Langdradig en te bedacht

Scene uit de musical: Op Hoop van Zegen. Foto GPD/Roy Beusker

'De vrouwen houden alles bij elkaar,' zingt Kniertje uit volle borst in de nieuwe musical Op hoop van zegen. Wrang genoeg komt ze die theorie zelf niet na. Ze verloor al eens man en twee zoons op het woeste water. Nu stuurt ze ook haar twee laatste kinderen de dood in. Het heeft iets van een Griekse tragedie: Kniertje zit gevangen in haar levenslot en is niet in staat daaruit te ontsnappen.

Herman Heijermans schreef in 1900 een realistisch toneelstuk over sociale misstanden in de visserij. Reder Bos staat het water aan de lippen. Hij stuurt een gammel schip naar zee in de wetenschap dat hij altijd nog het verzekeringsgeld kan opstrijken mocht er iets mis gaan. Natuurlijk gebeurt dat laatste en keren de laatste zonen van Kniertje niet terug.

De musicalversie begint sterk. Op de kade wachten vrouwen op de terugkeer van man of zoon. Met één grote angst: komen ze wel terug van zee? De openingsscène van Op hoop van zegen geeft die spanning goed weer. Tegen een typisch Hollands wolkendek klinken verhalen over twijfels en hoop, over dood en leven.

De kracht van die eerste scène komt helaas nergens meer terug. Het verhaal van Heijermans heeft alles in zich: drama, genoeg momenten die muziek kunnen verdragen, volop liefde en menselijke onmacht. Ergens in deze bewerking is er kennelijk iets fout gelopen. De schrijvers zeilen op volle kracht langs alle belangrijke momenten. Het resultaat: een langdradige musical die nergens raakt.

Tom Bakker componeerde de muziek. Sommige vondsten zijn subliem. Duidelijk hoorbaar is waar hij bij het publiek de gevoelige snaar wil raken. Maar ook hier geldt: het wondertje wil maar niet geschieden. De liedjes klinken te vaak net iets te bedacht. Zo gaat Op hoop van zegen ten onder in een overdaad aan goede bedoelingen. Neem de strijd van het gammele schip in De zee van tranen: die wordt zo lang uitgerekt, dat je als publiek blij bent dat het eindelijk op de zeebodem ligt.

Een spektakelstuk is deze Op hoop van zegen gelukkig niet geworden. En er staan wel acteurs op het toneel die het onderste uit de kan halen. Vooral Ellen Pieters strijdt als Kniertje om dit zinkende schip drijvende te houden. Wat een energie, wat een passie. Haar aanklacht gaat door merg en been: 'Een vissersvrouw verliest altijd: een man, een kind,' zingt ze. Maar in dat rijtje past nu ook moeiteloos 'en ook de musical'. (MARTIN HERMENS)

Musical Op hoop van zegen. Gezien: zondag 7 december, Zaantheater Zaandam (première).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.