Plus Boekrecensie

Kreupelhout is een prachtig geschreven boek over rouw en herdefiniëren

Vertaald door ­Josephine Rijnaarts, Pluim, €22,99, 288 blz.

Terreinroman. Deze ongewone genreaanduiding hebben we niet eerder op een boek zien staan. Wat is dat, een terreinroman?

Kreupelhout luidt de titel van het boek van de Duitse auteur Esther Kinsky. Over een naamloze vrouw die na de dood van haar man, kortweg M. genaamd, naar Italië reist. Om daar, in drie delen, en vanuit drie dorpen, ja, om wat te doen eigenlijk?

Rouwen? Maar Kreupelhout is niet een uitgesproken boek over rouw zoals Het jaar van magisch denken van Joan Didion. Het is een boek over herdefiniëren (‘Elke ochtend had ik het gevoel dat ik alles opnieuw moest leren’), over kijken. Over jezelf weer in het landschap plaatsen na een groot verlies.

Ze observeert vooral. Door te kiezen voor kleine gemeenschappen en dagelijkse gebeurtenissen, en daarover te reflecteren, probeert ze weer grip te krijgen op de wereld. Een wereld waarin de tweedeling aanwezigheid-afwezigheid op allerlei niveaus terugkomt.

‘Afwezigheid is ondenkbaar zolang er nog aanwezigheid is. Voor nabestaanden wordt de wereld bepaald door afwezigheid,’ schrijft ze. In dat gebied, waarin ze zich als levende moet zien te verhouden tot de nabestaanden, doolt ze rond, en probeert ze zich met die afwezigheid te verzoenen. Ook door te herinneren.

Die dualiteit laat ze fraai zien in het tweede deel, dat een prachtige herinnering is aan haar vader, die gek op Italië was.

Ook M. is door dat herinneren nog ‘aanwezig’. Ze bezoekt Ferrara, waar ze met M. heen had willen gaan. ‘Ferrara in de winter. De tuin van de Finzi-Contini’s in de sneeuw of de ruige rijp’. Het is een verwijzing naar het beroemde boek van Giorgio Bassani, die nog een paar keer opduikt.

Kreupelhout is een prachtig geschreven boek, waarin de rouw soms onverwacht naar boven komt, bijvoorbeeld als ze in Olevano de Afrikaanse straatverkopers gadeslaat. ‘Ik kocht nooit iets van ze, hoewel ik het me elke ochtend voornam, maar ik kon in mijn leven geen herensokken meer gebruiken en was bang dat zulke aankopen uit medelijden mijn loden hart nog meer zouden belasten dan de artisjokken en sinaasappelen uit de groentewinkel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden