Plus Achtergrond

Krijgt activisme voet aan de grond in Nederlandse modebladen?

De Britse Vogue van Meghan Markle vol gamechangers gaat viraal op sociale media, inclusief het spiegeltje op de cover. Krijgt activisme ook voet aan de grond in de Nederlandse modebladen? 

Een tekstuele knipoog naar het beroemde nummer van Bob Marley en Peter Tosh op de Nederlandse Elle.

Ze liggen in de winkel sinds donderdag, de septembernummers van de modebladen. Samen met de maartedities zijn dit de belangrijkste nummers, omdat ze duiding geven aan het nieuwe modeseizoen, én omdat ze, als het goed is, de tijdgeest weergeven. Aan the making of het septemberissue van American Vogue, met een record van 840 pagina’s, werd ooit zelfs een gehele documentaire gewijd.

De Britse Vogue schrijft dit keer geschiedenis met een nummer waarvan Meghan Markle gasthoofdredacteur is. De Britse royal richt zich samen met hoofdredacteur Edward Enninful volledig op vrouwelijke activisten. 

Geen model in kleding van een belangrijke adverteerder op de cover – extra belangrijk nu veel bladen dankzij een daling van de oplagecijfers en van advertentie-inkomsten in zwaar weer verkeren – maar fotootjes van vijftien vrouwen die de wereld veranderen. Waaronder de premier van Nieuw-Zeeland, Jacinda Ardern, de 16-jarige Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg en lgbtqia+advocaat en actrice Laverne Cox.

Sinds castingdirector James Scully in 2016 de beerput van de modewereld opende met voorbeelden van racisme, uitbuiting en misbruik, haastten modehuizen en tijdschriften zich om meer diversiteit en inclusiviteit te tonen. Gucci stelde na een misser recent een diversiteitsmanager aan, deze week werd bekend dat het Braziliaanse transgender model Valentina Sampaio schittert in de campagne van lingeriemerk Victoria’s Secret. 

Opvallend, omdat het merk al tijden onder druk staat vanwege diens slechte diversiteits- en inclusiviteitsbeleid. Change is in the air en wordt door de modewereld omarmd. Hoe staat het met de septemberissues van Vogue Nederland, Glamour en Elle?

Rinke Tjepkema (39), hoofdredacteur van Vogue Nederland, nam onlangs het stokje over van Karin Swerink, die het blad zeven jaar geleden opstartte. Het grote modenummer is Tjepkema’s eerste eigen editie: 220 pagina’s dik, drie verschillende covers, met daarop de oer-Hollands modellen Luna Bijl en Birgit Kos (in de drie grootste najaar-wintertrends: tailoring, neutrals en felle kleuren).

“De modellen van dit moment,” verklaart Tjepkema haar keuze, “én ook in reallife goede vriendinnen. Nederland telt zo veel goede modellen. Ik dineerde onlangs in Parijs met de hoofdredacteur van de Griekse Vogue en vroeg haar naar hun nationale modellen. ‘Die zijn er niet, antwoordde ze, nul.’ Michael Kors vroeg me ooit of er soms iets magisch in het Nederlandse kraanwater zit, omdat er hier zo veel succesvolle modellen opgroeien. Dat Nederlandse talent wil ik dan ook regelmatig laten zien, maar volgende maand staat er zeker geen blond meisje op de cover, daar letten we wel op.”

Vrije geesten

In het blad interviews met ontwerper JW Anderson, supermodel Emily Ratajkowski, gearresteerd tijdens protesten tegen de benoeming van Brett Kavanaugh tot rechter in het Hoog­gerechtshof van de Verenigde Staten; hij is ­beschuldigd van poging tot verkrachting en seksuele intimidatie. Een interview met fotografenduo Inez en Vinoodh over hun oeuvre dat in een bijzondere samenstelling in The Ravestijn Gallery te zien is. Op hun Instagramaccount kaart het uitgesproken duo regelmatig onrecht en misstanden aan. 

Het septemberissue van Vogue.

“Vrije geesten die de modewereld kleur geven,” noemt Tjepkema ze, “in een tijd waarin overal ter wereld grenzen worden opgeworpen in plaats van geopend, zijn die mensen van het grootste belang.”

Als je als tijdschrift nu geen urgentie hebt of geen stelling neemt, dan ben je niet relevant meer, stelt Tjepkema. “Mode zal altijd voor zeventig procent het dna van Vogue blijven, maar er is wel een extra, meer activistische laag bijgekomen die je overal terugziet, ook in campagnes van Nike bijvoorbeeld. Denk aan Colin Kaepernick en een boze Serena Williams in de ‘Think Crazier’ commercial. Vogue wordt gelezen door een generatie die zelf heel activistisch is, en zich bewust is van de verandering die ze teweeg kan brengen in de wereld. Dat wil ze teruglezen in het blad.”

Begin dit jaar haalde Vogue Madeleijn van den Nieuwenhuizen als columnist binnen, die onder alias @Zeikschrift op Instagram de Nederlandse media becommentarieert. “Ze is de meest activistische stem van Vogue, daar wordt goed op gereageerd.” 

Angélique Heijligers schreef deze maand een stuk over gymtimidation – veel vrouwen voelen zich geïntimideerd in de sportschool – maar de toekomst van fitness is inclusief. Daarnaast brengt het blad vijf portretten van vrouwen die zich inzetten voor een betere wereld, en daarbij soms rake klappen moeten incasseren, waaronder transgenderctivist Loena Maas, en ex-profvoetballer Rocky Hehakaija die kinderen coacht in de sloppenwijken van Rio en Port-au-Prince.

Stoppen met sorry zeggen

Tijdschrift Elle zette het Nederlands-Soedanese model Julia Sparrow op de cover met de tekst: ‘Get Up, Dress Up’. De nieuwe collecties domineren het nummer. “Wij schrijven nooit: dit is wat je aan moet,” zegt hoofdredacteur Edine Russel (48). “Het gaat constant over een persoonlijke stijl, zoveel mogelijk uit je garderobe halen en jezelf zoveel mogelijk op de kaart zetten. Alle personen die we aan het woord laten en in beeld brengen, zijn altijd meiden die ergens voor staan, nooit alleen maar mooie poppetjes, dat is het dna van Elle.”

Hoewel ze zichzelf ‘nogal een feminist’ noemt, is het septemberissue geen specifiek activistisch nummer geworden, ‘maar we zijn al jaren in elk nummer bezig met activisme op een positieve manier’, zegt Russel. 

“We zetten altijd vrouwen in de spotlights die het op een andere manier doen. Dit keer hebben we een fantastisch stuk van Sylvia Blazer over het feit dat boze vrouwen meer van zich laten horen. Een woedend wijf wordt als ongemakkelijk (en mannelijk) ervaren en daar zijn we wel klaar mee. En laten we ook stoppen met constant sorry te zeggen, dat is er zo ingeramd. Woedende vrouwen zijn overal, gelukkig maar. Neem Serena Williams, die Nike-reclame is er gekomen nadat ze echt zó pissed off was over de seksistische beslissing van de scheidsrechter tijdens de finale van de US Open. Onlangs zijn er vier Amerikaanse boeken uitgekomen over vrouwen en woede, en er worden debatavonden georganiseerd over de kracht van boze vrouwen. Onlangs nog in Paradiso.”

Verder nog in Elle: een uitgebreid verhaal dat de balans opmaakt van de stand van zaken in modellenland, qua diversiteit, inclusiviteit, hoe er met modellen wordt omgegaan, en hoe ze tegenwoordig gescout worden via socials.

Gelijke betaling

Glamour zet actrice Millie Bobby Brown uit de Netflixserie Stranger Things op de cover, met de tekst: Waar is mijn money? Hoofdredacteur Anke de Jong (31): “Als bladenmaker ben je een influencer en die macht wil ik aanwenden om iets goeds te bewerkstelligen. Ik zie het als een persoonlijke missie om jonge vrouwen een stem te geven. Maandelijks heb ik zo’n tweehonderd pagina’s ter beschikking, als er dan veertig zijn die echt de verdieping zoeken in een bepaald thema, dan zijn er nog steeds 160 pagina’s over om te smullen van de nieuwste mode en beautytechnieken.”

Het septembernummer heeft als subthema geld. Het bijbehorende artikel gaat over het opeisen van gelijke betaling, maar ook over hoe je aandelen Gucci of Celine koopt.

Het septemberissue van Glamour.

De Jong is blij met Yeliz Çiçek, adjunct sinds november. “Ze is vrij activistisch en was de stem die ik nodig had, ze heeft een nieuw netwerk meegenomen. Bijna elke maand hebben we nu een stuk van Milou Deelen, destijds de spil in de walgelijke studentikoze slutshamingzaak in Groningen. Ze stond bovenaan alle sletlijsten en verweerde zich in de media. Sinds twee maanden is er de humoristische rubriek ‘De Femimist In’, door Nydia van Voorthuizen en Marie Lotte Hagen van het boek en de feministische podcast Damn, Honey, over hoe uitgesproken feministen ook weleens de mist ingaan. Dat we bijvoorbeeld verbaasd zijn als de loodgieter of de Uberchauffeur een vrouw is.”

In het septemberissue ‘uiteraard’ ook een top 25 van het nieuwe modeseizoen. “Maar geen teksten meer op de cover als ‘De 500 must haves’ of ‘Shoppen is Topsport’. Oh My God, de tijd van Sex & The City ligt ver achter ons. Er is zo veel veranderd: terrorismedreiging, #MeToo, #bodypositivity, inclusiviteit, vrouwen zijn mondiger geworden, qua gelijkheid valt er nog veel te winnen. Jonge vrouwen willen niet alleen meer over mode lezen, mode en opkomen voor jezelf gaan hand in hand. Onlangs maakten we een nummer over respect, binnenkort komt er een verslaafd-issue, én een muzieknummer. Daarbij geven we een feest, met een vrouwelijke line-up, tijdens ADE waar mannen de podia domineren. Een aantal influencers is gelukkig zijn macht meer gaan aanwenden om positieve verandering teweeg te brengen, maar een post van een nieuwe designertas scoort nu eenmaal beter op Insta dan een pleidooi voor baas in eigen buik. Nog wel, maar vast niet lang meer.”

Valentina Sampaio, de eerste transgender op covers van Vogue, doet nu een campagne voor Victoria’s Secret. Beeld AFP

Fiona Hering

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden