PlusFilmrecensie

King of the Cruise volgt een zelfzuchtige Schotse baron op een decadente cruise

Docu King of the Cruise portretteert een extravagante, narcistische ­baron aan boord van een cruiseschip.

Misschien is er geen doeltreffendere manier om een cruisereis te ontraden dan deze gewoon te laten zien. ­Onder een ironisch dromerig muziekje komen in de openingsshots van de nieuwe documentaire van Sophie Dros (Genderbende) de gebruikelijke elementen van een cruise aan bod: de onmogelijk blauwe zee, de bekende dweil die het dek smetteloos houdt, de gemaakte vriendelijkheid van de internationale crew.

Het lijkt een verbeelding van het bekende essay A Supposedly Fun Thing I’ll Never Do Again van de Amerikaanse schrijver David Foster Wallace. Waar Wallace dit gekochte geluk echter fileert, richt King of the Cruise zijn blik op iemand die wél geniet van een dergelijk schijnleven: een lompe, zelfzuchtige Schotse baron, die van de ene naar de andere decadente cruise dwaalt. De tragikomische documentaire is zo mooi geschoten en intelligent gemonteerd dat het bijna verhult niet veel meer te zijn dan ordinair amusement voor een culturele elite.

Olifantenpolo

Zelden zie je een hoofdpersonage zo volkomen overeenkomen met zijn setting als in King of the Cruise. Baron Ronald Busch Reisinger van Inneryne is schatrijk en zwaarlijvig, maar vooral diep eenzaam. Het wordt al snel duidelijk hoe Dros hem voor haar film heeft gestrikt: de baron snakt naar aandacht. Gekleed in een koninklijke mantel paradeert hij over het dek en vertelt hij flarden van zijn levensverhaal: soms aan gewillige luisteraars, die onder de indruk van zijn rijkdom zijn, soms aan toevallige omstanders, die vaak al snel afhaken, soms aan de bemanning, die op het pijnlijke af interesse veinst. Zijn grootste luisteraar vindt hij in de kijker. In zijn hut, waartoe Dros kennelijk volle­dige toegang kreeg, vertelt hij openhartig over zijn leven.

Ik woon in een kasteel, ik ben van een olifant gevallen terwijl ik olifantenpolo speelde, ik werd eens als een god aanbeden – zijn verhalen worden gedurende de film extravaganter en ongeloofwaardiger. Steeds vaker vraag je je af of Dros de baron tegen zichzelf had moeten beschermen. Hij ontbeert zelfreflectie en de film lijkt daar soms, omwille van vermaak, gebruik van te maken.

Dros blinkt uit in het openbaren van interne wrijvingen. “Hoe kun je nu ongelukkig zijn met deze materiële rijkdom?” vraagt de baron als hij vertelt over de emotionele verwaarlozing in zijn jeugd. “We hadden paarden, golfbanen, vakanties, boten en vliegtuigen.” In de volgende shots, bijgestaan door een ingetogen, droevige soundtrack, zien we hem eenzaam over de zee turen. De film is opgebouwd uit dit soort momenten. De baron vertelt iets, de film ondergraaft het visueel. Dit heeft allerlei hilarische situaties tot gevolg, maar laat een nare bijsmaak achter.

Oprecht medeleven

Door het gebrek aan voice-over en de onbeweeglijke camera lijkt het alsof Dros alleen observeert, maar door de scherpe montage neemt de film wel degelijk een standpunt in. Het probleem is niet dat King of the Cruise nooit oprecht medeleven of zelfreflectie weet op te roepen, maar dat het er niet eens in geïnteresseerd lijkt. Het kiest een makkelijkere weg: die van kijken, wijzen en lachen.

Hoewel er vergelijkingen kunnen worden getrokken tussen de door erkenning gedreven en immer consumerende baron en bepaalde aspecten van de westerse maatschappij, worden deze niet expliciet gemaakt. Het is uiteindelijk vooral de film zelf die, door een gebrek aan dialoog met de hoofdpersoon, het narcisme van de baron weerspiegelt. De film wil hiermee misschien iets zeggen over de kijker, maar doet dat vooral over zichzelf.

King of the Cruise

Regie Sophie Dros
Te zien in De Balie, FC Hyena, Het Ketelhuis, LAB111

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden