Plus

Klimaatactivisten: 'Shell koopt zo een mooi imago'

Het partnerschap tussen het Van Gogh Museum en oliemaatschappij Shell is kwaadaardig, vinden klimaatactivisten. 'Een associatie met een museum doet het imago van een bedrijf goed.'

Milieugroep Fossil Free Culture betoogt op het Museumplein tegen de samenwerking tussen Shell en het Van Gogh Museum Beeld Maarten Brante

De internationaal hechte gemeenschap van cultureel bewuste klimaatactivisten slaakte in maart vorig jaar een overwinningskreet. Eindelijk, de keten tussen de milieuvervuilende grootindustrie en een nationale cultuurinstelling was gebroken.

Het Tate Modern in Londen liet namelijk ­weten dat het na dertig jaar geen sponsorgeld meer zou ontvangen van het Britse petroleumbedrijf BP. Officieel speelde het bij dat besluit geen rol dat activisten al meerdere keren met uitbundige betogingen hadden geprotesteerd tegen de sponsordeal. Maar duidelijk was dat het Tate een ongemakkelijk gevoel kreeg van de schijnwerper op de relatie met het oliebedrijf.

Kijk aan, dit werkt, dachten de betogers kennelijk, want sindsdien is door kunstenaarscollectieven geprotesteerd in Britse musea, het Franse Louvre en nu in het Van Gogh Museum.

Daar goten vrijdag acht in gewaden gehulde ­activisten van Fossil Free Culture op de trap van het museum een stroperig, zwartkleurig goedje in hun mond. Daarna droop het over de maagdelijk witte jurken op de vloer van het museum. De politie arresteerde de acht vanwege vernieling en lokaalvredebreuk, vier van hen zitten nog vast omdat ze hun identiteit niet willen ­vrijgeven. Het Van Gogh zegt geen aangifte te gaan doen.

Apetrots
"Door een partnerschap met Shell legitimeert het Van Gogh Museum het milieuvervuilende karakter van Shell," legt actieleider Liset Meddens uit. "Zo kan Shell heel goedkoop een mooi imago kopen." Hoe goedkoop dan? "Ik weet ­eigenlijk niet hoeveel geld Shell betaalt."

Uit openbare bronnen is niet op te maken of en hoeveel geld Shell geeft aan het museum. Het Van Gogh Museum wil er niets over zeggen.

Shell en het Van Gogh zijn in elk geval beide apetrots op de samenwerking, die al sinds 2000 bestaat. Het partnerschap is in natura: het museum mag gebruikmaken van de apparatuur en de laboranten van Shell om onderzoek te doen naar schilderijen. "Het heeft fantastische resultaten opgeleverd en de samenwerking is ongelooflijk waardevol," zei museumdirecteur Axel Rüger daar eerder over.

Toenmalig president-directeur van Shell Dick Benschop in 2013: "We zijn heel trots dat we ­onze bijdrage kunnen leveren. We stellen ons ten doel onze kennis en expertise ter beschikking te stellen aan de maatschappij en duurzaamheid te bevorderen."

Zie je wel, zegt één van de gearresteerde activisten, die anoniem wil blijven. "Terwijl het ­bedrijf zijn bestaansrecht ontleent aan het ­ontnemen aan de natuur, doen ze via het Van Gogh net alsof ze geven."

Bloedgeld
Een partnerschap met een groot museum is heel aantrekkelijk voor grote bedrijven, zegt ­onderzoeker Renée Steenbergen van de Universiteit Utrecht. Zij schreef een boek over de financiering van kunstinstellingen.

"Een associatie met een museum doet het imago van een bedrijf goed. De musea op het Museumplein en het Concertgebouw zijn nationale instellingen. Als een bedrijf erin slaagt daar zijn naam aan te verbinden, laat het zien dat het cultureel verantwoord onderneemt. In de kunstsector is bovendien weinig risico op imagoschade."

"Het partnerschap tussen Shell en het Van Gogh draait om kennisuitwisseling en innovatie. Dat vind ik interessanter dan een biermerk dat een museumcafé tegen gereduceerd tarief laat inkopen."

Soms kunnen schenkingen politiek gevoelig liggen, vertelt Steenbergen. "Het Joods Historisch Museum heeft daarmee te maken. Bedrijven met belangen in het Midden-Oosten willen vermijden via sponsoring partij te kiezen."

Maar het partnerschap tussen Shell en het Van Gogh Museum is volgens Steenbergen juist a-politiek. "Het is niet zo dat het Van Gogh Museum allerlei bloedgeld aanneemt. De activisten zouden hun oproep beter tot Shell kunnen richten. Maar ja, in Amsterdam horen meer mensen de ­boodschap dan bij een verlaten kantoor in het Botlekgebied."

Lees ook: Activisten Van Gogh Museum voorlopig nog vast

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden