Plus Kunst

Knotsgek diorama met heilige broccoli en een preitelefoon

Absurdisme kenmerkt de koloniale botanicus Beeld Andrew Gilbert

Het middelpunt van Andrew Gilberts vijfde solo bij Ten Haaf Projects is een knotsgek diorama. Driedimensionaal, in vol ornaat, staat een ouderwetse imperialist achter een schilders­ezel. Gekleed in rood uniform en hooggehakte laarzen penseelt hij bloemen op zijn doek. 

Een bediende houdt een parasol boven zijn hoofd en biedt het onvermijdelijke kopje thee aan op een dienblad. Wie het beeld goed bestudeert ziet allerlei rare details: een preitelefoon, wortels als oorbellen.

Die attributen keren terug in de schilderingen op papier van de avonturen van Gilberts alter ego. In eerdere tentoonstellingen – waaronder eentje in Tate Britain – draaide het om Andrew of Arabia, Andrew de Zoeloekoning of Andrew, het laatste Noord-Europese genie. Nu is het Saint Andrew of Emperor Andrew. Die heeft een obsessie voor botanica.

Het is een niet mis te verstane verwijzing naar de negentiende-eeuwse categoriseringsdrift die de westerse wereld ook het instituut museum – inclusief diorama’s - heeft opgeleverd. De wereld werd in kaart gebracht terwijl ze werd onderworpen.

Postkoloniale stroming

We volgen Andrew op een reis door Afrika en Azië, waar hij de meest exotische planten vastlegt. Soms zijn ze versmolten met vlindervleugels, altijd hebben ze gemene stekels. Uit de stengels groeien ook klauwen, rare champignons en zelfs berenmutsen.

Zoals het een gedegen onderzoeker betaamt, noteert Andrew met toegewijde precisie datum en plaats op de tekeningen. De flora is vastgelegd tijdens de Indiase opstand van 1857, de bloedige strijd om de Soedanese hoofdstad Khartoem in 1885, de Duitse volkerenmoord op de Herero in Namibië van 1904 en de Boerenoorlogen van 1899-1902. Terwijl de slachtpartijen plaatsvinden, schildert Andrew lekker door in een hoekje van de voorstelling.

In de postkoloniale stroming binnen de kunst laat Gilbert een even absurdistisch als kritisch geluid horen. Hij spaart zichzelf niet. In een schildering wordt Andrew onthoofd, in een andere wordt hij opgegeten door een luipaard.

In The Flower of Brexit trekt Gilbert zijn verhaal door naar het heden. Londen wordt belegerd door Zoeloetroepen – de speerdragers komen hun gelijk halen. De stad staat vol voedselbanken en duidelijk herkenbaar is de Grenfell ­Tower, die in 2017 uitbrandde met 72 doden als gevolg. Er torent een reusachtige theepot boven dit alles uit met een stronk groente erin: de Heilige Broccoli. Monty Python, eat your heart out.

Wat Botanical Drawings from the Royal Collection of Emperor Andrew van Andrew Gilbert.
Waar Ten Haaf Projects, Recht Boomssloot 63
Te zien t/m 29 juni

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden