PlusInterview

Kyteman: ‘Ik kan me niet langer dan twee seconden op een gedachte concentreren’

Colin Benders. Beeld Harmen de Jong
Colin Benders.Beeld Harmen de Jong

Colin Benders alias Kyteman is muzikant. Hij werd in 2009 bekend als de trompetspelende leider van Kyteman’s Hiphop Orkest. Met het herenigde Hiphop Orkest zou hij optreden op Lowlands.

Utrecht

“Ik ben in De Bilt geboren, net buiten de stad, maar heb verder mijn hele leven in Utrecht gewoond. Ik heb wel serieus overwogen in New York te gaan wonen. Het idee was na het conservatorium verder te studeren aan Juilliard of de Manhattan School of Music. Ik heb een Nederlands en een Amerikaans paspoort, dus wat dat betreft had ik makkelijk kunnen verhuizen, maar er kwam telkens wat tussen. Het werd een running gag: volgend jaar ga ik naar New York. Utrecht is voor mij de perfecte stad: saai genoeg om niet elke avond afgeleid te worden, knus genoeg om me thuis te voelen. Ik heb er alle ruimte om me te ontwikkelen.”

Ouders

“Mijn vader is Nederlands, mijn moeder Amerikaans. Ze hebben elkaar ooit leren kennen in een kraakpand in Utrecht en zijn sindsdien heel gelukkig samen. Hij was directeur van de kunstacademie in Utrecht en is nu mijn zakelijk partner. Zij zit heel erg in het maatschappelijk werk. Ze heeft echt alles gedaan: ze stond minderjarige asielzoekers bij, maar gaf ’s nachts ook zorg aan sekswerkers op de tippelzone.”

“Mijn moeder is zwart. Bij mij zie je daar niet veel van, maar op school was ik wel anders dan mijn klasgenoten. Maar ik ben bij de familie van mijn moeders kant ook anders. Ik ben altijd een soort buitenstaander geweest.”

Jackie Terrasson

“Mijn oom. En een heel coole oom. Ik ben altijd heel trots op hem geweest: een wereld­beroemde jazzpianist die onder contract staat bij Blue Note. Als hij in Nederland speelde, kwam hij altijd bij ons langs. Samen iets muzikaals doen? We wilden het wel, het had een paar keer ook echt gekund, maar we hadden wat dat betreft ook een soort verlegenheid naar elkaar. En naarmate ik ouder werd, werd die verlegenheid alleen maar groter.”

Kathedrale Koorschool

“Op de school waar ik zat, ging het helemaal niet goed met me; ik had super-adhd, was wild en druk. Rond mijn achtste ging ik in Utrecht naar de Kathedrale Koorschool, vooral omdat die klein en streng was; wellicht zouden ze me daar kunnen intomen. Ik kwam erachter dat ik zingen heel leuk vond. Op het conservatorium ben ik erin doorgegaan. Ik deed er ook trompet, maar wilde klassiek zangsolist worden. Er was een zangdocent met wie ik heel goed klikte, maar die werd ziek en keerde niet meer terug. Toen ben ik volledig voor de trompet gegaan. Sindsdien heb ik nooit meer gezongen, ook niet thuis.”

Trompet

“Is via Jacky, mijn oom, in mijn leven gekomen. Toen ik een jaar of vier, vijf was, had hij een keer een roestige trompet meegenomen, die ik mocht hebben. Ik was totaal geobsedeerd door dat ding, maar moest wel wachten tot mijn tanden waren gewisseld voor ik op les kon.”

“Lang was de trompet de enige constante in mijn leven, maar een jaar of zes geleden ben ik ermee gestopt. De laatste jaren lag hij zelfs boven op zolder. En nu speel ik er weer op, ja. Ik moest wel een hoge drempel over, was bang dat ik het helemaal kwijt was en het nooit meer goed zou komen, maar het gaat oké. De logica van het instrument heb ik weer onder de knie, dat ging sneller dan ik dacht. Ik moet nog wel aan mijn conditie werken.”

“Lucht heb ik wel, het gaat vooral om de embouchure. De trompet is een echt pijninstrument; als je je lippen verkeerd spant, heb je daar soms dagen last van. Ik moet het rustig opbouwen, nog even niet te veel hoge noten spelen.”

2009

“Een jaar als een wervelstorm. Ik bracht mijn debuutalbum The Hermit Sessions uit, dat goed werd ontvangen, en ik ging optreden met Kyteman’s Hiphop Orkest, wat ook al zo’n succes was. Ik kreeg dat jaar de Popprijs, een Edison en een 3FM Award. Het ging sneller dan ik zelf kon bijbenen, werd groter dan waar ik zelf invloed op kon uitoefenen.”

“Ik heb er dierbare herinneringen aan, maar het was ook verschrikkelijk disruptief; zonder dat ik dat had zien aankomen, was mijn leven van de ene op de andere dag compleet anders. Nog in hetzelfde jaar heb ik een punt gezet achter Kyteman’s Hiphop Orkest. Mensen vonden het vreemd, maar ook na al die jaren kan ik me geen andere outcome indenken. Er is zo ontzettend veel gebeurd in 2009. Het heeft me lang gekost om het te plaatsen en merk dat ik op een bepaalde manier nog altijd bezig ben dingen van toen te laten landen.”

Reünie

“Het idee Kyteman’s Hiphop Orkest weer bij elkaar te brengen was al vaker bij me opgekomen, maar ik schoot het telkens weer af. Niet meer van deze tijd, dacht ik dan. En: hoe krijgt je zoiets voor elkaar, wie zit er überhaupt op te wachten? Ik kon wel 100.000 redenen bedenken om het niet te doen, maar eerder dit jaar was ik te gast bij Matthijs gaat door. We deden I feel love van Donna Summer, met Cato van Dijck van My Baby als zangeres en ik op mijn synthesizers.”

“De bigband van Sven Figee deed ook mee. Die band deed me sowieso al denken aan het Hiphop Orkest, ook zij hebben strijkers, maar een van de blazers is ook nog eens Randell Heye, een oud-lid van het Orkest. We trokken naar elkaar toe en hebben veel gepraat over vroeger. Dat voelde zo goed dat ik voorzichtig bij de anderen gaan polsen: wie doet mee? En iedereen wilde nog wel een keer.”

Lowlands

“Ja, daar zouden we optreden. En op Down The Rabbit Hole. En in de Ziggo Dome. Ik baal als een stekker. De omstandigheden voor een reünie waren perfect, maar nu gaan de grote festivals toch niet door. Het voelt als struikelen vlak voor de finish.”

“Het is allemaal zo raar gelopen. Clubeigenaren die er in sommige gevallen helemaal nog niet klaar voor waren, mochten in juni ineens hun zaak weer openen. Maar festivalorganisatoren die al heel lang keihard bezig waren het allemaal goed te doen, mogen nu toch geen publiek ontvangen. Ik snap dat er veel krachten in het spel zijn en dat dit een superheftige tijd is om beslissingen te moeten nemen, maar dit voelt niet slim aan. Met het Hiphop Orkest zouden we met zo’n veertig mensen op het podium staan, dus je kunt je voorstellen wat dat aan voorbereidingen vergt. Misschien dat we in oktober wel in de Ziggo kunnen spelen.”

“Volgend jaar op de festivals? Nu of nooit, dat was het gevoel bij deze reünie. Misschien dat ik er over een tijd weer anders over denk, maar het nooit-scenario komt dichterbij.”

Kyteman

“Die naam? Er zit niet veel achter, hoor. Rond mijn elfde was ik op vakantie in Frankrijk met mijn ouders. Toen ik op een camping aan het vliegeren was, verzon ik voor mezelf de naam Kyteman. En dat is het hele verhaal, sorry.”

Modulaire synthesizer

“Na de trompet heb ik me op de synthesizers gestort. Mijn modulaire synthesizer, die is opgebouwd uit veel verschillende componenten, is te groot om overal mee naar toe te slepen. De laatste keer dat hij mijn studio uit is geweest, was bij Matthijs.”

“Voor het Hiphop Orkest was ik ook al wel bezig met elektronische muziek, maar daarna ben ik er echt helemaal ingedoken. Bij optredens noemde ik me heel bewust niet Kyteman, maar gewoon Colin Benders. Evengoed waren er de eerste tijd soms heel teleurgestelde bezoekers: ‘Waar is het orkest!?’ Intussen zijn er ook mensen die me alleen kennen van het modulaire werk. Die zeggen verbaasd: ‘O, hiervoor heb je andere dingen gedaan?’”

“De mogelijkheden van een modulaire synthesizer zijn onbeperkt; door die verschillende modules op elkaar aan te sluiten, ontstaan steeds weer nieuwe klanken. Het heeft een zekere toevalligheid, maar als je analyseert wat er gebeurt, valt de logica wel te achterhalen. Het heeft een hoog Mad Professor-gehalte, ja. Een modulaire synthesizer is een combinatie van muziekinstrument en technisch Lego.”

Eric Vloeimans

“Mijn trompetdocent in het laatste jaar van het conservatorium. Ik deed er op zowel jazztrompet als klassiek. Bij klassiek trompet ging het vooral om techniek, bij jazz om de jazzladder en bebopsolo’s, heel gedegen en traditioneel allemaal. Bij Eric ging het heel anders. Die zei: ‘Vergeet alles wat je weet en houd op met noten spugen. Je mag er één spelen. Als die niet klopt, doe we het nog een keer.’ Hij benaderde muziek heel filosofisch. Waarom speel je zoals je speelt? Waarom maak je überhaupt muziek? Ik vond het waanzinnig interessant, maar ik begon me in die tijd ook te roeren in de popmuziek, zat in de hiphopgroep Relax. Toen zei Eric: ‘Misschien moet je hier helemaal niet zijn.’ Dat was wat ik moest horen. Hij wees me niet af, hij liet me mijn eigen gang gaan. Ik ging van het conservatorium af, wat Eric zei legitimeerde het: het was oké. Later hebben we nog eens samen een album gemaakt.”

Adhd

“Mijn probleem is dat ik me niet langer dan twee seconden op een gedachte kan concentreren. 24/7 is het bij mij chaos. Dat is niet alleen lastig en doodvermoeiend voor mijzelf, maar ook voor de mensen om me heen. Ik heb mijn hele leven al adhd, pas dit jaar ben ik ermee aan de slag gegaan. Professionele hulp, medicatie, alles. Ik had gedacht dat ik me daardoor meer zou kunnen focussen op de grote lijnen, maar het helpt me juist bij de kleine, alledaagse dingen. Het levert me ruimte en energie op. Het gaat beter, maar soms gaat het fout. Sorry dat ik drie kwartier te laat kwam voor dit interview.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden