Plus

Maarten 't Hart: 'Ik ben een saaie man aan wie niks te beleven valt'

Maarten 't Hart was nooit een lachebekje. Er ligt een bundel in de winkel met zijn beste essays, maar de succesvolle auteur ziet weinig vreugde. 'Het is een beetje saai, elke dag is hetzelfde.'

Ouderdom komt voor Maarten 't Hart met akelig veel gebreken Beeld Jacqueline de Haas

Koffie heeft hij niet, thee evenmin. Een glaasje water dan maar. Schrijver Maarten 't Hart (72) geeft grif toe dat hij niet de ideale gastheer is. "Ik zal niet snel zeggen: eet gezellig mee. Dan moet ik een maaltijd voor vier mensen maken in plaats van voor twee. Een hoop extra werk."

't Hart, die twee miljoen boeken verkocht waaronder de absolute bestseller Een Vlucht Regenwulpen, schaamt zich niet voor zelfanalyse. Over zijn 50-jarige huwelijk met Hanneke: "Hoe ik dat leuk houd? Tja, dat weet ik eigenlijk niet. Het is in elk geval leuk genoeg om het niet te beëindigen, zal ik maar zeggen."

"Wat helpt is dat we op elkaar lijken: we zijn beiden tamelijk asociaal, weinig geneigd om naar feestjes en dat soort dingen te gaan of om met anderen wat te ondernemen. Het liefst zijn we op onszelf en lezen we thuis een boek. We komen elkaar dan bij het eten tegen."

Lekker rustig
Thuis is al vier decennia een vrijstaand huis met een hectare grond in het dorp Warmond. De moestuin, die er tot voor kort voor zorgde dat 't Hart en zijn vrouw zowat zelfvoorzienend waren in de keuken, oogt als een oase van onkruid. Het gevolg van een lelijke schuiver met zijn e-bike waaraan hij een armblessure overhield.

Omdat hij onlangs ook door zijn rug ging, behoren schoffelen, harken en het gevecht met rupsen tot het verleden. 't Hart doet nu weer boodschappen. "Ach, het is wel lekker rustig om te kopen in plaats van te kweken. Ik heb meer tijd voor schrijven en lezen."

Net als op culinair gebied kiest hij op literair terrein voor stevig en degelijk, mogelijk zwaar op de maag. Zo dompelde hij zich pas onder in Zulajka opent haar ogen, een roman van Guzel Jachina over het gruwelijke lot van de Tataren onder Stalin, en in Hanny Michaelis' oorlogsdagboek De Wereld Waar ik Buiten Sta.

Meer lagen
"Allemaal weinig vrolijk, maar goed gedaan. Ik zoek literatuur die ergens over gaat. Die beschikt over meer lagen. De ontspanningsromans van Saskia Noort vallen buiten mijn blikveld."

Voor zijn eigen nieuwe bundel De Wereld van Maarten 't Hart moet de liefhebber ook zijn best doen. De bloemlezing van essays bevat verhalen en kanttekeningen over literatuur, natuur, religie en muziek. Eigenzinnige, doorwrochte observaties, maar geen proza voor een dagje op het strand, vermoedt de schrijver.

"Volgens de uitgever was er vraag naar. Bovendien hebben ze historische waarde. Er staan stukken in vanaf 1978 en die vertellen wat over de tijdgeest. Sommige zijn gedateerd: op het gebied van biologie is ongelofelijk veel nieuwe kennis en onderzoeksmateriaal beschikbaar."

Urgent en actueel
"Andere - over godsdienst en religie bijvoorbeeld - blijven urgent en actueel. Wat zo'n Kees van der Staaij nu roept in The Wall Street Journal over euthanasie had hij in 1978 precies zo kunnen verwoorden."

"Ik kan me daar enorm boos over maken: dat hij via internationale media de Nederlandse opinie wil beïnvloeden. Ik vind dat raar en beneden alle peil. Denkt hij dat het lukt via Amerika een opgeheven vinger en druk richting Nederland te organiseren, omdat wij op onze beurt altijd kritiek op dat land hebben?"

"Wat zou hij ervan vinden als wij in stukken in bladen en kranten in de VS schrijven dat de SGP nog steeds vrouwen discrimineert, zodat hij voor heel de wereld te kijk staat?"

Worden essays nog wel gelezen?
"Aparte krantenkaternen, rubrieken op radio en televisie, internet... er is een enorme stroom aan informatie op allerlei gebieden waardoor essays niet zo hard meer nodig zijn. Ik vind dat jammer, ze verrijken het landschap. Maar het genre lijkt op sterven na dood, er verschijnt nauwelijks nog wat. Ja, De zonde van de vrouw van Connie Palmen. Dat was goed gedaan."

Geeft u nog lezingen?
"Nee, al jaren niet meer. Ik vind het veel te arbeidsintensief. Bovendien moet je er de deur voor uit, zo'n gedoe. Zeker na zessen."

Wat doet u met uw dagen?
"Ik sta rond 5 uur op en als ik zin heb, schrijf ik een tijdje. Is er geen inspiratie, dan fiets ik voor boodschappen naar de Leidse markt. Als ik terug ben in Warmond, werk ik wat aan een paar kleine dingen. Daarna voer ik onze vijf kippen en maak wat te eten, eenvoudige kost. Quinoa met groenten, aardappeltjes met tomaten uit de oven."

"Ik ben geen hardcore vegetariër, maar probeer zo min mogelijk vlees te eten. Ik speel wat piano, lees en kijk naar het achtuurjournaal en ga direct daarna naar bed. Elke dag hetzelfde. Wel een beetje saai. Maar dat moet ik slikken, het hoort bij de leeftijd."

Hebt u moeite met ouder worden?
"Het valt wel een beetje tegen. Ik had niet gedacht dat het gepaard zou gaan met zo veel stapjes terug. Mijn arm die niet goed geneest, pijn in mijn rug, botontkalking, spataderen. En de lust om te werken is minder geworden. Voorheen produceerde ik op een dag wel tien bladzijden, nu niet meer dan wat korte stukjes."

"Maar het ergste is: ik zie mensen om me heen doodgaan. Kort geleden nog mijn achterbuurvrouw van de paardenstallen met wie ik heel veel plezier had. Ze kreeg een hersentumor en was binnen twee maanden weg. Een goede vriendin van 63 eveneens. In beide gevallen kwam er euthanasie aan te pas. Dan komt het dichterbij."

"Mijn vrouw en ik zouden eigenlijk iets moeten vastleggen. Maar ik denk steeds: daar is genoeg tijd voor. Misschien ben ik wel laf en schuif ik het daarom voor me uit. Terwijl vegeteren als een plant of lijden me verschrikkelijk lijkt. We moeten dat voor elkaar regelen. Ook omdat we geen kinderen hebben."

Waarom hebt u geen kinderen?
"We hebben nooit gezegd dat we ze graag zouden willen. We dachten: voorlopig niet. Dat is geleidelijk uitgegroeid tot een definitief niet. Bovendien: de wereld is vol met kinderen. Mijn broer heeft er wel vier, dat zijn er bij wijze van spreken twee te veel."

"Misschien wel de twee die wij hadden moeten hebben. Maar ik heb geen spijt. Als je ziet hoe de wereld reilt en zeilt, is het juist prettig dat ik ze niet heb. Want ik vind dat het heel erg verkeerd gaat. Zo'n griezelige klootzak als Donald Trump aan het roer in Amerika, dat kan niet goed blijven gaan."

Dat klinkt heel somber, denkt u dan niet: dan maar iets gezelligs doen zolang het nog kan?
"Nee, daar heb ik geen behoefte aan. Verjaardagen sla ik altijd over. Ik ga voor sober en eenvoudig. Misschien heeft het met mijn calvinistische verleden te maken."

"Wat dat betreft is schrijven het perfecte beroep: compleet solitair, geen gedoe, geen zeurende collega's en ik hoef er mijn huis niet voor uit. Ik ben een saaie man aan wie niks te beleven valt, maar ik ben er tevreden mee. Ik kan niet anders."

Maarten 't Hart: De Wereld van Maarten 't Hart - de beste stukken over dieren, gewassen, schrijvers, religie en muziek. Uitgeverij De Arbeiderspers, €18,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden