PlusAchtergrond

Legendarisch popprogramma Countdown herleeft in docu: ‘De dj’s werden zelf popsterren’

Mick Jagger, Whitney Houston, Madonna en David Bowie: ze traden vroeger allemaal op bij Veronica’s Countdown. Programmamaker Jan Douwe Kroeske kocht de archieven en maakte een tweedelige documentaire. Wat maakte het popprogramma zo onweerstaanbaar?

Niek Megens

Als Adam Curry in de jaren 80 landt op een vliegveld in Portugal, bestormen honderden fans de presentator: de boegbeelden van Countdown worden zelf ook als popsterren onthaald, zo ongelooflijk populair is het popprogramma in die jaren. Het in Nederland opgenomen Countdown wordt op zijn hoogtepunt uitgezonden in 23 landen.

In de documentaire die presentator en ondernemer Jan Douwe Kroeske (onder meer bekend van 2 Meter Sessies en Jules Unlimited) maakte over Countdown, blikt Curry vanuit Amerika terug op die gekte: “Waanzinnig en gestoord.”

Ex-Beatle brandt collega af

Countdown was van 1976 tot 1993 te zien bij omroep Veronica, die de allergrootste internationale sterren wist te verleiden tot optredens in Gooise studio’s. Dat leidde tot bijzondere televisie, bijvoorbeeld toen ex-Beatle George Harrison zijn oud-collega Paul McCartney subtiel afbrandde. Ook maakte Countdown opnames in het buitenland en legde het liveoptredens vast. Dat gebeurde onder meer bij shows van The Police en AC/DC. U2 brak in Nederland pas door met een single die door Veronica’s Countdown in Hattem was opgenomen.

Jan Douwe Kroeske. Hij wist in totaal 6500 oude banden met Countdownmateriaal boven water te halen. Een deel ervan bevat unieke, nooit uitgezonden beelden. Beeld Ruben Schipper Fotografie
Jan Douwe Kroeske. Hij wist in totaal 6500 oude banden met Countdownmateriaal boven water te halen. Een deel ervan bevat unieke, nooit uitgezonden beelden.Beeld Ruben Schipper Fotografie

Met zijn bedrijf Double 2 Mediaproducties kocht Kroeske in 2016 samen met een Amerikaanse partner de rechten van het Countdownarchief. Het had weinig gescheeld of de archieven waren voorgoed onder een laag stof verdwenen, vertelt Kroeske. “We wisten dat een deel van het archief bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid lag. Maar er moesten ook nog banden her en der in Nederland liggen. Maar waar, dat was niet helder.”

Vijfduizend uur beeldmateriaal

Via omwegen kwam Kroeske uit bij een immens archief in de buurt van Schiphol, waar grote filmdistributeurs hun kopieën jarenlang bewaarden. “Daar lag een lading ongenummerde banden,” zegt Kroeske. Via een contactpersoon die nog wist waar ze ooit gedropt waren, kwamen de 1382 tapes boven water. Daarna doken nog banden op in Engeland en Amerika. Kroeske: “Ook vonden we in Ter Aar nog 2000 tapes.” In totaal zijn 6500 banden gevonden.

De 5000 uur aan materiaal bevat unieke beelden, waarvan een groot deel nooit is uitgezonden. “Ik zag ruw materiaal van de omgeving waarin Bruce Springsteen is opgegroeid en groot geworden als artiest. Zo mooi om te zien.”

Het logo van het popprogramma. Beeld Double 2
Het logo van het popprogramma.Beeld Double 2

Het topje van de ijsberg is verwerkt in de 90 minuten durende documentaire in twee delen over Countdown. Daarin zien we onder meer een interview met Queenzanger Freddie Mercury, die pas bereid was voor de camera te verschijnen nadat een loopjongen voor verse dope had gezorgd. Anders kwam de nukkige ster niet van zijn Amsterdamse hotelkamer af.

Nepaward

Ook is een zenuwachtige presentator Wessel van Diepen te zien, die op landgoed Neverland aan Michael Jackson de niet-bestaande Children of the World Video Award kwam uitreiken. Veronicaboegbeeld Lex Harding had deze nepaward bedacht om binnen te komen bij wat op dat moment de grootste popster op aarde was.

Als het op een prijs van kinderen aankwam, wilde Jackson – die later omstreden raakte wegens vermeend kindermisbruik – wel een Nederlandse cameraploeg ontvangen. “I love it,” zegt Jackson met zachte stem als hij de wanstaltige award in handen neemt.

Het bijzondere van Countdown, zegt Kroeske, is dat het programma vernieuwend was en dicht bij zijn publiek stond. “Er zat een enorme motor achter. Veronica was de radiopiraat die later tv ging maken. Muziek was altijd belangrijk, met dj’s als tv-presentators. Dat pakte goed uit. Zij werden zelf ook sterren. Het publiek kon naar de studio komen om opnames bij te wonen.”

Door Countdown werd muziek op tv volwassen, zegt Lex Harding in de documentaire. En niets was te gek. “Alles kon als je een goed idee had,” aldus voormalig producent Rob de Boer in de docu.

Nederland als ankerplek

Internationale artiesten kwamen graag naar Nederland voor promotieactiviteiten. “Het publiek stond er open voor. Nederland was voor bands en artiesten een belangrijke ankerplek,” zegt Kroeske. “Als je succes wilde hebben, moest je zorgen dat je muziek eerst in Nederland uitkwam. Dat is eigenlijk nog steeds zo.”

Presentator Adam Curry werd hét gezicht van Countdown. Beeld  ANP Kippa
Presentator Adam Curry werd hét gezicht van Countdown.Beeld ANP Kippa

Een bezoek aan Countdown, dat transformeerde tot Europe’s #1 Rock Show, was in de jaren 80 vaste prik. Ook voor de groten der aarde. Toch verloor het programma in de jaren 90 urgentie, onder meer door de opkomst van 24-uurspopzenders als MTV. Countdown stopte in 1993.

Pareltjes

De ruim vijfduizend uur aan beeldmateriaal is de afgelopen vijf jaar gedigitaliseerd en gearchiveerd. Diverse fragmenten zijn inmiddels al gebruikt in internationale muziekdocumentaires. Ook is ter promotie een YouTubekanaal gelanceerd, waarop beelden van Countdown te zien zijn.

“De beelden zijn interessant voor Amerikaanse documentairemakers,” zegt Kroeske. “Wij Europeanen filmen heel close. Dat kennen zij niet. CNN heeft al materiaal gebruikt.” Kroeske hoopt op internationale vraag naar de beelden. “Er zitten pareltjes tussen.”

The Story of Countdown: 22 en 29 mei om 20.30 uur op NPO 2 Extra

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden