PlusAchtergrond

Kunstwerk Harmonia: symbool voor gelijkheid

De Cubaans-Amsterdamse kunstenaar Inti Hernandez ontwierp een fontein met een cirkel­-vormig patroon van bakstenen. Het werk zit vol subtiele verwijzingen naar water en religie.

Inti Hernandez: ‘Dit heeft een logica die zich herhaalt op elk niveau, van micro tot macro.’Beeld Jean-Pierre Jans

Het Corvershof, een statig pand aan de Nieuwe Herengracht naast de Hermitage, werd in 1721 bij testament gesticht door Joan Corver en zijn tweede vrouw Sara Maria Trip, de dochter van de toenmalige burgemeester. Het werd ­jarenlang gebruikt als armenhuis voor oudere echtparen. Tegenwoordig zijn de achterliggende tuin en een aantal andere gebouwen nog steeds eigendom van de eerste eigenaar, de Protestantse Diaconie.

Naast het Corvershof is een poort met een doorgang, waar een nieuw pleintje met een drinkfontein is verrezen. Het werd ontworpen door de Cubaanse kunstenaar Inti Hernandez (44), die sinds 2005 in Amsterdam woont. “Ik kwam naar Amsterdam voor een verblijf aan de Rijksakademie en werd meteen verliefd op de stad. Cuba is een land waar je altijd moet im­proviseren en in Nederland moet je alles goed plannen. Dus de twee culturen vullen elkaar mooi aan.”

Harmonia, zoals het nieuwe kunstwerk heet, bestaat uit een cirkelvormige bestrating met bakstenen in diverse kleuren, gelegd in een patroon van gebogen lijnen. In het midden staat een drinkfonteintje van brons, waarin dezelfde patronen terugkeren. De stenen van de bestrating zijn afkomstig uit de kelder van het gebouw Corvershof, waar – heel toepasselijk – vroeger een waterreservoir was.

Harmonie

Hernandez hoopt dat het een ontmoetingsplek zal worden. “Ik zou graag willen dat het werk ons eraan herinnert dat we ondanks onze verschillen veel gemeen hebben. Water is daar een prachtig symbool voor.”

De opdracht kwam een jaar geleden van de Protestantse Diaconie en uiteindelijk betaalde het Mondriaan Fonds ook een deel van de kosten. “Tijdens het maken van de eerste tekeningen moest ik denken aan het woord reciprocidad, ‘wederkerigheid’. Ik probeerde iets te maken dat gaat over het uitwisselen van energie, waarbij iedereen gelijk is en wordt uitgenodigd tot een dialoog.”

Hernandez wijst op het patroon van bakstenen op de grond om zijn ideeën te verduidelijken. Twee banen van gele stenen vormen een soort golven die elkaar van tegengestelde richtingen benaderen, zoals ook mensen in de doorgang ­elkaar vanuit twee kanten tegenkomen. “Het zijn waterrimpels of energiebanen die elkaar kruisen en in het midden ontstaat een soort harmonie. Ze tonen de schoonheid van een uitwisseling op basis van gelijkwaardigheid.” Hernandez wijst op allerlei subtiele details in het patroon, zelfs de voegen tussen de stenen hebben een bepaalde logica.

Het patroon van de vloer wordt herhaald in de schaal van de fontein en in een kleinere cirkel waaruit het water spuit. “Zo is het een soort fractal (meetkundige figuur, red.), met een logica die zich herhaalt op elk niveau, van macro tot micro.” In de schaal van de fontein loopt het water weg via zes afvoerputjes die de vorm van letters hebben. Ze lopen in een cirkel en vormen samen het woord ‘armonia’ (harmonie), waarbij de eerste en de laatste letter dezelfde is.

De letters worden herhaald in het stenenpatroon op de grond, maar ditmaal zijn ze vanaf de andere kant leesbaar. Als je beide woorden goed wilt zien, moet je dicht bij de fontein staan. “In zekere zin nodigen de letters de bezoeker dus uit om op deze plek te gaan staan. Alleen vanuit deze positie kun je beide woorden lezen. Het ontwerp probeert op een vriendelijke manier een choreografie van je bewegingen te maken.”

Zeshoekige ster

Het is allemaal erg subtiel, geeft Hernandez toe. “Maar het belangrijkste is dat mensen vers ­water kunnen drinken.” Natuurlijk was hij geïnspireerd door de donkergroene happertjes die her en der in de stad staan, vertelt hij. “Daardoor wist ik dat het mogelijk moest zijn om zoiets te maken. Er is in Amsterdam ook een grote ­bereidheid om drinkwater voor iedereen beschikbaar te stellen.”

De vorm van de fontein en alles eromheen volgt een soort zeshoekige ster. “Dat kan veel betekenissen hebben. Het kan verwijzen naar de Davidster van het Joodse volk, maar ook naar zeskantige ijskristallen, want dat gaat weer over water. Samen met de schaal kom je op het cijfer zeven, dat overigens van oudsher met God geassocieerd werd.”

Er zit nog meer religieuze symboliek in de fontein. De golven van energie vormen samen een soort vis, een bekend symbool voor het christendom. Toch vindt Hernandez niet dat hij een religieus kunstwerk gemaakt heeft. “De vis is een verwijzing naar de opdrachtgever, de protestantse kerk. Het is daar op afgestemd, maar het gaat uiteindelijk over universelere dingen.

Eigenlijk is het werk nog niet helemaal af. Er is een laag verse potgrond om het pleintje aangebracht, die in het voorjaar vol zal staan met planten. “Volgende week gaan we het water van de fontein testen, maar dat zal een groot deel van de winter sowieso niet aangesloten zijn. In de lente volgt de officiële opening.”

Harmonia van Inti Hernandez staat op de Nieuwe Herengracht 20.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden