PlusBlikvangers

Mama Aïsa knijpt een oogje toe in Zuidoost

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? 

Vier meter hoog steekt Mama Aïsa af tegen de lucht.Beeld Nosh Neneh

Het is manoeuvreren over fietspaden en wandelweggetjes en onder flatgebouwen door, eer ik haar zie staan: M’Aïsa, Mama Aïsa. Midden op een eilandje tussen Grubbehoeve en de klusflat Kleiburg. Witte jurk met noppen in gecombineerde primaire kleuren. Pront van borst en bil. Metro 53 raast op de fly-over voorbij.

Ze is gemaakt van baksteen, staaldraad en cement, deze Surinaamse Moeder Aarde. Mama Aïsa is de belangrijkste godheid in de winti-cultuur – en staat in dit werk van Chaim Oren symbool voor de verbroedering van de verschillende nationaliteiten in Zuidoost. De noppen blijken de Grote en de Kleine Beer, ze verbeelden de verbinding tussen hemel en aarde. Haar linkeroog is gesloten, ze knijpt een oogje toe. “Moeder vertelt niet alles aan vader over de kinderen; ze ziet wel eens wat door de vingers. Ze is lankmoedig, tolerant en vergevingsgezind,” zei Oren hierover.

Mama Aïsa

Sinds 1986

Kunstenaar Chaim Oren

Waar Grubbenzee

Klinkt zo mooi. Maar volgens buurtbewoner Leendert Bakker, die vanuit zijn woning op haar neerkijkt, heeft Mama Aïsha het boze oog – hij heeft een relaas aan haar gewijd op zijn website. ‘1986. De Bijlmer was ‘af’ en het Projectbureau Bijlmer had nog geld over. Het idee was om iets met kunst te doen waarin alle culturen zich zouden kunnen herkennen. Moeder Aarde past daar goed in, veel culturen kennen haar. Onder kunstenaars werd een wedstrijd uitgeschreven en Chaim Oren kwam als winnaar uit de bus. Hij ontwierp een prachtig beeld, met vormen van een mollige vrouw en allerlei natuurlijk tinten. So far so good.

Maar al gauw begon het gekonkel. Want hoe was het toch mogelijk dat een Oostenrijkse Jood er met de opdracht vandoor ging?’ Er kwam bemoeienis van ‘winti-man’ Orlando Lont, schrijft Bakker, Oren was daar gevoelig voor. ‘En ziedaar het resultaat. Ver van de symboliek dat de aarde alles geeft en ons uiteindelijk weer opneemt (…). en dus wel dicht bij de kwalificatie van gedrocht.’

Klont van een vrouw. Ik vind haar stoer, zoals ze vier meter hoog afsteekt tegen de wolkenluchten, de handen op de schoot gevouwen. Zilverpapier en cellofaan rondom, een lokdoos voor ratten. Vogelpoep, veel vogelpoep. Destijds is het watertje het Cola-meer gedoopt, naar dat in Paramaribo, het ging gepaard met het uitgieten van colaflessen. Grubbenzee klinkt een stuk minder.

Op 4 oktober 1992 ging het hier gruwelijk mis toen een vliegtuig van El Al neerstortte op de flats Groeneveen en Klein-Kruitberg. Na drie stille maanden begint boven Mama Aïsa het vliegverkeer weer stevig aan te zwengelen. Maar wat zal het Mama Aïsa schelen. Oogje toe.

Beeld Jet de Nies
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden