PlusAchtergrond

Luisteren naar Den Haag: de politieke podcast is in trek

De politieke podcast is in opmars. Haagse journalisten ontdekken de voordelen van een medium dat hen de ruimte geeft thema’s uit te diepen. De luisteraars zijn jong en betrokken, ‘van minister tot stagiair’.

Politieke podcasts zijn bezig aan een opmars. Beeld Rosa Snijders
Politieke podcasts zijn bezig aan een opmars.Beeld Rosa Snijders

Hij is vrijwel dagelijks te zien in het journaal, praatte afgelopen jaar meer dan twintig coronapersconferenties aan elkaar en is een vaste gast in de talkshows. Maar als Xander van der Wulp op straat of in de supermarkt door onbekenden wordt aangesproken, gaat het meestal over De Stemming, de podcast die hij met Joost Vullings maakt. “Die mensen luisteren vaak iedere week, en kennelijk ontstaat er dan een soort vriendschapsband.”

De podcast verovert gestaag terrein onder Haagse journalisten. Waar het aanvankelijk een nichemedium was, heeft vrijwel ieder zichzelf respecterende nieuwsorganisatie in Den Haag inmiddels een podcast. De meest beluisterde zijn De Stemming van Van der Wulp en Vullings, Haagse Zaken van NRC en Betrouwbare Bronnen van Binnenhofveteranen Jaap Jansen en Pieter Gerrit (‘PG’) Kroeger. Ook De Telegraaf, AD en BNR maken wekelijks een politieke podcast.

Lamyae Aharouay, politiek redacteur van NRC, was er begin 2017 als eerste bij. Het jaar ervoor reisde ze ten tijde van de Amerikaanse verkiezingen naar New York, waar ze veel politieke podcasts beluisterde. “Mijn favoriet was Political Gabfest van Slate, waarin drie journalisten praten over een door henzelf aangedragen onderwerp. Terug in Nederland benaderde ik NRC, waarvoor ik toen columns schreef, met het idee een podcast te beginnen. Ik wilde politiek redacteuren zo ver krijgen dat ze de verhalen zouden vertellen die ze niet konden opschrijven. Een kijkje in de keuken. Dat was natuurlijk ingewikkeld, want je wilt als journalist liever niet zeggen waar je je informatie vandaan hebt. Maar het gaf ze ook de mogelijkheid dieper in te gaan op sommige onderwerpen.”

Ook Van der Wulp had aanvankelijk zijn bedenkingen bij het medium. “Joost maakte met Max van Weezel een podcast en zij vulden elkaar goed aan: Joost zat op het dagelijkse nieuws en Max kon vertellen over de achtergronden. ­Nadat Max in 2019 was overleden, vroeg de NOS of ik het samen met Joost wilde doen. Ik vreesde dat het me vooral veel tijd zou gaan kosten. Dat bleek te kloppen, het is best arbeidsintensief, maar ik vind het het allerleukste van mijn werk.”

Lossere toon

Inmiddels luisteren wekelijks zo’n 40.000 mensen naar De Stemming, een fractie van de kleine twee miljoen mensen die naar het achtuurjournaal kijken, maar Van der Wulp kan er een stuk meer in kwijt, van zijn werk én van zichzelf. “De toon is stukken losser dan in het journaal; op die manier proberen we om politiek ook wat toegankelijker te maken voor een breder publiek.”

Bovendien biedt de podcast de ruimte voor reflectie op het eigen vak. Van der Wulp: “Joost en ik vertellen niet alleen over wat er die week is gebeurd in Den Haag, maar leggen ook uit hoe ons werk eruitziet en welke dilemma’s daarbij spelen. Laatst hadden we het over het kleine maar zeer luidruchtige groepje mensen dat elke dag voor het Kamergebouw staat en dat politici en journalisten voor van alles en nog wat uitmaken. Hoe ga je daarmee om? Zoiets zou je niet zo snel in het journaal bespreken, in de podcast kan het wel.”

Dieper op zaken ingaan en ingewikkelde kwesties uitleggen, dat is ook wat Jansen met Kroeger doet in Betrouwbare Bronnen. “Toen we begonnen zag ik een programma van een uur voor me, met een blokje van een kwartier voor PG. Maar al snel bleek dat hij een fantastische verhalenverteller was en dat luisteraars het geen bezwaar vinden als een aflevering twee of soms wel drie uur duurt.”

Betrouwbare Bronnen, waar twee afleveringen per week van verschijnen, is voor de politieke fijnproever. Het kan gaan over het EU-voorzitterschap van Portugal of de ondergang van de Sovjet-Unie, maar net zo goed over Abraham Kuyper of Forum voor Democratie. Jansen: “De aanleiding is vaak iets actueels, maar we proberen het zo te maken dat je het over twee jaar nog kunt beluisteren. Dat gebeurt dan ook. Veel oudere afleveringen worden nog steeds beluisterd.” Volgens Jansen zijn de meeste luisteraars tussen de 18 en de 40 jaar oud, vrijwel allemaal hoogopgeleid en op het Binnenhof luistert iedereen, ‘van minister tot stagiair.’

Haagse wandelgangen

Ook Haagse Zaken van NRC heeft een thematische aanpak. Aharouay: “We hebben drie soorten afleveringen: over partijen, waarbij we dan ook in de geschiedenis duiken; over een ingewikkeld onderwerp dat we uitleggen, zoals pensioenen of stikstof; en afleveringen waarin we de politiek duiden: waarom werkt het zoals het werkt? Voor onze luisteraars werkt een podcast waarin we terugblikken op de week minder goed, mensen die het nieuws een beetje gevolgd hebben weten dat allemaal al.”

Toen Aharouay vier jaar geleden begon met Haagse Zaken was ze al blij als duizend mensen luisterden, inmiddels worden afleveringen vaak meer dan dertigduizend keer afgespeeld. “En, wat ik tof vind, heel veel luisteraars zijn tussen de 25 en 35 jaar oud. Dat is een stuk jonger dan de gemiddelde NRC-lezer.”

Toch moet de impact van de podcast op het politieke bedrijf niet overschat worden. “Nee, we zijn niet de talk-of-the-town in de Haagse wandelgangen,” zegt Aharouay. “Daar zijn ze een stuk bevreesder voor een scherpe column van Tom-Jan Meeus in onze krant of voor de voorpagina van De Telegraaf. Maar daar is onze podcast ook niet voor bedoeld.”

Ook Tobias den Hartog, politiek verslaggever van het AD, die vorige maand begonnen is met de podcast Politiek Dichtbij, is de slagkracht van een podcast beperkt. “Lubach, dat heeft impact. En Twitter, daar zijn politici voortdurend mee bezig. Je moet de podcast eerder zien als een aanvulling op de bestaande nieuwsbronnen.”

Maar, zegt Jansen, die al decennialang als journalist op het Binnenhof rondloopt, de waardering die hij krijgt voor zijn podcast is groter dan toen hij voor de radio, televisie of krant werkte. “De mensen die naar je luisteren hebben daar echt moeite voor gedaan. Laatst zei een D66-Kamerlid tegen me dat de podcast precies lang genoeg is voor de wekelijkse treinreis van Groningen naar de Tweede Kamer.”

Niet iedereen zet door

Ook partijen en politici zijn aan het podcasten geslagen, al heeft niet iedereen voldoende stamina om het vol te houden. Jesse Klaver (GroenLinks) praat sinds augustus elke week met een gast, uiteenlopend van Diederik Gommers tot Anna Nooshin, in de podcast Jesse &. Gert-Jan Segers (ChristenUnie) begon vorig jaar met de podcast Gert-Jan vraagt aandacht voor… maar zijn enthousiasme lijkt te zijn weggeëbd, de laatste aflevering is van eind oktober. Ook CDA-fractieleider Pieter Heerma hield Pieters Podcast maar zeven afleveringen vol. De Hans van Mierlostichting, het wetenschappelijk bureau van D66 heeft de podcast Appèl, het wetenschappelijk instituut van het CDA Bram en Forum voor Democratie had tot eind vorig jaar ook een eigen podcast, die inmiddels ter ziele lijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden