn gevoelens te tonen, is zichzelf. Het is niet niks hè, dat hij op tv huilt. Bij het interview met Wilfried de Jong gebeurde het, maar ook bij de herdenking van prins Friso."

Heeft hij dat in de hand, denkt u?
"Nee, maar dat is juist mooi. Er zit een echt mens op de troon. Het is eigenlijk verbijsterend hoe goed de afgelopen vijf jaar gegaan zijn."

Is er voldoende respect voor koning Willem-Alexander?
"Het ambt staat onder druk, al jaren. Het is niet te verklaren dat je een koning hebt, wiens oudste kind automatisch de toekomstige koning(in) is. Een monarchie is per definitie niet democratisch."

"Toch denk ik dat veel Nederlanders wel inzien dat een president niet per se een verbetering zou zijn. De monarchie geeft enige stabiliteit en voor mij heeft het ook iets magisch."

U omschrijft uw leermeester Josje Hagers als een luis in het hermelijn (zie kader). In hoeverre bent u dat?
"Ik vind het wel prettig om op goede voet te staan, maar alles moet kunnen worden gemeld. Ik constateer wel dat er bij het journaille de neiging is om de koninklijke familie in álles kritisch te benaderen. Men is geneigd hen weg te zetten als graaiers. Dat heb ik minder."

Is de berichtgeving rond Bernhard van Oranje schadelijk voor het Koninklijk Huis, denkt u? Deze krant onthulde dat hij meer dan 100 panden in Amsterdam bezit en verhuurt. Daarmee werd hij het gezicht van de verlondenisering van de stad.
"Er zijn twee dingen schadelijk. Het eerste is dat, naar mijn mening, niet voldoende aandacht wordt besteed aan het echte verhaal. Wat er geschreven wordt is zeker geen fake news, maar het wordt wel volledig aan Bernhard opgehangen. Terwijl hij deel uitmaakt van een investeringsgroep die die panden bezit."

"Daarbij hebben we het over een prins die geen lid meer is van het Koninklijk Huis en geen enkele toelage krijgt, en zijn geld zelf heeft verdiend. Het is ook een probleem van de stad dat het mogelijk is op deze manier te werk te gaan."

"Dat neemt niet weg dat de koninklijke familie er een handje van heeft een schildpadden­reactie te vertonen op het moment dat ze in de problemen komt. Ze trekken hun hoofd in en gaan stil liggen wachten tot het over waait. Er blijft een zweem om de familie hangen dat ze nooit het achterste van hun tong laten zien. ­Elke keer dat ze dat wel doen, levert het goede reacties op. Dat zouden ze vaker moeten doen."

Zoals bij het interview van de koning met Wilfried de Jong?
"Ja."

Denkt u bij zo'n interview nog een moment: waarom word ik hier als langstzittende royaltyverslaggever niet voor gevraagd?
"Nee, dat moet je snel accepteren. Ik doe het heel lang, maar dat geeft mij geen speciale positie. Vorige week - dat vond ik vreemd - mocht radiomaker Wouter van der Goes zomaar meedraaien op Paleis Noordeinde."

Marc van der Linden: 'Koningsdag is een beetje een moetje. Elk jaar vraag ik me weer af waarom ik meeloop.' Beeld Ivo van der Bent

"Hij heeft lakeien gesproken, is in de zilverkluis geweest, bij de bloemist geweest en mocht kijken hoe de tafels werden gedekt. Allemaal dingen die tot voor kort verboden waren. Nou, goed. Dat heb ik dus geaccepteerd, maar ik realiseerde me wel dat ik meer 'ongewone' verzoeken moet doen."

De RVD schuift daarin op?
"Ik vraag me af of het de RVD is. Ik denk dat Willem-Alexander meer openheid wil. Dat is goed. Als je weet wat er allemaal gebeurt in het paleis, snap je ook beter waarom het zo veel geld kost."

U schreef voor Weekend eens een column over het staatsbanket - u wilde weten wat er werd gegeten. Waarom is dat belangrijk?
"Inmiddels weten we het, hè. Vroeger moest ik er op slinkse manieren achter komen. Er werd zo geheimzinnig over gedaan, alsof er kaviaar en ganzenlever op het menu stond. Uiteindelijk bleken de gerechten heel eenvoudig: het zijn kalfsmedaillons, een biefstuk, veel wild."

"Er wordt gewerkt met Nederlandse producten; de Lambada-aardbeien, bijvoorbeeld. Er wordt daar aan Hollandpromotie gedaan. Bij een bezoek van de Jordaanse koning staan ook wijnen op het menu. De Jordaniërs zijn moslims, zij drinken niet, maar het hoort bij de Nederlandse tafelcultuur. Dat vind ik aardig om te weten."

U heeft een boek uitgebracht over 5 jaar koningin Máxima. Opmerkelijk: dat verscheen bij Kruidvat. Rond de troonwisseling maakte u twee boeken over Beatrix en Willem-Alexander, die verschenen bij C1000.
"Een bepaalde partij, L'Oreal in dit geval, wilde graag iets doen met de koninklijke familie. Ik liep met het idee om een boek over Máxima te schrijven, zij vonden het leuk. Als je boek het goed doet in de reguliere handel, verkoop je er tien- tot twintigduizend."

"Zeker nu er in korte tijd zo'n acht boeken over Máxima zijn uitgekomen, is er ook een risico. Ik was de eerste, in februari. Er werden 200.000 boeken gedrukt, en die zijn volgens mij allemaal weg. Je kreeg het bij twee producten van L'Oreal en los kostte het 14,95 euro. Maar het lag niet in de boekwinkel, dat voelt ergens ook raar. De laatste drie boeken zijn op deze manier verkocht, maar mijn volgende moet een boekhandelboek worden."

Dat boek gaat niet over het Koninklijk Huis.
"Klopt. Het gaat over wat afvallen met je doet."

Dat boek wordt heel persoonlijk?
"Nu is het heel persoonlijk. Of het zó persoonlijk blijft, weet ik nog niet. Het is een soort therapie nu, waarin ik dingen van me afschrijf. Het afvallen heeft kanten die ik niet verwachtte. Je moet jezelf voor een deel opnieuw accepteren."

Hoe heeft het invloed gehad op uw werk?
"Het fijne van een koninklijke omgeving is dat het heel beschaafd is. Mensen beginnen niet snel over uiterlijkheden."

"Het is één van de weinige plekken waar nooit is gezegd: 'Goh, wat ben je dik.' Omgekeerd is er ook nooit een opmerking gemaakt over het feit dat ik zo veel ben afgevallen. Een mooie consequente houding."

U bent 115 kilo kwijt.
"Het schommelt twee of drie kilo, maar dat klopt. Het werken is makkelijker geworden. Het staan was echt een probleem. Als de koning of koningin ergens komt, worden wij geacht 40 minuten van tevoren in een persvak te staan. Mijn rug hield dat vaak niet."

U heeft er een gebruik van gemaakt niet te vertellen hóe u al die kilo's bent kwijtgeraakt.
"Het is een lange weg geweest om tot het afvallen te komen. Ik heb gezien dat mensen die dik zijn heel makkelijk op hun dik-zijn worden gewezen. Ik vierde met een vriend zijn verjaardag in het café, we namen allebei een appeltaartje en een vrouw die voorbijliep zei: 'Dat moet je natuurlijk niet doen in jouw situatie.' Ongevraagd. En je vóelt de hele zaal al kijken zodra je een appeltaartje bestelt."

"Zelfs nu nog komen allerlei mensen met hun conclusies. 'Wat zal je gelukkiger zijn.' Maar geluk hangt niet af van je buik. Je kunt hartstikke gelukkig zijn als je heel dik bent. En hartstikke ongelukkig als je heel veel bent afgevallen."

Die oordelen lijken me lastig.
"Wat mensen niet beseffen is dat je lichaam van almaar diëten opdonders krijgt. Dikke mensen moeten weten dat er maar weinig kansen zijn om het goed en succesvol te doen."

"Zo groot is mijn geheim niet; het komt neer op een andere manier van leven en veel minder eten. Hoe meer je dieet, hoe groter de kans op levenslange gewichtsproblemen. Omdat ik het nooit gedaan had, heeft het bij mij snel tot resultaat geleid. Ik let nu met alles op, maar ik eet nu gewoon bitterballen, hier, met jou op een terras."

Als je uw naam googelt, gaan alle berichten over uw afvalrace.
"Vroeger verscheen 'Marc van der Linden ziek', dus dat vind ik geen achteruitgang."

Opgebiecht

Leermeester "Josje Hagers. Ze is ­helaas overleden. Ze was royaltyverslaggever bij De Telegraaf toen ik net begon, een fantastische vrouw. Ze leerde me dat je niet alles voor zoete koek moet aannemen. De koninklijke familie had een ontzettende hekel aan haar nadat zij had onthuld dat Juliana een broer had. Daarna werd ze altijd met dedain bekeken."

De beste uit het vak
"Hans Jacobs. Hij doet alles: als de koning 's ochtends in Groningen moet zijn en 's avonds in Middelburg, is Hans er bij beide gelegenheden bij. Hij werkt voornamelijk voor ANP."

De slechtste uit het vak
"Dat zijn vaak de correspondenten van kranten die bij een staatsbezoek even meedraaien. Het is een wereld die anders is dan veel andere. Dat kost tijd om aan te wennen. Dit zijn correspondenten die gewend zijn hun eigen ding te doen. Natuurlijk zijn er uit­zonderingen."

Het beste advies gekregen
"Dat je persoonlijke zaken waarbij je het ­risico loopt dat de persoon het nog niet heeft kunnen delen met familie niet moet willen onthullen. Denk aan een coming-out of een ziekte. Voor zakelijke zaken geldt dat niet."


Cv

Geboren

6 oktober 1969, Vught

Opleiding
HEO Communicatie, Eindhoven (niet afgemaakt), geschiedenis, UvA (niet afgemaakt)

Loopbaan
1988-heden: in verschillende functies werkzaam bij Weekend, inmiddels als hoofdredacteur
2002-heden: royaltydeskundige RTL Boulevard
2003: Meet the Royals voor Arts & Entertainment Network in de Verenigde Staten
2005: begonnen met Royalty, hoofdredacteur

Van der Linden schreef diverse boeken over het koningshuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden