Plus

Koreatentoonstelling in Leeuwarden: van verfijnd porselein tot schransfilmpjes

Squid Game, K-pop en kimchi; Korea is hot tegenwoordig. De tentoonstelling Korea, poort naar een rijk verleden in Leeuwarden biedt een historische context.

Het speciaal voor de tentoonstelling door Juree Kim gemaakte model van een Koreaans huis zakt langzaam weg in de bak met water waarin het staat. Beeld
Het speciaal voor de tentoonstelling door Juree Kim gemaakte model van een Koreaans huis zakt langzaam weg in de bak met water waarin het staat.

Ooit gehoord van Hendrik Hamel? In Korea kent iedereen het verhaal van de VOC-boekhouder die in 1653 op weg naar Deshima, de Nederlandse handelspost in Japan, schipbreuk leed voor de kust van het huidige Zuid-Korea. Het toenmalige Korea had contacten met Japan en China, maar was compleet afgesloten van de rest van de wereld. Hamel mocht het land dus niet meer verlaten.

Na dertien jaar wist hij toch te ontsnappen en keerde hij via Deshima terug naar zijn vaderland. Het gedrukte verslag van zijn ervaringen was een ‘hit’ in het zeventiende-eeuwse Nederland, maar verscheen ook in Duitsland, Engeland en Frankrijk. Voor het eerst kreeg Europa informatie over het verre en geheimzinnige Korea. In het huidige Korea is men er Hamel nog altijd erkentelijk voor.

Oud met nieuw verbonden

Onderdeel van de tentoonstelling Korea, poort naar een rijk verleden in het Leeuwarder museum Princessehof is een video-installatie met beelden van straatinterviews in Seoul. De vraag die vooral jonge passanten wordt gesteld: Weet u wie Hendrik Hamel is? En of ze dat weten. Tot in detail kennen ze zijn verhaal. Guus Hiddink, de gewezen bondscoach van het nationale voetbalteam van Korea, is de enige Nederlander die in het Oost-Aziatische land een grotere bekendheid geniet.

Diezelfde Hiddink opende vorige week de tentoonstelling. Korea, poort naar een rijk verleden doet enigszins denken aan Cool Japan, de tentoonstelling die vier jaar geleden te zien was in Museum Volkenkunde in Leiden. Ook in Leeuwarden worden heden en verleden met elkaar verbonden, maar het is wel een veel ingetogener tentoonstelling dan toen in Leiden.

Het Princessehof is in de eerste plaats een keramiekmuseum en keramiek is ook het uitgangspunt van de Koreatentoonstelling, Voorwerpen van aardewerk, steengoed en porselein, grotendeels in bruikleen van het Nationaal Museum van Korea, geven inzicht in de Koreaanse maatschappij van lang geleden. Het oudste getoonde voorwerp is een stenen pot uit de vierde eeuw. Keramiek ontwikkelde zich in Korea daarna dusdanig dat ook Japan en China ervan leerden.

Een antieke porseleinen water­druppelaar in de vorm van een mythisch beest. Beeld National Museum of Korea
Een antieke porseleinen water­druppelaar in de vorm van een mythisch beest.Beeld National Museum of Korea

Leuk: de porseleinen waterdruppelaars die Koreaanse geleerden in de achttiende en negentiende eeuw bijna verplicht op hun bureau hadden staan. Ze waren bedoeld om inkt mee te verdunnen, maar fungeerden ook om goede sier mee te maken. Tussen al die vazen, potten en borden ligt ook het originele verslag van Hendrik Hamels belevenissen in Korea. Op de opengeslagen pagina beschrijft hij zijn bizarre ontmoeting met ene Jan Jansz Weltevree, een Nederlander die al veel eerder in Korea was terechtgekomen en voor hem tolkte.

Nieuwe trend

Het Princessehof laat niet na om vanuit het verleden lijnen naar nu te trekken. Leuk, want ­Korea is hot tegenwoordig, ook in Nederland. K-pop, de Koreaanse variant van popmuziek, doet het goed bij westerse tieners. En kimchi, het Koreaanse gerecht van gefermenteerde kool, maakt een opvallende opmars in de Nederlandse keuken (al eens een tosti kimchi geprobeerd?).

Squid Game, de Koreaanse serie die een ongekende hit op Netflix is, heeft de tentoonstelling net niet gehaald, maar er is wel een clip te zien van BTS. Het filmpje van de wereldwijd succesvolle K-pop-act zit vol verwijzingen naar de Koreaanse geschiedenis. Heel maf (maar ook in Nederland voorzichtig populair) is de Koreaanse trend mukbang. Het gaat daarbij om via internet verspreide filmpjes waarin niets anders is te zien dan iemand die eet.

Op de tentoon­stelling staan ook potten opgesteld met allerlei variaties van kimchi, het traditionele Koreaanse gerecht dat ook ver buiten de landsgrenzen populariteit geniet. Beeld Ruben van Vliet
Op de tentoon­stelling staan ook potten opgesteld met allerlei variaties van kimchi, het traditionele Koreaanse gerecht dat ook ver buiten de landsgrenzen populariteit geniet.Beeld Ruben van Vliet

Zoals getoond in Leeuwarden gaat het daarbij vooral om jongeren, die in korte tijd echt enorme hoeveelheden voedsel wegwerken. Smakken en slurpen toegestaan. Even lijkt het aantrekkelijk en zou je zelf zo’n Koreaanse maaltijd voor je neus willen hebben, maar al snel gaat het geschrok tegenstaan. Het wachten is op een sluitende psychologische dan wel sociologische verklaring voor de populariteit van mukbang.

Moderne Koreaanse kunst heeft de tentoonstelling ook te bieden. Een hoogtepunt is de bijdrage van Juree Kim. Zoals ze dat in eigen land en elders eerder deed, maakte ze voor het Princessehof van klei een heel precies model van een traditioneel Koreaans huis. Het huis is geplaatst in een bak met water, waarin het gedurende de tentoonstelling steeds verder zal wegzakken tot er niets meer van over is. Ook in Korea is de tijd onverbiddelijk.

Korea, poort naar een rijk verleden, Museum Princessehof, Leeuwarden, t/m 21/8

Korea in het Bimhuis

K-pop is Korea’s voornaamste muzikale exportproduct, maar er is meer natuurlijk, waaronder jazz. Twee avonden lang is in het Amsterdamse Bimhuis te horen wat in Korea op dat gebied gaande is. In de jazz gebruikelijke instrumenten worden door de groepen Black String, HEO Trio, CelloGayageum en Sinnoo gecombineerd met traditionele Koreaanse instrumenten. Vanzelfsprekend treedt ook de vanuit Amsterdam opererende Koreaanse drumster Sun-Mi Hong op. Net als de Korea­tentoonstelling in Leeuwarden is Korea Focus in het Bimhuis ingegeven door het zestigjarig jubileum van de diplomatieke relatie tussen Nederland en Zuid-Korea. Deze maand staat op het Jarasum Jazz Festival in Korea ook Nederlandse jazz geprogrammeerd.
Korea Focus, Bimhuis, 29 en 31 oktober

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden