PlusInterview

Ken Follett schreef een thriller waar hij zelf bang van werd: ‘Dit zou echt allemaal zo kunnen gebeuren’

Basisschoolleerlingen lopen langs het Koreaanse oorlogsmonument in Seoul, Zuid-Korea. Beeld AP
Basisschoolleerlingen lopen langs het Koreaanse oorlogsmonument in Seoul, Zuid-Korea.Beeld AP

De Welshe bestsellerauteur Ken Follett schreef de Derde Wereldoorlog-thriller Nooit. Waarin de beste bedoelingen van gematigde presidenten worden doorkruist door hardliners en wereldmachten onbedoeld op wederzijdse kernvernietiging afstevenen.

Marjolijn De Cocq

De schemering en de dageraad, de prequel op zijn lijvige saga over het fictieve stadje Kingsbridge, is nog maar net verschenen of veelschrijver Ken Follett komt alweer met een ook behoorlijk omvangrijke thriller. Een triller bovendien die je na lezing met nog heel veel meer zorg naar het wereldnieuws laat kijken; Afghanistan, Soedan, Taiwan, de Poolse premier Mateusz Morawiecki, die de EU dreigde met een Derde Wereldoorlog.

Dat Nooit van de titel, het is een ‘God verhoede’ én ‘Waag het niet’ ineen. “En in het Engels heeft het nog een derde component: schok en ongeloof. Dat je iets heel ergs te horen krijgt en zegt: ‘Never!’ Want, zegt Follett, hij vond het werken aan deze thriller waarin de presidenten van de Verenigde Staten en China in een zeer nabije toekomst proberen het níet op een Derde Wereldoorlog te laten aankomen, zelf angstaanjagend.

Donald Trump

Tijdens zijn research voor Val der titanen (2016), het eerste deel van zijn Century-reeks, kwam hij tot zijn schrik tot het inzicht dat de Eerste Wereldoorlog een oorlog was die niemand had gewild. “Maar de keizers en premiers namen een voor een beslissingen – logische, bescheiden beslissingen, die mensen waren niet gek – die hen toch steeds een stapje dichter bij het verschrikkelijkste conflict brachten dat de wereld ooit had gekend.”

En hij vroeg zich af: zou dat opnieuw kunnen gebeuren? Hij bedacht de gematigde Amerikaanse president Pauline Green, redelijk Republikeins antwoord op een incompetente, racistische macho in wie we Donald Trump herkennen; haar Chinese collega Chen Haoran laat ook niet per se zijn oren hangen naar de communistische hardliners.

Maar er is een Amerikaanse-Franse operatie tegen terroristen en drugssmokkelaars van Islamitische Staat in Tsjaad waarbij wapens van Chinese makelij worden aangetroffen. En ondertussen breekt in Noord-Korea een burgeroorlog uit waarbij de opperste leider het aflegt en grijpt president No Do van Zuid-Korea, die hereniging als speerpunt heeft, haar kans en valt zonder Amerikaanse toestemming het noorden binnen.

Een notendop, denk hier omheen een woud aan adviseurs, (onder)ministers, partijprominenten en en geheimagenten. “Bij dit boek had ik vooraf het gevoel dat ik weleens in mijn eigen gecomplotteer zou kunnen vastlopen. Maar nee, het zou echt allemaal zo kunnen gebeuren. Doodeng!”

De Welshe auteur Ken Follett. Beeld Getty Images
De Welshe auteur Ken Follett.Beeld Getty Images

En dan haalt u ‘de Russen’ er nog niet eens bij...

“Controversieel natuurlijk, er zijn mensen die in Rusland de grotere dreiging zien. Maar we leven nu toch al zo’n zeventig, tachtig jaar in een soort van vrede met met de Russen. Ja, ze maken een hoop kabaal en we doen gemeen tegen elkaar waar we maar kunnen. Maar het is nog niet in oorlog uitgemond en ik heb ervoor gekozen dat we elkaar gewoon blijven haten. Met China is er veel meer competitie, zie nu ook weer de dreigende taal over Taiwan. Je kunt alleen maar hopen dat dat niet op vechten uitdraait.”

Hoe bent u te werk gegaan?

“Ik ben eerst gaan kijken wat er allemaal speelt in de wereld aan brandhaarden en potentiële brandhaarden. Kasjmir, Iran, Noord-Afrika, de grens tussen China en India, Taiwan. Ik had een abonnement op The China Quarterly, las het Journal of Strategic Studies. En ik interviewde ter zaken kundige auteurs en wetenschappers en experts, die ik ook vroeg de eerste versie te lezen. Als zij zeiden dat iets niet realistisch was, paste ik het aan. De vraag was: wat is de beste plek om te beginnen? De strijd tegen de jihadisten in de Sahara vond ik een goed uitgangspunt, de woestijn is zo’n spectaculair beeld. Ik klink nu alsof ik een film maak, maar dat doe ik in feite ook: ik maak een film in woorden. Zo’n heftig, dwingend landschap is een goede start voor een verhaal dat zo ontluisterend wordt.”

Want hoe rationeel ze ook zijn ook, uw Amerikaanse en Chinese president worden in eigen land ondermijnd. In de VS heeft Pauline Green te kampen met senator James Moore, die met holle woorden de massa ophitst; in China delft de jonge, vernieuwende garde het onderspit tegen de oude commies.

“Maar ook die tegenstrevers zijn niet zomaar gekkies. Gekkies zijn geen verhaal. Wat betreft Moore: het zou vreemd zijn om dit soort populistische stemmentrekkers in de Amerikaanse politiek niet te gebruiken, hij vertegenwoordigt een groot deel van een volk in crisis, de Amerikanen die snelle en harde actie willen. Pauline Green doet alles om oorlog te voorkomen, maar dit is een realistische opponent. En hetzelfde geldt voor de situatie in China. Mijn president is niet zo oorlogszuchtig, in ieder geval veel gematigder dan Xi Jingping. Elke regering wil een verenigd front tonen, maar daarachter gaan altijd facties schuil.”

Vorig jaar kwam u met ruim 700 bladzijden Kingsbridge-saga, en nu alweer zo’n dikke thriller. Als u ook nog eens die plots zo uitgebreid uitwerkt... hoe dóet u dat?

“Dat is de lockdown. Ik ben twee jaar niet naar het theater geweest, niet naar feestjes. De optredens met mijn band liggen stil, ik speel basgitaar en zing in een coverband, van het type voetjes van de vloer en handen in de lucht, daar zijn we goed in. Het is een groot goed voor mij daar op het podium te staan en honderd man aan het dansen te krijgen en ik mis het. Maar ach, dat zoveel mensen mijn boeken lezen is nog beter.”

U gold als succesvol thrillerauteur en ineens was er een vuistdikke historische roman – over de bouw van een kathedraal in een fictief Engels plaatsje in de twaalfde eeuw. Hoe kwam u daarbij?

“Ik ben al mijn hele volwassen leven in de ban van de grote kathedralen van Europa, dat begon toen ik als journalist voor een interview naar Petersborough moest, daar veel te vroeg aankwam en dus de kathedraal maar ging bekijken. Het idee voor de The Pillars of the Earth kwam langzaam opborrelen, en hoe meer ik erover nadacht, hoe ik het wilde. Maar mijn uitgevers maakten zich grote zorgen. Ken, zeiden ze, de mensen willen nazi’s van jou en CIA-agenten. Kerken? Middeleeuwen? Weet je het zeker? Maar ik wilde een bestseller schrijven van het kaliber Gone with the wind, of Lord of the Rings. Populaire fictie, ik ga niet voor de Prix Goncourt. Gewoon boeken die mensen lekker vinden om te lezen.”

De rest is geschiedenis. Na Never dan weer een historische roman?

“Daar zeg ik nooit iets over.” Bulderende lach. “Nou, tipje van de sluier. Ik moest voor dit interview een kusscène onderbreken waaraan ik aan het schrijven was. Een heel lange kusscène. Misschien wel de langste die ooit is geschreven.”

Dat brengt me op de vrouwen in uw boeken. Ook Never bevat de nodige romantiek. Maar wat vooral opvalt is dat ze sterkte personages zijn, van president Green en CIA-agent Tamara Lent tot de Tsjadische vluchtelinge Kiah.

“Voor mij volstrekt normaal, al vanaf Eye of the Needle (zie kader). Toen deed niemand dat nog, er waren geen vrouwelijke helden, alleen mooie meisjes die gered moesten worden. Maar ik was tiener in de jaren zestig, tijdens de tweede golf van het feminisme. De meisjes en vrouwen met wie wij wilden daten en naar bed wilden, streden voor gelijke rechten. En hun gelijk viel niet te ontkennen.”

Nooit

Ken Follett
Boekerij
29,99 euro, 656 blz.

null Beeld

Ken Follett

Ken Follett (Cardiff, Wales, 5 juni 1949) schrijft thrillers en historische romans. Van zijn boeken zijn meer dan 160 miljoen exemplaren verkocht. Hij brak internationaal door in 1978 met de spionagethriller Eye of the Needle (Door het oog van de naald). In 1989 verscheen zijn eerste historische roman The Pillars of the Earth, vertaald als Pilaren van de aarde, over de bouw van een kathedraal in het Engeland van de twaalfde eeuw; het eerste deel van wat een vierluik zou worden. Het slot, eigenlijk een prequel, verscheen vorig jaar als The Evening and the Morning (De schemering en de dageraad).

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden