Plus Interview

Lucas en Arthur Jussen: ‘We waren een beetje bang voor Bach’

Op hun nieuwe cd laten de broers Lucas en Arthur Jussen hun visie horen op de muziek van Johann Sebastian Bach. “Voordat je begint, moet je al zoveel keuzes maken.”

Arthur en Lucas Jussen: ‘We kunnen muzikaal hoger reiken als we op een Steinway spelen.’ Beeld Marco Borggreve

Lucas en Arthur Jussen zijn vermoedelijk al sinds de tijd dat hun moeder van hen in verwachting was vertrouwd met de muziek van Johann Sebastian Bach (‘Ja, Bach werd en wordt thuis gedraaid; bij wie niet?’). Toch heeft het lang geduurd voordat de pianospelende broers ermee naar buiten durfden te treden. 

Dat moment is nu eindelijk gekomen, met een cd die volkomen terecht Bach heet en waarop ze samen met Amsterdam Sinfonietta hun visie laten horen op de dubbelconcerten BWV 1060 en 1061 en de bewerkingen voor piano-vierhandig die György Kurtág maakte van onder meer Aus tiefer Not schrei ich zu dir, Nun komm, der Heiden Heiland en Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit

Als bonus track is ook nog Myra Hess’ bekende bewerking van Jesus bleibt meine Freude toegevoegd, ook wel bekend als Jesu Joy of Man’s Desiring.

“Ja, we hebben lang gewacht met Bach,” zegt Lucas. “We waren er heel eerlijk gezegd gewoon een beetje bang voor, omdat er zoveel over valt te zeggen. Bach heeft maar weinig opgeschreven, in feite. Bij Mozart durf ik te zeggen dat ik me inmiddels zeker voel, maar zover ben ik bij Bach nog lang niet. Voordat je begint, moet je al zoveel keuzes maken. Hoe zit het met het tempo, de articulatie, de dynamiek, de interpretatie? Welk instrument kies je überhaupt? Piano, klavecimbel? Orgel misschien?”

“Die keuze was bij ons overigens nog het makkelijkst. Maar als je de piano kiest, hoe ga je dan om met het pedaal? Vijf jaar geleden hebben we het weleens over een Bach-cd gehad, want het is schitterende muziek, vanzelfsprekend, maar we vonden dat we het toch nog even niet moesten doen.”

“Arthur: “Er waren gewoon nog teveel vragen onbeantwoord.”

Spelen als een dolle hond

In de aanloop naar de cd die er nu ligt, hebben ze relatief veel Bach gespeeld op het podium. “Daar hebben we ontzettend veel van geleerd. We hebben met Sinfonietta een tournee gemaakt en de dubbelconcerten acht keer gespeeld. Daarna hebben we de muziek even laten liggen.”

Lucas: “De eerste paar concerten speelde ik als een dolle hond. Die partituren zijn zwart van de zestiendenoten, die ik in een roes heb gespeeld. Na afloop had ik geen idee hoe het had geklonken. Het duurde even voordat ik overzicht kreeg in al die lijnen die door elkaar lopen, maar nog steeds is het zo dat als ik onze opname beluister en even minder goed oplet, ik niet meer weet wie van ons ik nou hoor spelen. Het is allemaal zó verweven.”

Arthur: “Na de dubbelconcerten hebben we op het podium ook de bewerkingen van György Kurtág veel gespeeld. Het mooie is dat je daardoor niet alleen de grootheid van Bach ervaart, maar ook beseft wat een goede componist Kurtág is. Hij weet echt de kern van die stukjes te raken.”

Lucas: “Bij hem voel je een enorme geladenheid in de noten, die je niet los kunt zien van de dood. Daar zit een leegte in en een overgave die me soms best een beetje beangstigt. We merkten ook aan de zaal als we met Aus tiefer Not schrei ich zu dir begonnen, dat het heel veel indruk maakte. Dat is zó heavy. Indrukwekkend. ”

Nee, ze hebben Kurtág niet kunnen spreken. “Hij had het te druk met zijn opera. Misschien komt het nog,” zegt Arthur.

De broers beseffen heel goed dat Bach op een vleugel en niet op een klavecimbel bij sommigen de wenkbrauwen zal doen fronsen. “Wij houden nu eenmaal heel erg van de mogelijkheden van een modern instrument,” zegt Arthur. “Maar we hebben onszelf bij dit project enorme beperkingen opgelegd, want het mocht nooit te groot worden, zonder aan intensiteit te verliezen.”

Lucas: “Overschakelen op een klavecimbel is ook niet iets wat je zomaar kunt doen. Daar moet je minstens een jaar of langer intensieve studie aan wijden, want alles is anders op zo’n oud instrument. Maar het zou interessant kunnen zijn het eens te proberen, want het zou heel goed voor je ontwikkeling zijn. Je moet er alleen niet te lichtvoetig mee omgaan.”

Muziek eerlijk spelen

Arthur: “We hebben we veel geluisterd naar Gustav Leonhardt en noem ze maar op, omdat het belangrijke referenties zijn. Alleen kunnen wij muzikaal hoger reiken als we op een Steinway spelen.”

Lucas: “Op een klavecimbel kun je je niet verschuilen. Dat hebben we ook op onze vleugels nagestreefd. Daarom is Glenn Gould goed ook zo groots. Hij speelt alles perfect op zijn vleugel; alles is er. Zo goed kunnen wij het nog lang niet, maar we hebben wel geprobeerd de muziek eerlijk te spelen.”

En dat is zeer mooi gelukt.

Lucas & Arthur Jussen en Amsterdam Sinfonietta-Bach (DG) ligt vanaf zaterdag in de winkel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden