PlusKlimaatverandering

Klimaatcabaret: hoe ziet onze planeet er in het jaar 2100 uit?

Sjoerd Groeskamp en Patrick Nederkoorn. Beeld Heleen Jonkman
Sjoerd Groeskamp en Patrick Nederkoorn.Beeld Heleen Jonkman

Cabaretier Patrick Nederkoorn en oceanograaf Sjoerd Groeskamp gaan in Overvloed een komische dialoog aan over de gevolgen van klimaatverandering. ‘Het is niet de bedoeling dat je met zelfhaat de zaal uitloopt.’

Mike Peek

Waar komen een cabaretier en een wetenschapper elkaar tegen?

Patrick Nederkoorn: “Ik speel solo de voorstelling Hoogtij, waarin ik het scenario schets dat we door de oprukkende zee allemaal naar Duitsland moeten vluchten. Bezoekers zeggen vaak dat ze door de humor meer openstaan voor de sombere feiten. Toen dacht ik: ken ik een wetenschapper met gevoel voor theater, zodat we samen iets kunnen maken? Via collega Johan Hoogeboom kwam ik bij Sjoerd uit. Hij heeft net als ik een absurd beeld ontwikkeld om mensen te waarschuwen: NEED, een gigantische dam waarmee we de Noordzee van de Atlantische Oceaan af moeten sluiten als we zo doorgaan.”

Hoe realistisch is het dat we ooit allemaal naar Duitsland verhuizen?

Groeskamp: “Als we niets doen, is dat over 100 of 200 jaar zeker realistisch. Cruciaal daarbij is dat de temperatuur door CO2-uitstoot snel omhoog gaat, maar het wat langer duurt voor het zeeniveau begint te stijgen. Dat proces kun je, als het eenmaal begonnen is, niet meer tegenhouden. Al lijken de effecten nog best ver weg, het probleem ligt in het nu. Dat is voor veel mensen moeilijk te begrijpen. Voor mij trouwens ook hoor, zo zitten we nu eenmaal in elkaar.”

Het lijkt me lastig om daar een komische voorstelling over te maken.

Nederkoorn: “Ons programma bestaat uit dialogen tussen de onwetende, emotionele cabaretier en de rationele, rustige wetenschapper. In die ontmoeting zit al veel humor. Net als in sommige ergernissen, zoals het IPCC-klimaatrapport. Daar hebben we drie scenario’s voor het jaar 2100 uit gehaald: van het allerergste tot het meest gunstige. Maar dat rapport bestaat uit 3000 loodzware pagina’s. Voor mij als niet-wetenschapper is het onbegrijpelijk hoe ze hun boodschap communiceren. Dus daar spot ik mee.”

Groeskamp: “Ons gesprek wordt onderbroken door radio-uitzendingen uit de toekomst. Die zijn heel leuk om te maken. Er komt bijvoorbeeld een Gamma-reclame langs over hun nieuwe verfkleuren: Koraalwit, Amazone-zwart en Antarctisch groen. Zwarte humor, maar daarmee hou je het wel luchtig én er zit een gedachte achter.”

Is dit voor jullie een rationeel probleem of liggen jullie er echt wakker van?

Groeskamp: “Daar hebben we het in de voorstelling ook over: wat doet het nou met je? Ik heb er wel wakker van gelegen ja. Daarom was ik zo enthousiast toen Patrick me vroeg. Het onderzoek dat mijn collega’s en ik doen is belangrijk, maar we weten inmiddels wel dat heel erg wordt als er niks verandert. De communicatie waar Patrick het over had, is nu minstens zo urgent. We moeten zoeken naar nieuwe methodes om de boodschap over te brengen. Ik heb een klein beetje talent voor theater, dus dit is mijn manier.”

Nederkoorn: “Ik merkte bij mezelf dat ik wist wat eraan komt, maar dat ik toch vrij gemakkelijk mijn opgeruimde humeur behield. Pas tijdens de try-outs kwam het echt een beetje binnen. Ik denk dat dat goed is. Mijn vrouw is beroepsmatig met dit onderwerp bezig en ik geloof wel in haar theorie dat je een bepaalde mate van ongemak moet voelen voor je iets doet. De voorstelling is geestig en licht, het is niet de bedoeling dat je met zelfhaat de zaal uitloopt, maar er zit natuurlijk wel iets onder.”

Dragen jullie ook oplossingen aan?

Groeskamp: “We hebben aanvankelijk wel concrete oplossingen benoemd, maar veel daarvan zijn inmiddels ook weer gesneuveld. Ik wil niet met een vingertje op het podium staan. We hopen dat mensen het probleem begrijpen en er ook iets bij voelen. Dat je na afloop denkt: toch even googelen wat ik zelf kan doen. Bovendien zijn veel oplossingen, minder vliegen en vlees eten, meer fietsen, best al wel bekend. Het gaat denk ik meer om activatie.”

Sommige mensen, zoals Roxane van Iperen, menen dat het probleem niet zozeer bij de consument ligt, maar bij de politiek en multinationals.

Nederkoorn: “Ik ken dat geluid en kan er best een eindje in meegaan. Voor bedrijven is het natuurlijk fijn om de oplossing aan individuen te laten. Dan hoeven zij zich niet aan te passen. Toch geloof ik dat we wel degelijk iets kunnen veranderen. Er bestaan zogenoemde tipping points. Als een kwart van de mensen een bepaalde beweging in gang zet, dan kukelt die bijna automatisch door de hele samenleving heen. Dat geldt dus ook voor de bestrijding van klimaatverandering. Ik zou mezelf inactief maken door te zeggen: de oplossing moet van boven komen.”

Overvloed is van 29 maart tot en met 2 april te zien tijdens het Amsterdams Kleinkunst Festival in Theater Bellevue. Na de voorstelling kan het publiek de opnames van een podcast over klimaatverandering bijwonen met een bekende gast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden