PlusAchtergrond

Kunstproject Lege handen: gebruikte latex handschoenen als ode aan de zorg

Maartje Jaquet vond op straat een spoor van gebruikte latex handschoenen – het begin van een boekje met schilderkunst, fotografie en poëzie, dat de pandemie verbeeldt.

null Beeld Maartje Jaquet
Beeld Maartje Jaquet
In het boekje staan geschilderde handschoenen van Shelley Savor. Beeld Maartje Jaquet
In het boekje staan geschilderde handschoenen van Shelley Savor.Beeld Maartje Jaquet

Ze trof het, verspreid over zo’n 25 meter op de brede stoep van de Nieuwezijds Voorburgwal, ter hoogte van de houten kiosk Het Stadspaleis aan: een spoor van gebruikte latex handschoenen. Bij de eerste drie dacht ze nog ‘grappig’ en nam ze foto’s. Maar ze zag er steeds meer: stille getuigen van de coronacrisis. “Alsof ze iets tegen me wilden zeggen,” aldus de Amsterdamse kunstenares Maartje Jaquet.

Jaquet (57) kreeg aan het begin van de crisis Covid-19 en is daar nog steeds niet volledig van hersteld. Maar de scherpe blik waarmee ze door de stad gaat is ze niet verloren. “Mijn kinderen noemen me weleens een stokstaartje. Ik kijk om me heen en zie van alles. Ik was op dat moment mensen in de stad aan het tekenen en van plan met die serie door te gaan, maar toen lagen die handschoenen voor mijn voeten en ik wilde daar wat mee. Dan moet je jezelf als kunstenaar niet verbieden dat te gaan doen.”

Lege handen noemde ze de serie foto’s. Ze deden haar denken aan al die mensen in de gezondheidszorg die zo hard hebben gewerkt en nog steeds werken, aan de mensen die zijn overleden. Heel overdrachtelijk voor wat per saldo afgedankte medisch materiaal is. “Een heel droge verklaring is dat ze misschien uit een opengescheurde vuilniszak zijn gekomen, mogelijk van de OLVG-vestiging in de Spuistraat. Mensen verliezen ook wel mondkapjes, maar dan zijn het er niet zoveel bij elkaar. En die spreken me verder ook niet zo aan.”

Drie mensen, drie continenten

Ze vond ze ook mooi. “Handen zeggen zoveel. Ook deze handschoenen maken gebaren. Sommige wijzen de weg, andere zeggen fuck you, sommige zijn verfrommeld, eentje ligt er net als een lichaam. Ik vroeg mijn vriendin en collega Shelley Savor, die in Canada woont en met wie ik tien jaar geleden een dichtbundel heb gemaakt, of zij handen wilde schilderen bij deze handschoenen. Maar zij schilderde liever de handschoenen zelf. Een week later had ze er zestien gemaakt.”

null Beeld Maartje Jaquet
Beeld Maartje Jaquet
null Beeld Maartje Jaquet
Beeld Maartje Jaquet

Op een avond kwam ook nog de inspiratie voor een Nederlandstalige en Engelse versie voor een gelijknamig gedicht, met de vraag: ‘waar zijn ze gebruikt/ waar zijn ze voor gebruikt/ voor wie/ door wie/ wie hebben ze geholpen/ hebben ze iemand gered/ hebben ze iemand/ kunnen vinden die/ alleen lag/ snakte naar lucht’.

Nu is er het kleine kunstboekje Lege Handen van 15 bij 15 centimeter, waarin foto’s, schilderijen, het gedicht én nog een spontane Riffijnse vertaling van de bevriende dichter Baghdad El Mesbahe zijn gebundeld. “Drie mensen, drie continenten, drie kunstvormen – het past bij de mondiale verspreiding, de veelheid aan mensen die het treft en de vele verschijningsvormen van Covid-19.”

Transparant

Jaquet koos ook voor transparante pagina’s met tekst en handschoenen. “Omdat het zo meer lagen krijgt, waardoor je anders naar de dingen kijkt. En omdat de handschoenen zelf ook transparant zijn.”

Heel symbolisch kwam het verhaal rond toen ze besloot de opbrengst van het boekje te schenken aan Artsen zonder Grenzen – zoals covid geen grenzen kent. Misschien, speculeert Jaquet, dat er weer nieuwe handschoenen voor worden gekocht.

“Zo komt het allemaal samen, wat ik doe gaat heel intuïtief. De Amerikaanse schrijver James Baldwin heeft ooit gezegd dat je als kunstenaar geen succes kunt hebben. Want als je iets blijft herhalen wat mensen als een succes beschouwen, stop je met experimenteren. Ik laat het toe, ik maak die foto’s van die handschoenen en denk: wat ze me te zeggen hebben, het komt wel. Zo verras ik mezelf ook iedere keer.”

null Beeld Maartje Jaquet
Beeld Maartje Jaquet

Lege handen

Maartje Jaquet, Baghdad El Mesbahe, Shelley Savor
€20,– exclusief porto, te bestellen via mjaquet@xs4all.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden