Makers 'Schuldig' starten campagne: 'Het systeem is gestoord'

De serie Schuldig veroorzaakte opschudding, maar in de politiek bleef het stil. Daarom beginnen de makers samen met De Correspondent de campagne Schuldvrij!

Sarah Sylbing en Ester Gould, de makers van de serie Schuldig, willen dat er nu iets fundamenteel verandert.Beeld Eva Plevier

Met Dennis van den Burg van de dierenwinkel in Noord gaat het een heel stuk beter - een groot deel van zijn 40.000 euro schuld is verdwenen. Zelf kwamen filmmakers Ester Gould en Sarah Sylbing er na het maken van hun tv-serie Schuldig (Human) ook niet bekaaid vanaf: ze werden onder meer Journalist van het jaar en ontvingen de Zilveren Nipkowschijf.

En toch knaagde er iets. Hun serie mag dan iets in beweging hebben gezet, verandering, échte verandering, leverde het niet op. Samen met Jesse Frederik, journalist van De Correspondent en coach en oud-lobbyist Annemarie Gehrels beginnen ze deze week de campagne en handtekeningenactie Schuldvrij!.

Beboeten van armoede
Frederik is zich na de tv-serie gaan verdiepen in de schuldenindustrie in Nederland. Gould en Sylbing waren toen ook bezig met Schuldig on tour, waarvoor ze op verschillende plaatsen in het land in debat gingen over de problematiek.

Gould: "Jesse heeft daarop gepleit om iets meer te doen dan 'onze journalistieke plicht'. Eén van de grote motieven dat te doen, was dat Jesse er tijdens het schrijven van zijn stukken achter kwam dat allerlei mensen, inclusief saneringsrechters, incassobureaus en deurwaarders, het een gestoord systeem vinden."

In het manifest waarmee Schuldvrij! naar buiten komt, wordt het samengevat als het beboeten van armoede. Gould: "Het systeem wordt pas bespottelijk als je na de eerste aanmaning niet betaalt. Maar wie kunnen dat niet doen? Dat zijn de mensen die geen middelen hebben. Als je dan ziet hoe het stapelt, is het een geldverslindend circus."

Sylbing: "Deurwaarders die met zijn vijftienen achter één gezin aanzitten als gevolg van marktwerking onder deurwaarders. Incassobureaus die hele rare kosten opvoeren om in de concurrentie hun hoofd boven water te houden. Niemand wordt er beter van."

Gedeelde verantwoordelijkheid
Voor de duidelijkheid: Gould en Sylbing pleiten niet voor het kwijtschelden van schulden. Gould: "Het is een jacht op kosten - incassokosten of deurwaarderskosten of griffiekosten. De eigenlijke schuld blijft ondertussen staan."

Waarom er tot nu nog geen verandering komt? Volgens Sylbing en Gould ligt dat ook aan de moraal in Nederland. Sylbing: "Die is: 'Wie schulden maakt moet op de blaren zitten'. Terwijl we ook in een wereld leven waarin reclame steeds agressiever wordt."

"In Amerika heeft de schuldeiser een grotere verantwoordelijkheid. Als je daar een telefoonabonnement afsluit, wordt eerst gecheckt of je kredietwaardig bent, omdat het bedrijf anders medeverantwoordelijk is als er een schuld ontstaat."

Gould: "Vrijwel alle mensen met schulden - natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen - willen niks liever dan hun schulden terugbetalen. Het systeem is extreem bestraffend in Nederland. Op een punt raken mensen apathisch en hopeloos omdat er geen uitweg is. Als je je moralistische hoed durft af te zetten, weet iedereen hoe gestrest je bent als je geldzorgen hebt."

Schuldhulpverlening
Bovendien wegen de kosten die door de gemeenschap gemaakt worden met ontruiming en daarop volgende schuldhulpverlening niet op tegen de - vaak een paar duizend euro hoge - schuld, zegt Sylbing.

"Schuldenaars melden zich ziek, kinderen groeien op in chaos. Een uit huis geplaatst gezin kost de gemeenschap gemiddeld anderhalve ton." Als de politiek de problematiek zelf omarmd had, waren ze de campagne niet begonnen, zegt Gould.

"Er is vrij rechts gestemd, dus we voelen een verantwoordelijkheid de discussie gaande te houden."

Manifest Schuldvrij!

1. Stop met het beboeten van armoede.
2. Stop de wanpraktijken bij incassobureau’s.
3. Heroverweeg marktwerking voor deurwaarders.
4. Zorg voor samenhang: geef de overheid één gezicht.
5. Bied meer mensen een perspectief op een schuldvrij bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden