Nieuws

Libris Literatuur Prijs naar Mariken Heitman voor ‘verbluffend rijke ideeënroman’ Wormmaan

De Libris Literatuur Prijs is maandagavond in het televisieprogramma Nieuwsuur uitgereikt aan Mariken Heitman voor Wormmaan. De jury, onder leiding van de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb, koos voor ‘een triomf van literaire verbeeldingskracht’ – met een cruciale rol voor een simpel erwtenplantje.

Marjolijn de Cocq
 Mariken Heitman. Beeld Jelmer de Haas
Mariken Heitman.Beeld Jelmer de Haas

De discussies in de jury kregen naarmate de ontknoping vorderde iets bedrukts, aldus juryvoorzitter Aboutaleb. Want crisistijden voor de wereld zijn vaak glorietijden voor de kunsten en 2021, het jaar waarin een pandemie nog steeds de hele wereld in haar greep hield, was een vruchtbaar jaar voor de Nederlandstalige literatuur. “We wisten dat we óók vijf bijzondere romans zouden moeten passeren.”

Die vijf: Willem die Madoc maakte van Nico Dros, De Mitsukoshi Troostbaby Company van Auke Hulst, De atlas van overal van Deniz Kuypers, Onze kinderen van Renée van Marissing en Aleksandra van Lisa Weeda. Er ontstond binnen de jury zelfs een tijdelijke patstelling alvorens de ‘taaie knoop’ kon worden doorgehakt, onthulde Aboutaleb.

De Libris Literatuur Prijs 2022 en het bijbehorende geldbedrag van 50.000 euro ging uiteindelijk naar de ‘verbluffend rijke ideeënroman’ Wormmaan van Mariken Heitman, verschenen bij uitgeverij Atlas Contact. ‘Een boek dat qua vorm, inhoud en denkkracht zijn gelijke niet heeft,’ aldus de jury.

Oerversie van de erwt

In Wormmaan verweeft Heitman twee verhaallijnen. De ene speelt 9000 jaar geleden in de Levant, en is opgehangen aan een mysterieuze, androgyne vrouw die Ra heet en erwtenplantjes opkweekt. Maar er is ook de hedendaagse zaadveredelaar Elke, die nadat haar poging een superieur pompoenras te kweken is mislukt naar een Waddeneiland vertrekt om op zoek te gaan naar de oerversie van de erwt.

Als mens is Elke met haar erwtenqueeste ook op zoek naar haar eigen oerversie of oervorm. In innerlijke tirades wordt ze genadeloos toegesproken door de vrouw die ze nooit werd: dat ze beugelbeha’s moet dragen, en vooral géén lesbische wandelschoenen. Heitman onderzoekt daarmee een van de grote thema’s van nu: de eigen identiteit in het algemeen en de genderidentiteit in het bijzonder.

De opbouw en thematiek van Wormmaan getuigen volgens de jury van een groot intellect, psychologisch inzicht en literair meesterschap. ‘Dat Heitman twee grote culturele omwentelingen weet te verbinden via het cultiveren van niets minder en niets meer dan een erwt, is een triomf van literaire verbeeldingskracht. Dankzij dit simpele plantje (...) becommentarieert Heitman onze omgang met het ecologisch systeem en onze omgang met de menselijke verscheidenheid – een originelere en meer gedurfde insteek is in de Nederlandstalige literatuur niet makkelijk te vinden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden