Kinderboekprijzen naar Zeb. en Mijn wonderlijke oom

Op het allereerste ‘Kinderboekenbal zonder kinderen’ in het Muziekgebouw aan ’t IJ is dinsdagavond Zeb. van Gideon Samson bekroond met een Gouden Griffel voor het best geschreven kinderboek. Het Gouden Penseel was voor Mijn wonderlijke oom van Yvonne Jagtenberg.

Gideon Samson. Beeld Eva Plevier

Een Kinderboekenbal zonder kinderen, had directeur Evelien Aendekerk van de organiserende stichting CPNB te horen gekregen, was als een dierentuin zonder dieren, als een voetbalgala zonder voetballers. Maar onder haar leiding is een einde gemaakt aan een bal dat op twee gedachten hinkte: een feestje voor kinderen en een feestje voor de kinderboekenbranche – dat dus nooit echt een goed feestje werd.

Daarom wordt de Kinderboekenweek woensdagochtend voor kinderen geopend met het Kinderen voor Kinderen-lied Reis mee op de Amsterdamse school De Spaarndammerhout. En was de avond ervoor in de woorden van Aendekerk een ‘kinderboekenprijsbal: een avond voor het vak en voor de makers. Met een stevig programma waarin de genomineerden voor Gouden Griffel en Penseel in volle glorie werden gezet.

Boeksleutel

Een bijzonder moment was de overhandiging van de Boeksleutel aan Ted van Lieshout voor Ze gaan er met je neus vandoor. Deze prijs voor een vernieuwend kinderboek wordt bij hoge uitzondering toegekend en werd sinds 1979 pas acht keer eerder uitgereikt.

Van Lieshout greep het moment aan met een vlammend betoog over de ‘roep aan personages van een kleurtje en een andere achtergrond’ die steeds luider klinkt. Hij vindt dat er meer makers moeten opstaan die, zoals hij als homoseksuele jongen, vanuit hun eigen jeugd weten wat ze als kind in de boeken die ze lazen hebben gemist.

In het door Joren Joshua (Zilveren Penseel) geïllustreerde Zeb. zet Gideon Samson (34) op absurdistische wijze de klas van juf Cora neer: een klas waarin een zebra die Ariane heet geen buitenbeentje is en waar 2+2 vijf kan worden als je maar lang genoeg naar het bord tuurt. ‘Steeds is de afwijking van de realiteit voer voor een hyperorigineel, oergeestig verhaal,’ aldus de jury. ‘Een katalysator voor onbegrensd leesplezier’.

Tweemaal won Samson al de Zilveren Griffel (in 2010 als jongste winnaar ooit met Ziek, in 2012 voor zijn jeugdroman Zwarte Zwaan). Voor het ‘moment waar je van droomt’ had hij ‘niet uit overmoed maar als voorzorgsmaatregel’ twee dankwoorden voorbereid in groene en gele envelop. De zaal koos voor groen, waarin hij een idee aanhaalde voor een boek over nooit uitgesproken dankwoorden: Philip Roth en de Nobelprijs, Hillary Clinton als president van de VS, Ilja Leonard Pfeijffer als winnaar van de Librisprijs en de Bookspot Literatuurprijs.

Monsieur Hulot

Maar als grote ster van de avond ontpopte zich illustrator Yvonne Jagtenberg (51), bekroond met een Gouden Penseel voor Mijn wonderlijke oom, haar ode aan filmmaker Jacques Tati en zijn film Mon oncle. In het boek wordt de oom, de prettig gestoorde Monsieur Hulot, gevraagd om een dag op zijn door zijn ouders strak gehouden neefje Gerard te passen. “Een pleidooi voor vrijheid, voorstellingsvermogen en avontuur,” aldus de jury.

Jagtenberg, die vooraf had gedacht 1 procent kans te maken in dit prijzenveld, was geëmotioneerd en oprecht toen ze haar ‘ontzettende hekel aan grote mensen’ uitsprak. ‘Irritant zijn ze, serieus, zelfingenomen, vaak mensen met rollen. En helaas worden kinderen opgevoed door deze vervelende grote mensen.’

De maker van de bekende series over Arno en Balotje is kinderboekenmaker geworden, zo zei ze, omdat ze ‘niets te maken wil hebben met de afschuwelijke mensen die kinderen als verlengstukjes van zichzelf zien.’ “Ik gun ieder kind deze oom die het kind in zichzelf heeft wakker gehouden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden