PlusBoekrecensie

Laurent Binet etaleert zijn uiterst belezen tegendraadsheid

‘Maar het is niet nodig het over mensen te hebben die geen rol zullen spelen in deze saga,’ schrijft Laurent Binet tussen haakjes op bladzijde 14 van zijn nieuwe roman Beschavingen. Hij heeft dan net een duizelingwekkend aantal namen genoemd in het duizelingwekkende levensverhaal van Freydís Eriksdóttir, dat voert van Groenland naar Peru.

Als Freydís bevalt van ‘een dochter die ze Gudrid zou noemen, net als haar voormalige schoonzus, de vrouw van Karlsenefi en de weduwe van Thorstein Eriksson, aan wie ze altijd een hekel heeft gehad’ is het deze schoonzus aan wie niet meer zal worden gerefereerd. Een van de vele plaagstootjes die Binet – hier meteen doorgebroken met zijn debuutroman, HhhH uit 2010 – ­uitdeelt in een even ambitieuze en uitdagende als vermakelijke roman.

Binet goochelt in Beschavingen met de wereldgeschiedenis. Met de ‘Groenlandse sage’ en de dagboekfragmenten van Christoffel Columbus die strandt (en sterft) op het Cuba van de legendarische koningin ­Anacaona, legt hij de basis voor de kolonisatie van Europa door de laatste Incakoning Atawalpa.

Atawalpa gaat, op drift door broederstrijd, in de Spaanse vaartuigen op zee en zet voet aan wal in Lissabon. Hij neemt ‘bevrijd van alle dynastieke obstakels’ de macht van Karel V over in Spanje, rukt op naar het noorden en wordt uiteindelijk in Aken tot keizer gekroond met de kroon, de scepter en de rijksappel van Karel de Grote, wiens rijk hij in ere heeft hersteld.

Met de Cubaanse prinses Higuenamota – dochter van Anacaona en geschoold door Columbus – aan zijn zijde en geïnspireerd door de geschriften van ‘de Florentijn’ Machiavelli, verlicht hij armen, bevrijdt hij horigen en verspreidt het geloof in de zon terwijl hij andere gezindten gedoogt en in de landen van de ‘vastgespijkerde god’ de inquisitie afschaft.

Tegendraads

De neerstortende adelaar aan het begin van deel 3, De kronieken van Atawalpa, vertelde Binet in een interview met de Volkskrant, was uitgangspunt voor Beschavingen. Dat verhaal is opgetekend door Garcilaso de la Vega in zijn standaardwerk over de Inca’s – een ongunstig voorteken. Bij Binet is het juist een gunstig voorteken en zo zet hij zijn ‘tegengeschiedenis’ in gang.

Niet te lang wegleggen deze roman, want dan raak je Binet in zijn uiterst belezen tegendraadsheid gauw kwijt. Doorlezen is het devies en – met soms een brede glimlach om de durf van deze schrijver – meegaan in een wervelende wereld die zomaar had kunnen zijn. Een wereld waarin de piramide op de binnenplaats van het Louvre is gebouwd als offerplaats door de Mexicanen – want die komen ook nog binnenvallen, om het hart van de Franse koning uit te rukken en een einde te maken aan het machtsevenwicht onder Atawalpa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden