Plus

Mano Bouzamour: 'Ik ben gevierendeeld door alle aandacht'

In Bestsellerboy, het tweede boek van Mano Bouzamour (27), wordt de hoofdpersoon na het verschijnen van zijn debuutroman door zijn ouders op straat gezet. Zoals hem zelf overkwam. 'Ik moest mijn angsten aanstaren.'

Mano Bouzamour: 'Ik wilde dat Wolkers en Giphart van mijn seksscènes zouden moeten blozen.' Beeld Jitske Schols

Nee, hij heeft níet die roségouden Rolex Day-Date ­Presidential om zijn pols die Prometheusuitgever Mai Spijkers de jonge schrijver Mohamed Zebbi voorhoudt als hij ein-de-lijk dat manuscript van zijn tweede boek zal ­inleveren. Saffierglas, blue lume-verlichte Romeinse ­cijfers en zwevende wijzers, een olijfgroene wijzerplaat.

Mano Bouzamour, twee dagen voor het verschijnen van ein-de-lijk zijn tweede boek, Bestsellerboy, lachend: "Het is fíctie." Maar later, serieus: "Het is wel heel symbolisch in het boek, dat horloge. De tijd tikt en hoe ga je daarmee om. Met de tijd, met de druk?"

Opnieuw speelt hij een geraffineerd spel met werkelijkheid en fictie, net als in zijn debuut De Belofte van ­Pisa uit 2013, dat een bestseller werd, met internationale vertalingen en later dit jaar de opnamen van een speelfilm.

Ja, in zijn nieuwe boek is de hoofdpersoon een Marokkaans-Nederlandse jongen die 'tot over zijn oren verliefd' is op woorden en literatuur en bij uitgeverij Prometheus een droomdebuut publiceert.

Ja, de hoofdpersoon wordt door zijn ouders uit huis gezet. Ja, de hoofdpersoon raakt uit het lood geslagen door alle aandacht.

Maar anders dan hijzelf komt zijn hoofdpersoon nooit tot dat tweede boek. Terwijl Bouzamour de ­afgelopen maanden in zijn dromen woorden voorbij zag razen als de getallenreeksen in de film The Matrix. Een Perzisch tapijt was hij aan het weven; dit rode draadje hier, dit draadje daar.

Ver weg van Amsterdam, de stad waar hij zoveel van houdt - hij had afstand nodig en eenzaamheid. "Ik heb ­ervoor gekozen over de wereld te zwerven om te schrijven. Het was diepzeeduiken in ­mezelf, ik was baggeraar in mijn eigen onderbewustzijn."

De gefingeerde hoofdpersoon uit De Belofte van Pisa werd ­een-­op-een gekoppeld aan de auteur en dat leidde tot nogal wat controverse, onder andere binnen de ­Marokkaanse gemeenschap. Toch is de constructie van Bestsellerboy verwant. De hoofdpersoon wordt in één klap beroemd, verstoten en staat onder druk vanwege dat tweede boek. Was dat een bewuste keuze?
"Schijven gaat over jezelf compleet geven, compleet schaamteloos te zijn. Ik ben opgegroeid in een Marokkaans gezin waar juist veel schaamte was. Mijn mening deed er niet toe, werd niet gehoord. Daarom ben ik schrijver geworden. Om mijn stem te laten horen, om mezelf te zijn. Anders prikt de lezer ook door je heen."

"Mijn spel is geloofwaardige fictie schrijven die is gebaseerd op de waarheid. Is het echt gebeurd of niet? Als de lezer zich dát ­afvraagt, heb ik hem waar ik hem hebben wil. Ik wil de lezer vermaken, ontroeren, ontregelen én een inzicht geven in werelden die hij niet kent."

Er stond een ander tweede boek gepland, Witte Donderdag, te verschijnen in 2016.
"Exact. Dat wordt mijn derde boek. Ik kon niet anders dan nu dít verhaal vertellen, om door te kunnen. Het raakt iets heel wezenlijks: we hebben allemaal onze sores met onze familie. De essentie van het boek is de ­relatie ouder-kind. De generatiekloof."

"Ik dacht: ik moet mijn angsten onder ogen komen en aanstaren; die breuk verwerken nu het contact hersteld is. Heel lang wonnen die angsten de staarwedstrijd, tot ik voelde: het is mooi ­geweest. Ik ga hierover schrijven."

"Dat ik mijn boek ­opdraag aan mijn ­ouders ­- 'Voor mijn ouders, die niet kunnen ­lezen, ­godzijdank'- zegt veel. Het is schrijnend, pijnlijk en ­tragisch - maar ook liefdevol. En heel geestig."

Komen ze dit keer wel op de boekpresentatie?
"Waarschijnlijk wel. Maar het gaat natuurlijk niet alleen over mijn ouders, het gaat ook over de stad. Eigenlijk is Amsterdam de hoofdpersoon. De kinderkopjes op het Spui voor Athenaeum Boekhandel, het zwarte grachtenwater, de waggelende bootjes aan de kade. Mohamed ­Zebbi verpersoonlijkt de stad."

"De stad is waanzinnig, met alle culturele en sociale verschillen. De literaire wereld, de Marokkaanse moslimgemeenschap. Hoe ze werken van binnenuit, hoe ze overlappen. En hoe het eraan toe gaat met heel veel jongedames. Liefde en seks zijn ook een ­belangrijk aspect."

Ja, laten we het over seks hebben. Een veel en met gusto beschreven onderwerp in Bestsellerboy.
"Dat is mijn aanklacht tegen de vertrutting die we nu meemaken. Tijdens het schrijven van de seksscènes wilde ik dat Wolkers en Giphart ervan zouden moeten blozen en er tegelijk hun zegen aan zouden geven."

"Ik vind het een heel belangrijk onderwerp en ik vind dat we nu heel krampachtig aan het doen zijn. En ik snap echt niet waarom. Mijn boek is ook een ode aan de vrouw. Aan de seks en de liefde. Waar zouden we zijn zonder die twee?"

In het boek krijgt debutant Zebbi van iedereen de vraag: wanneer komt dat tweede boek? Was die druk zo groot?
"Ik had niet voorzien wat er ging gebeuren toen De Belofte van Pisa verscheen. Ik was een baby, ik was negentien toen ik begon te schrijven en ik was daar zo op gefocust geweest. We zijn nu toe aan de 21ste druk. Ik heb heel veel lezingen gegeven, er is zoveel gebeurd. Ik had het niet zien aankomen, gelukkig maar. Die dualiteit­ ­beschrijf ik ook in het boek."

Vertel.
"Het ene moment hield ik een lezing voor driehonderd man, het volgende reed ik met de trein het Centraal ­Station binnen en wist ik soms niet waar ik moest gaan ­slapen. Dat was heftig, confronterend. Ik had maar één blik en die was voorwaarts. Gelukkig heeft de literatuur mij omarmd, de literatuur is mijn thuis."

Figuurlijk of letterlijk? Want de literaire helden van de jonge Mano behoren nu ook tot zijn kennissenkring.
"In de eerste plaats de verbeelding, waar de literatuur voor mij om gaat. Daarin kan en mag ik mezelf zijn. ­Verhalen verzinnen, scheppen. Maar ook de literaire ­wereld, ja. Ik whatsapp met schrijvers, doe leuke dingen met ze, feest met ze."

En die literaire helden zijn nu ook lezers, zoals Tommy Wieringa.
"Ja, dat vind ik nog wel het allerengst; dat zij nu mijn ­boeken lezen. We hadden in De Pijp vroeger een pleintje waarvan in het weekend de hekken dichtgingen. Wij wilden ­natuurlijk op dat felbegeerde pleintje voetballen en gaven elkaar een voetje om over de hekken te klimmen."

"Zo voel ik me nu ook. Schrijvers hebben me voetjes gegeven door me te omarmen, belangrijke rolmodellen als Tommy, Joris Luyendijk, Robert Vuijsje en Connie ­Palmen. Ik ben iedereen zo dankbaar, want het is een ­verdomd mooi vak."

Hoe is het om terug te kijken op die 'baby' die op zijn 22ste debuteerde?
"Ik was heel leergierig en gedreven. Een gepassioneerde, jonge stadsbewoner die heel hard z'n best deed om te kunnen doen wat hij wilde: verhalen vertellen. Ik werd in het diepe gegooid en ik moest zwemmen. Een handleiding ontbrak. Ik ben gevierendeeld door alle aandacht."

Beeld Jitske Schols

"Het was ­tegelijkertijd ook fijn. Ik wílde die ervaringen die ik ­beschrijf. Ik wílde die snedige gesprekjes met meisjes en seks met ze hebben. Het ontroerde me als ik bij hen thuis kwam. Maar mijn boek gaat over zoveel meer dan seks, ik hoop dat dat goed begrepen wordt. Het is heel ­gelaagd." Onderbreekt zichzelf, lacht. "Nou ja, soms ook niet. Er is in elk geval goed over nagedacht."

En nu?
"Nu? Nu zijn we in het Dylan Hotel. Ja, oké: in mijn boek schrijf ik: fuck het nu. Mijn hoofdpersoon heeft een teringhekel aan de realiteit en stelt: 'Als je groots wilt worden, ga je dus alles behalve in het nu leven.' Iedereen moet zo nodig in het nu leven."

"Terwijl iedereen het nu aan het ontwijken is, is het niet met Netflix, dan met zuipen of iets anders. Kunst is je verbeelding gebruiken. Mijn grootste angst wordt waarheid in het boek, mijn hoofdpersoon zegt uiteindelijk: fuck de verbeelding. Zijn tweede boek verschijnt niet. Hij is gesneuveld door alle pressie. Die ­titel Bestsellerboy is heel erg cynisch, omdat dat precies is wat mij zoveel angst inboezemt."

Omdat mensen kunnen zeggen: zie die Mano koketteren met zijn bestseller? Laat hem het eerst maar eens waarmaken met dat tweede boek?
"Precies, ik hoor het je zeggen. Maar tegelijkertijd: als een boek die titel draagt, leg je de lat hoog voor jezelf en moet de inhoud wel goed zijn. Pijnlijk goed. Een goed verhaal moet pijn doen. En dit boek heeft me pijn gedaan. Ik heb mijn ziel uit mijn lijf gesneden en op papier gesmeten."

Mano Bouzamour, Bestsellerboy, Prometheus, €19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden