Plus Achtergrond

Kunst voor een paar euro uit de Art-o-maat

De jaren zeventig zijn weer even terug. In Galerie Oosterbosch kunnen tot en met zondag pakjes kunst worden getrokken uit de Art-o-maat. Voor slechts 2x2 euro.

Een oude sigaretten­automaat, nu gevuld met zestig pakjes kunst. Beeld Lin Woldendorp

Het heeft iets opwindends: een pakje trekken uit een automaat. Vooral als je niet weet wat er in het pakje zit. Want de automaten, het zijn er twee, zijn geen sigaretten- of condoomautomaten, maar Art-o-maten.

Ze staan in Galerie Oosterbosch in de Vinkenstraat en na inworp van twee munten van twee euro ben je eigenaar van een pakketje ter groote van sigarettenpakje waar kunst in zit. Speciaal voor de tentoonstelling Ode aan de Art-o-maat gemaakt door twintig kunstenaars.

En zo kun je vanaf donderdagmiddag eigenaar worden van een zeer betaalbaar kunstwerk. Leuk is dat de pakjes er allemaal hetzelfde uitzien, zodat je niet weet wat je krijgt. Een surprise-ei voor volwassenen.

In de ene automaat zitten 120 pakjes, in de andere 60, en er is voorraad om bij te vullen. Galeriehouder Anita van Oosterbosch: “Je kunt dus een minischilderijtje trekken van Rob Visje of Paul Smulders. Of een door Maartje Wortel en Janine Hendriks nagemaakt pakje Rizla van karton waar op vloeipapier dichtregels uit komen. Plattegrondjes van Jan van Mersbergen. Of een Delfts blauw doekje van Hugo Kaagman.”

Die laatste, Kaagman, stond met collega-kunstenaar Christian Canstatt aan de wieg van de allereerste Art-o-maat, die zij eind jaren zeventig als Rietveldstudenten bedachten. Er stonden er vier van in Amsterdam, tot ze kapot gingen.

Ludiek

Onlangs heeft het Amsterdam Museum een exemplaar van de Art-o-maat opgenomen in zijn collectie, waarmee het een soort cultureel erfgoed is geworden. In samenwerking met Pakje Kunst– beeldend kunstenaar Ro-Nalt Schrauwen pakte het idee van de automaten met betaalbare kunst jaren geleden weer op – brengt Anita van Oosterbosch een ode aan deze ludieke automaten. 

“Ik kwam met iemand van Pakje Kunst in gesprek,” zegt Van Oosterbosch, “en zo ontstond bij mij het idee om een ode aan de Art-o-maat te brengen. Die twee, Kaagman en Can­statt, vonden eind jaren zeventig een oude Bitri sigarettenautomaat op straat. En toen kregen ze een idee. Je zou kunst 24/7 aan de mensen moeten kunnen aanbieden. Ze vonden het belangrijk dat mensen altijd en overal kunst kunnen kopen. Liefst betaalbaar.”

Een van de Art-o-maten die nu bij Galerie Ooster­bosch staan, verhuist volgende week naar Athenaeum Boekhandel waar er nog tot eind dit jaar kunst uit kan worden getrokken. Beeld Lin Woldendorp

En ze hadden er succes mee. Er stonden Art-o-maten in de Brakke Grond en in Paradiso en ook een bij Athenaeum Boekhandel. Die werd ’s avonds bij sluiting op een kar weer naar binnen gereden. “Zondag, als hier de expositie sluit, gaat een van de automaten weer naar Athenaeum Boekhandel. Daar kan men de hele maand december nog pakjes kunst trekken. Echt heel leuk. Diana Ozon, destijds de vriendin van Kaagman, doet ook mee, met een dichtbundeltje. En Gilles van der Loo. Hij typte op een oude Remington zijn columns uit het literaire tijdschrift Tirade over. Met een begeleidend briefje. Je maakt op die manier – iedere deelnemer heeft een briefje bij zijn kunstwerk gedaan – echt met de kunstenaar kennis.”

Oorspronkelijk idee

De Art-o-maten staan inmiddels ook in Engeland, Duitsland, België en Amerika. En zouden niet misstaan in de Febo, de bibliotheek, of in het café. Bedoeling, aldus Van Oosterbosch , is dat je kunst op deze manier laagdrempelig maakt voor mensen die niet zo snel een galerie binnen zouden stappen. Om kunst voor een breder publiek toegankelijk te maken. “Het is prachtige kunst. En mooi is dat het oorspronkelijke idee bewaard is gebleven. Je hebt alleen een paar munten nodig.”

Ode aan de Art-o-maat, t/m 1/12. Galerie Oosterbosch, Vinkenstraat 154.

Voorbeelden van werk uit Art-o-maat. Beeld Lin Woldendorp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden