PlusFilmrecensie

King Richard is een inspirerend succesverhaal, al is het beeld van tennisvader Williams nogal rooskleurig

Nog voordat ze geboren waren had Richard Williams een plan met zijn dochters Serena en Venus, zo is te zien in de biopic King Richard. Kampioenen zouden ze worden. En tenniskampioenen werden ze.

Elise van Dam
Will Smith in de biopic King Richard als de vader van tenniskampioenen Venus en Serena Williams.  Beeld Filmdepot
Will Smith in de biopic King Richard als de vader van tenniskampioenen Venus en Serena Williams.Beeld Filmdepot

Of de aanpak van Richard Williams (Will Smith) de goede was, kun je betwisten. King Richard doet dat een beetje, maar nooit met erg veel overtuiging. De biopic is vooral een feelgoodverhaal over een man die (zij het op soms wat merkwaardige wijze) met een ijzeren vastberadenheid zijn twee dochters klaarstoomde voor het centercourt van de grootste tennistoernooien.

Met een winkelwagen vol tennisballen en borden met inspirerende mantra’s als ‘als je faalt om te plannen, plan je om te falen’ traint hij zijn dochters dag in dag uit op een aftandse tennisbaan in Compton, Californië. Naast die tennisbanen loert het leven waarvoor Richard zijn dochters tracht te behoeden: straatbendes en tienerzwangerschappen.

Is Richard simpelweg een vader die een beter leven wil voor zijn kinderen? Of is hij een man die zijn eigen gebreken wil wegpoetsen via het succes van zijn dochters? De waarheid is dat die twee door elkaar lopen en juist dat maakt Richard Williams tot een interessante figuur. Maar de film delft niet diep genoeg in de wortels van Richard (die opgroeide in Louisiana, omringd door armoede en de Ku Klux Klan) om die ambivalentie naar het oppervlak te krijgen.

Pathetisch en aandoenlijk

En vrijwel de hele film kleurt de uitkomst de weg ernaartoe, worden de eigenaardige keuzes die Richard maakt (en dat zijn er nogal wat) vergoelijkt door de successen die erop volgen en zijn het juist de mensen die hem tegengas geven of trachten bij te sturen die voor paal staan. De enige voor wie dat niet geldt is zijn vrouw Oracene (Aunjanue Ellis), die hem een aantal keer beheerst maar onontkoombaar te verstaan geeft dat hij zijn dochters niet moet opzadelen met zijn eigen angst om te falen.

Will Smith laat de schaduwkanten van Richard wel doorschemeren in zijn vertolking, die op maat gemaakt is voor een Oscarnominatie. Een van zijn beste scènes is die waarin Richard het tijdens een training van Venus door een vermaard tenniscoach niet kan laten vanaf de zijlijn zijn dochter aanwijzingen toe te roepen. Het is tegelijk pathetisch en aandoenlijk en op dit soort momenten wordt de titel van de film ineens een stuk ironischer.

King Richard. Beeld Filmdepot
King Richard.Beeld Filmdepot

Maar in het grootste deel van de film voeren overwinningen de boventoon en drukken ze tegenslagen naar de achtergrond. Wanneer het talent van Venus eerder wordt onderkend dan dat van Serena, verdwijnt Serena nagenoeg volledig uit de film, op een paar obligate momenten na waarin Richard haar moed inspreekt. Haar tijd komt nog wel. Want Venus gaat dan wel vijf keer Wimbledon winnen, zo voorspelt Richard, Serena zal de grootste tennisster aller tijden worden.

Een wit en elitair bolwerk

Zo vijlen scenarist Zach Baylin en regisseur Reinaldo Marcus Green de scherpste kantjes af van Richard en gaan ze voorbij aan de realiteit dat voor elk verhaal waarin dit soort keuzes en monomane overtuiging leiden tot een kampioen, er talloze zijn waarbij diezelfde keuzes en overtuiging eindigen in een mislukking. Maar misschien is dat ook wel precies de manier om naar King Richard te kijken.

De tenniswereld is een van oorsprong uitgesproken wit en elitair bolwerk. Waar een coach één blik werpt op de huidskleur van de Williamszusjes en vraagt of basketbal niet een passendere sport is. King Richard had gemakkelijk een film kunnen worden over alle tegenwerking en (onderhuids) racisme die het gezin te verduren kreeg. Een film die constant benadrukt hoe uitzonderlijk het is dat Serena en Venus dat wisten te trotseren. Maar in plaats daarvan laten de makers Richard, wanneer het gezin wordt weggekeken bij het betreden van een tennisclub, laconiek opmerken: ‘Ze zijn gewoon niet gewend om zulke knappe mensen te zien.’

Het is die weigering om het verhaal te laten bepalen door die onwelwillende omgeving, die uiteindelijk de kracht is van King Richard. Om niet de negatieve tegenkrachten in het centrum van de film te plaatsen, maar de positieve energie die daardoorheen breekt. Als biopic over Richard Williams valt er wel wat af te dingen op het rooskleurige beeld dat King Richard schetst, maar als inspirerend succesverhaal werkt de film prima, dankzij een aanstekelijk en vaak ronduit vrolijk optimisme.

Will Smith. Beeld Kyle Christy / Uitgeverij Contact
Will Smith.Beeld Kyle Christy / Uitgeverij Contact

Will

Het is niet moeilijk te begrijpen wat Will Smith aantrok in het verhaal van Richard Williams en diens zegevierende tennisdochters. IJzeren doorzettingsvermogen en onstuitbaar optimisme vormen ook de funderingen voor het succes van de acteur en rapper. Dat wordt nog maar eens benadrukt in zijn eind vorig jaar verschenen autobiografie Will, geschreven met Mark Manson en verkrijgbaar in Nederlandse vertaling. Smith vertelt erin over zijn moeilijke jeugd met een tirannieke vader, hoe hij humor ontwikkelde als overlevingsmechanisme en vooral hoe hij de betekenis van zijn naam absorbeerde en aan de basis legde voor alles wat hij in zijn leven bereikte: wilskracht.

King Richard

Regie Reinaldo Marcus Green
Met Will Smith, Saniyya Sidney, Aunjanue Ellis
Te zien in Arena, City, FC Hyena, Filmhallen, Pathé Noord, Soho House, Studio/K, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden