Plus

Kunstenaar Paul Blanca: 'Ik loop altijd richting de prikkels en het onbekende'

Zelfs wervelwind Paul Blanca (58) moest na de dood van zijn moeder pas op de plaats maken. Nu is hij terug met nieuw werk, even krachtig als vroeger. 'Ik kan niet anders.'

Chicken, 2017 80 x 80 cm Beeld Paul Blanca

Dat een man van 58 jaar behoefte heeft aan een moment van 'zelfreflectie', is niet zo vreemd. Al helemaal niet als dat moment wordt afgedwongen door de dood van zijn moeder. En toch - uit de mond van beeldend kunstenaar Paul Blanca klinkt het woord 'zelfreflectie' vreemd. Of zeg maar gerust: onrealistisch. Simpelweg omdat Blanca altijd in de vijfde versnelling lijkt te staan, en zijn verschijning steevast goed is voor een energie-explosie.

Zo was het ook bij zijn binnenkomst in het Lloyd Hotel, op donderdagmiddag. Hij schudt handen, schuift met stoelen en bestelt terloops een pasta met tomatensaus en een tinto verano - 'dat is wijn met Seven-Up.'

Bline paniek
Zijn hond Dreutel holt door het restaurant omdat hij volgens Blanca niet aangelijnd kan worden . "Ik heb hem uit een asiel. Daar is me verteld dat hij een slechte jeugd heeft gehad. Dat beest raakt in blinde paniek als hij een hondenriem ziet."

Blanca is terug, al is hij nooit echt weg geweest. De fotograaf maakte eind jaren tachtig furore met indringende zelfportretten in zwart-wit. Met een scheermes liet hij een Mickey Mouse in zijn rug kerven. Hij stak een levende rat in zijn mond, naaide zijn lippen dicht, nagelde zijn hand op een balk en ook was er een zelfportret waarop hij seks leek te hebben met een levende kip.

Gestolen camera
Zijn entree in de kunstwereld - eind jaren tachtig - was als een komeetinslag. Blanca exposeerde binnen de kortste keren in gerenommeerde galeries in het buitenland, en werd, mede door de steun van fotograaf en choreograaf Hans van Manen en collega-kunstenaar Robert Mapple­thorpe, een graag geziene gast bij diners in New York waar ook grote namen als Cy Twombly, Tom Waits, Julian Schnabel, Keith Haring en Maurizio Gucci aanschoven.

"Ik had eerlijk gezegd geen idee. Het was een wereld van grote lofts, feesten en eindeloze vrijheid. Ze zagen me als the new kid on the block. Dat liet ik me graag aanleunen."

In de jaren daarna ging het langzaam berg­afwaarts, waarbij berichten over drugsgerelateerde criminaliteit hardnekkig bleven terug­keren. Blanca woonde een tijd in Spanje ('daar ben ik nog een keer per ongeluk in een psychiatrische ziekenhuis beland'), en in 1995 wees voormalige vriend Rob Scholte hem aan als schuldige voor de bomaanslag waarbij de kunstenaar beide benen verloor - een verdacht­making die Blanca's leven van een permanente grauwsluier voorzag. Altijd en overal moest hij zich opeens verdedigen; zijn kunst kwam, tot zijn verdriet, op de achtergrond te staan.

Mooie plannen
Nu is hij er weer. Bruisend en tegelijk uitgerust met mooie plannen omdat 'ik echt eens goed naar mezelf heb gekeken'. Tussen 2010 en 2016 ging hij zes dagen per week naar zijn moeder in Amsterdam-Zuidoost ('ze at alleen als ik erbij was'). Toen zij dood ging, dacht hij: wat nu?

"Je moet weten dat mijn basis niet echt heel stabiel was. Mijn moeder werkte in het Hilton op Curaçao. Daar ontmoette ze mijn vader, een Antilliaan. Ze gingen snel uit elkaar. Mijn vader verdween toen ik vijf was voorgoed. Hij is met een bootje naar Venezuela gegaan en nooit meer teruggezien."

Mask, 2017 80 x 80 cm Beeld Paul Blanca

Dat zijn dingen waaraan hij wel weer moest denken, na het afscheid van zijn moeder. Hij was toch al aan het worstelen met allerlei zaken. "Op een gegeven moment stond iemand van de GGD voor mijn deur om te kijken wat er aan de hand was. De buren hadden me net iets te vaak horen schreeuwen. Toen wist ik: het is tijd voor een volgende stap."

Slagkracht en hartstocht
Bij A Juan Project zijn vanaf vandaag nieuwe zelfportretten te zien. Closer heet de expositie van negen werken. De foto's hebben dezelfde slagkracht en hartstocht als zijn vroege werk, maar dan met meer diepte: dit gaat over het verlangen om de onrust uit te drijven. "Ideeën komen bij mij als vanzelf boven drijven. Intuïtief. Zo leef ik ook."

Blanca helt iets voorover - dat betekent dat er een anekdote komt. "Weet je dat ik mijn doorbraak beleefde met foto's die ik maakte met een gestolen camera? Ik had op een nacht een etalageruit ingeslagen, vlak bij het Surinameplein. Simpelweg omdat ik het geld niet had om te kunnen beginnen."

"Later ben ik teruggegaan naar die winkel, met een stuk over mijn eerste solo-expositie uit Het Parool onder mijn arm, en een enveloppe met cash. De eigenaar kon er vreselijk om lachen. Sterker: hij hoefde dat geld niet eens. De verzekering had alles al vergoed."

White nigger
Overigens, vertelt hij in één moeite door, is zijn werkwijze niet veranderd ten opzichte van die tijd. "Ik maak altijd eerst schetsen. Precies zoals ik de foto wil, met lichtval en compositie en al. Daardoor kan ik mezelf bij het maken van de foto zuiver concentreren op de emotie. Ik ben snel klaar. Het is pats! en boem! en het staat erop. Omdat ik het van tevoren minutieus heb uitgedacht."

De portretten in Closer zijn een afsluiting van een tijd vol 'bloed en nachtmerries'. Al zal het nooit echt rustig worden. "Ik kan niet anders. Ik loop altijd richting de prikkels en het onbekende. Ik lag tijdens mijn gloriedagen in New York in de armen van de leukste vrouwen - ik beleefde nog iets moois met de toenmalige vrouw van Richard Gere, met zijn toestemming trouwens - en eindigde dan toch als white nigger in de getto's, tussen drugsbendes. Dat is wat me fascineert."

Hij wil nog iets zeggen over de nachtmerries die hem lange tijd plaagden. Hij fotografeerde in Libanon, aan de rand van Beiroet. "De gangen lagen vol met kinderen met half afgerukte ledematen. Op een kamer zag ik een jochie van een jaar of acht. Hij lag als een pop in bed - maar toen ik beter keek, zag ik dat zijn benen en armen waren aangenaaid. Toen ik hem fotografeerde, van boven af, keek hij me opeens recht aan. Hij begon zacht te murmelen en daarna steeds harder te gillen. Hij riep zijn moeder. Fucking hell. Dat jongetje. Hij heeft me nooit meer losgelaten."

Closer. Zelfportretten van Paul Blanca. A Juan ­Project (Galerie Gabriel Rolt), Geldersekade 28. Opening: zaterdag, 17.00 uur. Aldaar t/m 11/3.

Closer, 2017 80 x 100 cm Beeld Paul Blanca
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden