PlusTen slotte

Loretta Lynn (1932-2022): de mijnwerkersdochter die een countrysuperster werd

Loretta Lynn in 1976. Beeld Getty Images
Loretta Lynn in 1976.Beeld Getty Images

In een tijd dat country nog een aartsconservatief genre was bekritiseerde Loretta Lynn in haar songs al de ondergeschikte positie van vrouwen. Dinsdag overleed de zangeres op 90-jarige leeftijd.

Peter van Brummelen

Laat in haar leven wist Loretta Lynn zowaar een heel nieuw publiek aan te spreken. Haar in 2004 verschenen album Van Lear Rose werd geproduceerd door rockmuzikant Jack White, vooral bekend van het garageduo The White Stripes. Twaalf jaar later zong ze op de opvolger Full Circle een duet met de Britse singer-songwriter Elvis Costello.

Lynn, in de countrywereld al sinds de jaren zestig een grootheid, kreeg ineens serieuze aandacht in vooruitstrevende popbladen en werd gedraaid door radiostations die eerder niets van haar moest hebben. Het was een verrassende wending in een zes decennia omspannende carrière, waarin ze werd beloond met vele gouden platen en grote onderscheidingen won, waaronder drie grammy’s.

Boycot

Maar hoe populair Loretta Lynn als countryzangeres ook was, omstreden was ze binnen het genre vaak ook. In een tijd dat country and western nog veelal aartsconservatieve muziek was, durfde zij in haar liedjes de ondergeschikte positie van vrouwen ter discussie te stellen en zong ze vrijmoedig over zaken als overspel en geboortebeperking.

Collega Tammy Wynette zong in 1969 in haar hit Stand by your man dat een vrouw zich in alles diende te schikken naar haar man. Loretta Lynn zag dat heel anders. Titels van hits die zij in de jaren zestig had in Amerika spreken boekdelen: Don’t Come Home A-Drinkin’ (With Lovin’ On Your Mind) en You Ain’t Woman Enough (To Take My Man).

Dat in country gespecialiseerde Amerikaanse radiostations nogal eens een boycot uitspraken over zulke nummers, deed niets af aan Lynns populariteit.

Als dochter van een mijnwerker werd Loretta Lynn in 1932 geboren in Butcher Hollow, een gehucht in de staat Kentucky – ze hield er een zwaar en prachtig, levenslang zuidelijk accent aan over. Over haar door bittere armoede gekenmerkte jeugd schreef ze in de jaren zeventig het nummer Coal Miner’s Daughter. De autobiografie die ze in 1976 publiceerde had dezelfde titel.

Tekst gaat verder onder de video.

Vier jaar later werd van het boek een veelgeprezen speelfilm gemaakt. Daarin werd de rol van Loretta Lynn vertolkt door Sissy Spacek, die daarvoor werd onderscheiden met een Oscar. Tommy Lee Jones speelde Lynns echtgenoot Oliver ‘Doolittle’.

Vijftien jaar oud was Loretta Lynn nog maar toen ze in 1948 trouwde met de 21-jarige Doolittle. Net als de mannen in haar songs ging Doolittle regelmatig vreemd en was hij een zware drinker. Maar de twee bleven bij elkaar tot zijn dood in 1996. Van hun zes kinderen werden er drie geboren toen Lynn nog een tiener was.

Van echtgenoot Doolittle kreeg Loretta Lynn in 1953, toen ze 21 was, ook haar eerste gitaar.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden