Plus

Manon Sikkel wil zich inzetten voor diversiteit in kinderboeken

Manon Sikkel, schrijfster van de veelvuldig bekroonde IzzyLove­boeken, wordt donderdag voor twee jaar benoemd tot de nieuwe Kinderboeken­ambassadeur. 'Kinderboeken zijn ontzettend lang westers wit geweest.'

Manon Sikkel: 'Ik ben opgegroeid met Pippi, ik wás Pippi, in lijf en geest.' Beeld Harmen De Jong

Leuk baantje, wil ik best doen, had ze gedacht toen haar was gevraagd Hans en Monique Hagen op te volgen als de vijfde Nederlandse kinderboeken­ambassadeur. Manon Sikkel (53) was toen nog niet helemaal doordrongen van het 'instituut' dat de Kinderambassadeur, gebaseerd op het Britse Children's Laureate, inmiddels is.

In Nederland is de Kinderambassadeur een gezamenlijk initiatief van De Stichting Lezen en Het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met de Schrijverscentrale en de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek (CPNB).

"Ze bleven maar herhalen wat een enorme eer het is, een erebaan, een beloning voor het feit dat je een belangrijk oeuvre hebt geschreven voor de doelgroep. Ik heb toen nog gevraagd of ze mij wel moesten hebben, ik ben pas elf jaar bezig als schrijver."

Sikkel studeerde psychologie en literatuur­wetenschap en werkte als journalist voor kranten en bladen.

"Iedereen om me heen zei dat ik eens een roman moest gaan schrijven. Maar ik voelde totaal geen aandrang. Ik ambieerde dat echt helemaal niet. Er zijn zo veel mooie boeken, ik verheugde me er meer op die te lezen dan er met heel veel werk een aan toe te voegen."

Geen grotemensenproblemen
Tot ze, haar dochter was toen elf, merkte dat de boeken waarvan zij wilde dat haar dochter die zou kunnen lezen niet bestonden. "Ze zat in groep 8, was te groot voor kinderboeken. Maar in de jeugdboeken had je alleen van die realistische verhalen met alle problemen uit het dagelijks leven: ouders gescheiden, moeder aan de drank, broertje dood."

Er ontbrak iets, ontdekte ze, tussen Paul van Loons Dolfje Weerwolfje en de literatuur voor 13- en 14-jarigen. Boeken over gelukkige gezinnen waarin grotemensenproblemen niet relevant zijn maar het om vriendschappen en liefde gaat maar nog niet op de young-adultmanier. Dat werd het begin van Haar IzzyLove-reeks, en later Elvis Watt en Geheim Agent Oma.

"Op de kinderboekenbeurs van Bologna heb ik vorige week ook de laureates uit de andere landen ontmoet. Quentin Blake was de eerste ooit, voor hem heb ik zo'n bewondering. Ik dacht dat ik veel meer dan a hundred handshakes van hem verwijderd was. Nu mag ik ineens in dezelfde league spelen."

Opstandig rolmodel
Jacques Vriens, zegt Sikkel over de schrijver wiens boeken zij als kind las, heeft zijn taak als eerste ambassadeur met verve opgepakt; als de schoolmeester die hij was heeft hij pabo's en leerkrachten erbij betrokken. Jan Paul Schutten heeft daarna ingezet op non-fictie en Hans en Monique Hagen op poëzie.

"Ik zal veel gaan doen met sociale media en met de Kinder­boeken­ambassade in het Kinderboekenmuseum in Den haag. Hoewel ik het woord verbinden haat, zal ik vooral ook erg de samenwerking zoeken met creatieve en gepassioneerde mensen die iets te maken hebben met leesbevordering."

Ze heeft haar speech voor vandaag al maanden geleden geschreven. Een belangrijke rol daarin is weggelegd voor Pippi Langkous. Pippi als haar rolmodel, in een tijd waarin meisjes nog tuthola's moesten zijn. Zoals Pippi liet zien: "In kinderboeken kun je vooruitlopen op wat later mogelijk wordt."

Poëzie, Hans en Monique Hagen, Poëzie hardop, Querido, €16,99, 128 blz Beeld -

Want haar dochter (nu 22) stond met haar voetbalteam maar mooi in een finale op de Dam. Al werd er niet gewonnen, het was een mooie revanche op de Hilversumse meester die haar verbood met de jongens mee te voetballen.

"Met twee vriendinnen wilde ik me inschrijven voor de schoolcompetitie, maar we mochten niet meedoen, want we waren meisjes. Toen ben ik bij de burgemeester gaan klagen. Ik ben opgegroeid met Pippi, ik wás Pippi, in lijf en geest. En Pippi gaf me de kracht om naar de burgemeester te fietsen."

Behoefte aan diversiteit
Ze kreeg nul op het rekest. De burgemeester lachte haar weg. Jullie zíjn toch ook meisjes, zei hij. "In plaats van te voetballen ben ik toen naar binnen gegaan en gaan lezen. Dat heeft me uiteindelijk natuurlijk veel goeds opgeleverd, maar ik ben lang heel boos geweest."

Om dat verhaal te vertalen naar nu, zegt ze: "In de literatuur is, terecht, heel veel behoefte aan diversiteit. Daar wil ik me sterk voor maken. Kinderboeken zijn ontzettend lang westers wit geweest met hun Tom en Jet en Kees."

Zelf heeft ze altijd al kinderen van een andere kleur opgevoerd. "Toen IzzyLove werd verfilmd waren er drie witte meisjes gecast. Ik zei: 'Wat? Lees die boeken eerst nog maar eens.' Want een van de meisjes is Surinaams, maar zonder dat haar kleur er in het verhaal toe doet.

Schrijvers moeten zich ervan bewust worden dat iedereen gelijk is, dik of dun, wit of zwart, hetero of homo. Zodat kinderen van alle maten, vormen, kleuren, leeftijden kunnen lezen dat zij gelijk zijn. Ik ben blij dat ik daar een aandeel in kan hebben. Dankzij Pippi."

Poëzie voor kinderen

Kinderambassadeurs Hans en Monique Hagen schreven columns voor Het Parool waarin ze lieten zien hoe fijn het is om gedichten te lezen. Op een persoonlijke, soms humoristische manier legden ze de schoonheid van gedichten bloot, in de hoop dat ze hardop voorgelezen zouden worden aan de keukentafel of op de bank, zodat volwassenen en kinderen samen de liefde voor poëzie konden ontdekken.

De columns zijn nu gebundeld onder de titel Poëzie Hardop. De bundel met 35 columns met 95 gedichten van 65 dichters, van Hans Andreus en Abdelkader Benali tot en met Koos Meinderts en Ted van Lieshout, wordt vandaag gepresenteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden