Plus Filmrecensie

Manta Ray: prachtige, hypnotiserende raadselachtigheid

In Manta Ray gebeurt weinig en veel tegelijkertijd. Het speelfilmdebuut van Phuttiphong Aroonpheng heeft tot dusver meerdere prijzen in de wacht gesleept.

Wat beklijft is het licht. De schemering aan het begin van de dag, en het laatste daglicht aan het einde. En dan ’s nachts het alomtegenwoordige neonlicht, dat in Phuttiphong Aroonphengs speelfilmdebuut Manta Ray een bijna magische lading krijgt. En dan is er nog de glinstering van de kwartsstenen die de hoofdpersoon raapt in het bos, omdat hij ze gebruikt om de mythische vis te lokken die de film zijn titel geeft.

Die hoofdpersoon is een Thaise visser. Op een van zijn tochten door het bos stuit hij in de mangrove op een ­gewonde man. Hij sleept hem mee naar huis en lapt hem op. Dan verdwijnt de visser zelf, opgeslokt door de zee, en staat niet veel later diens ex-vrouw ineens op de stoep. De vreemdeling neemt de plek van de visser over, en zelfs zijn uiterlijk. Tot plotseling de visser weer opduikt.

Veel meer dan dat ‘gebeurt’ er niet in Manta Ray. Tegelijkertijd gebeurt er oneindig veel meer in de hypnotiserende, allegorische vertelling. Om chocola te maken van die allegorieën helpt een klein zinnetje aan het begin van de film: ‘Voor de Rohingya.’

Op de vlucht voor etnische zuiveringen in Myanmar ­belandde deze stateloze bevolkingsgroep, door de VN in 2013 omschreven als ‘een van de meest vervolgde minderheden ter wereld’, in vele omringende landen. In Thailand kwamen vele duizenden mensen in slecht georganiseerde opvang terecht. En dat zijn de gelukkigen die hun vlucht overleefden. Velen verdronken op zee, het slachtoffer van onverschillige mensensmokkelaars of van het Thaise leger, dat vele overvolle bootjes die de kust naderen terug de zee op stuurt.

Met dat in het achterhoofd is Manta Ray een andere film. Vele details krijgen grotere betekenis. Zoals het feit dat de vrouw van de visser hem verliet voor een marinier. En misschien ook die glinsterende steentjes in het bos, die daar net zo onverklaarbaar opduiken als de aangespoelde lijken.

Die betekenis is er voor de goede verstaander, maar ook zonder al te veel voorkennis is de magisch-realistische vertelling de moeite waard. Niet voor niets won Manta Ray bij zijn première op het filmfestival van Venetië in 2018 de hoofdprijs in het zijprogramma Orizzonti, dat zich richt op vernieuwende cinema. Het was het begin van een kleine zegetocht langs kleinere internationale festivals, waarbij regisseur Phuttiphong Aroonpheng meerdere handen vol prijzen binnensleepte.

De kracht van de film is precies zijn raadselachtigheid, gevat in hypnotiserende beelden waarmee Aroonpheng (die zijn carrière begon als cameraman) zich in de contemplatieve traditie van zijn bekendere landgenoot Apichatpong Weerasethakul plaatst. Net zoals dat grote voorbeeld toont Aroonpheng een scherp gevoel voor hoe ­magie en spiritualiteit overlopen in de meest banale ­delen van het alledaagse leven.

Manta Ray

Regie Phuttiphong Aroonpheng
Met Aphisit Hama, Wanlop Rungkamjad, Rasmee Wayrana
Te zien in Eye, Filmhallen, Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden