Plus Interview

Kijk uit! Word vooral niet beroemd

Beroemd worden moet je koste wat kost voorkomen, betoogt een anonieme ex-BN’er in Anti-Fame, een manifest tegen roem én een zelfhulpboek voor als het al te laat is. 

Iedereen denkt dat ze met de massale aandacht – positief en negatief – kunnen dealen, maar zo makkelijk is het allemaal niet. Beeld Van Santen & Bolleurs

Als we Anti-Fame mogen geloven is beroemd zijn bepaald geen pretje. In het boek, net verschenen bij uitgeverij Das Mag, wordt helder uiteengezet wat zo afschuwelijk is aan ook maar een piepklein beetje bekendheid.

Als je iets aardigs wilt doen voor de mensheid, zoals een goed doel steunen, vragen mensen zich af of je echt betrokken bent met het milieu of zielige dieren, of op achterbakse wijze je imago op wil krikken. Privacy kan je al helemaal vergeten. De media gaan zich ineens met je leven bemoeien, waardoor mensen die je nog nooit hebt ontmoet een beeld over je vormen. 

‘Elke scheet die je laat, wordt opgesnoven door de media, geanalyseerd door ruftologen en verwerkt tot duizenden meningen van tienduizenden mensen.’ En als je uit de bocht vliegt met een onwelgevallige mening of een wat haastig getikte tweet, komt er gegarandeerd #ophef van.

Zelfs een doodnormaal verjaardagsfeestje is niet meer leuk met een beroemdheid erbij. Zodra iemand als Yvon Jaspers een onbekende huiskamer betreedt, gaan mensen over haar kletsen, willen ze dat Jaspers ze leuk vindt, en vragen ze in het ergste geval om een selfie. Tot in de eeuwigheid zullen de verjaardagsgasten het alleen nog maar hebben over dat ene feestje waarop de presentatrice van Boer zoekt vrouw langskwam. ‘Verjaardagen hebben simpelweg meer potentie om leuk te worden als er geen celebrity langskomt.’

Bakken met aandacht

De anonieme schrijver van Anti-Fame put uit eigen ervaringen: hij of zij is ooit marginaal bekend geweest (zie kader). ‘Ik was bekend genoeg om te ervaren wat het is om bekend te zijn bij een relatief grote groep mensen die mij persoonlijk niet kende en had met het netwerk dat daarbij kwam kijken een prachtig uitzicht op de akker waar BN’erschap geteeld werd.’

Sinds zijn of haar moment of fame is de schrijver gefascineerd geraakt door het fenomeen roem en de invloed daarvan op mensen. Het doel van Anti-Fame: aspirant-beroemdheden overtuigen dat ze echt (echt, écht) iets anders moeten doen met hun leven, het overschot aan bekendheden terugdringen en meer empathie kweken voor de mensen die lijden aan faam. Natuurlijk krijg je als beroemdheid bakken met aandacht, gratis spullen, ontmoet je interessante nieuwe BN’er-vrienden en mag je naar allerlei hippe feestjes. Maar het weegt in geen enkel opzicht op tegen de nadelen, zo is de teneur.

In het boek is geestig beschreven welke soorten bekendheid er bestaan, want lang niet iedereen blijkt met dezelfde motieven in de schijnwerpers te staan. Symptoomroem is wat de schrijver betreft de enige acceptabele vorm: dat zijn de mensen die iets heel goed kunnen (zingen, voetballen, acteren, schrijven) en dus om een goede reden in de belangstelling staan.

Daarnaast zijn er ook nog de stakkers die per ongeluk bekend worden. Amsterdammer Reggie bijvoorbeeld, die in 2016 voor de camera van RTL Nieuws een explosie nadeed (‘BIEM!’) en nog heel wat jaartjes bekend zal staan als de biemmeneer. Het boek is echter vooral bedoeld voor de categorie beroemdheden die lijden aan ‘faambitie’: de Enzo Knols en Kim Hollands van deze wereld, die ten onrechte denken dat bekendheid ze een beter leven oplevert.

Foto’s van piemels

Sinds internet en sociale media is er een wildgroei aan mensen met faambitie ontstaan. Het is veel makkelijker geworden om beroemd te worden, en allerlei vloggers en influencers hebben grote aantallen volgers nodig om geld met sociale media te verdienen. Het treurige is dat juist die online beroemdheden een stroom aan rotzooi tot zich moeten nemen, in de vorm van haters, critici, trollen, stalkers en, als je ook nog eens het geluk hebt een vrouw te zijn, foto’s van onbekende piemels.

‘Stalkers lijken me echt het allerergst,’ schrijft de auteur na wat schriftelijke vragen per e-mail. ‘Het lijkt me enorm veel energie kosten, constant, als er iemand is die volledig honderd procent 24/7 gefocust is op jou, terwijl je niets liever wil dan dat hij jou negeert en met rust laat.’

Waarom dan toch zo veel jongeren een carrière als online persoonlijkheid nastreven? ‘Deels omdat ze geen idee hebben wat hun te wachten staat, denk ik. Iedereen denkt dat ze met de massale aandacht – positief en negatief – kunnen dealen, maar zo makkelijk is het allemaal niet. Zeker niet als je via een socialemediakanaal beroemd wordt. Dan moet je constant dat kanaal blijven voeden, dat wordt op een gegeven moment echt een sleur, lijkt me. The show must altijd maar go on, dat is iets wat je niet beseft, totdat je er middenin zit en niet meer terug kan.’

Cold turkey

Gelukkig geeft onze doorgewinterde BN’er ook wat tips om al die rampspoed te voorkomen of ermee te leren dealen. Wie lijdt aan symptoomroem moet, zolang er te leven valt met de keerzijden van de bekendheid, lekker blijven doen wat diegene leuk vindt. Zodra het niet meer gaat is het een kwestie van cold turkey stoppen. ‘Een profvoetballer of topschaatster blijft toch graag gewoon voetballen en schaatsen, dat geldt ook voor actrices, muzikanten, dj’s, kunstenaars en schrijfsters,’ mailt de auteur. ‘Puur praktisch is het gewoon erg lastig om een grote loopbaanswitch te doen. Dat geldt voor iedereen en zeker als je in de publieke spotlights staat.’

Incidentele roem is lastig voor te zijn, tenzij je zin hebt je de hele dag in toom te houden uit angst ineens ‘BIEM!’ te roepen voor een draaiende camera. Degenen die aan faambitie lijden zijn de enigen die op voorhand te redden zijn. Maar zij hebben een groter probleem, betoogt de auteur: hun zucht naar roem moet een gemis compenseren, aan bijvoorbeeld liefde of respect. Het advies is bloedserieus: zoek hulp bij een psycholoog. ‘Als je het niet doet, bestaat namelijk het risico dat je beroemd wordt.’

Anti-Fame, Auteur 404. Das Mag, € 21,99.

Over Auteur 404

Anti-Fame is gepubliceerd onder het pseudoniem Auteur 404. ‘Ik was nog niet beroemd genoeg om gevraagd te worden voor Ik hou van Holland, maar ik was wel al zeker twee keer bij Hans Teeuwen thuis geweest.’ De schrijver wenst anoniem te blijven. ‘Je kunt niet in de schijnwerpers (willen) staan met een manifest tegen beroemdheid. Bovendien gaat het niet om mij als persoon, dat is totaal niet interessant.’ 

Voor de hand liggende BN’ers die achter het boek zouden kunnen zitten zijn Filemon Wesselink, die al een tv-programma heeft gemaakt over de nadelen van roem, en Dennis Storm en Georgina Verbaan, die vaker hun weerzin over hun faam hebben uitgesproken. 

Die vallen af aangezien ze in het boek voorkomen, en Auteur 404 schrijft in een ‘relatief grote kring een bepaalde cultstatus’ te hebben bereikt, maar nooit zo bekend te zijn geworden als bijvoorbeeld Jan Versteegh of Dave Roelvink. 

Voordat het zover kwam, heeft hij of zij een radicale carrièreswitch gemaakt. Maar nog steeds stoppen er auto’s omdat de inzittenden Auteur 404 herkennen en luidkeels zijn of haar naam over straat scanderen. Ook weer zo’n nadeel: van een bekend gezicht kom je nooit meer af. ‘Eenmaal beroemd, voor altijd gedoemd.’ Al is er ook een voordeel dat de schrijver mist, mailt hij of zij: ‘De gratis kleding. Weet je hoe duur kleren zijn? Echt hoor.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden