PlusFilmrecensie

Little Women vangt het simpele p­lezier van je door de wereld bewegen

Greta Gerwig verfilmde de klassieker Little Women, het verhaal over de zussen March, die ieder op hun eigen manier botsen op de grenzen van wat vrouwen is toegestaan.

Als titelkaart voor haar tweede speelfilm als regisseur gebruikt Greta Gerwig de cover van het klassieke boek waarop de film is gebaseerd: Little Women van Louisa May Alcott (1832-1888). Aan het eind van de film zien we eenzelfde ­omslag, maar dan met personage Jo March als auteur.

De prominentste van de vier zussen die in het boek en de film centraal staan, heeft zo haar verhaal naar zich toe getrokken. Het is een ontwikkeling die al plaatsvindt in Alcotts oorspronkelijke roman, een geromantiseerde versie van haar gezinsleven. In deze verfilming krijgt dit een extra lading, omdat Gerwig zich als scenarist en regisseur het verhaal op een vergelijkbare manier toe-eigent.

Gerwig is meer dan bekend met het boek, vertelt ze in interviews. Ze kreeg het nog voordat ze kon lezen al voorgelezen door haar moeder, en herlas het regelmatig gedurende haar jeugdjaren. Tegen de tijd dat ze aan de verfilming begon, in de slipstream van het Oscarsucces van Lady Bird (2017), lag het verhaal minstens zo dicht bij haar als dat semi-autobiografische regiedebuut.

Geen wonder dat Gerwig zich de vrijheid permitteert de structuur van de vertelling grondig te herzien. Het boek (in het Nederlands uitgebracht als Onder moeders vleugels) werd in eerste instantie in twee helften uitgegeven. In 1868 verscheen het eerste deel, dat draait om een jaar in de jeugdige levens van de vier zussen March en hun ­moeder, terwijl zij wachten op de terugkeer van hun vader van het front van de Amerikaanse Burgeroorlog. Het tweede deel, uitgegeven in 1869, toont het lot van de vier volwassen zussen, die trouwen en gezinnen stichten.

Vanaf links: Emma Watson, Florence Pugh, Saoirse Ronan en Eliza Scanlen in Little Women.

Waar de vele eerdere verfilmingen (de beroemdste zijn een versie met Katharine Hepburn uit 1933 en een met Winona Ryder uit 1994) die volgorde aanhielden, verhaspelt Gerwig de chronologie. Ze begint haar verhaal in New York, waar de volwassen Jo (Saoirse Ronan) vecht voor een zelfstandig leven als schrijver. Vervolgens springt het verhaal heen en weer tussen de goudgetinte jeugdjaren vol toekomstdromen en de hardere realiteit waar de vier zussen op stuiten. Want zoals een beoogde uitgever Jo fijntjes op het hart drukt: aan het eind van het verhaal moeten vrouwelijke personages getrouwd zijn. Of dood – dat mag wat hem betreft ook.

Het is een wrange voorbode van wat de zussen March te wachten staat. Ieder op een eigen manier botsen ze op de grenzen van wat vrouwen is toegestaan. Oudste zus Meg (Emma Watson) is de verstandige, die haar liefde voor ­acteren opzijschuift om haar rol als echtgenote en moeder in te nemen. Schrijfster Jo is als tweede in de rij haar tegenbeeld: rebels, jongensachtig en eigengereid. De ­muzikale en ziekelijke Beth (Eliza Scanlen) is de meest ­gedweeë van de vier, terwijl de brutaliteit van artistieke jongste zus Amy (Florence Pugh) juist geen grenzen kent.

Sprinten en dansen

Door vakkundig de twee tijdlijnen af te wisselen, houdt Gerwig scherp op het vizier wat de vier moeten inleveren als ze op eigen benen komen te staan. Tegelijkertijd kan ze blijven terugkeren naar de vanzelfsprekende steun en saamhorigheid die ze in hun jeugd ervaren, samen in de feminiene utopie van hun povere maar liefdevolle huisje. Mannen zijn hier vooral toeschouwers – van de knorrige, rijke buurman tot diens tienerzoon Theodore, alias ­Laurie (Timothée Chalamet), die in Jo’s worsteling om haar ambities te verwezenlijken zijn eigen beknotte leven herkent. Subtiel verweeft Gerwig in haar versie van Jo’s verhaal ook de biografie van schrijfster Alcott, die in ­tegenstelling tot haar personages vrijgezel bleef.

Zo is deze versie van Little Women met recht die van Gerwig, een zeer hedendaagse film die desondanks trouw blijft aan de periode waarin het verhaal speelt.

Deze Little Women deelt een aanstekelijke springerigheid met Gerwigs eerdere werk, als regisseur maar ook als scenarist en actrice. Als geen ander vangt zij het simpele p­lezier van je door de wereld bewegen, met de nadruk op bewegen – van een sprint door de drukke straten van New York tot een wilde dans net uit het zicht van de meute.

Oscargoud

Little Women is genomineerd in zes categorieën van de Academy Awards, alias de Oscars, die komend weekend worden uitgereikt. Dat is één nominatie meer dan Greta Gerwigs debuut Lady Bird in 2018 binnenhaalde. Net als toen gaat Gerwig op in de categorieën beste film, beste scenario, beste actrice (voor Saoirse Ronan) en beste actrice in een bijrol (voor Florence Pugh). In tegenstelling tot twee jaar geleden werd Gerwig niet genomineerd in de categorie beste regie. Wel maakt Little Women nog kans voor kostuumontwerp en filmmuziek. De bookmakers geven de film vooral kansen in de scenariocategorie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden