'Kees de jongen' wordt tijdloos theaterstuk

Actrice Tamar van den Dop speelt de moeder van Kees in het toneelstuk Kees de jongen van Gerben Helinga. 'Het stuk is heel tijdloos.' In een voormalige gymzaal in Amsterdam ontstaat de voorstelling. Op het geïmproviseerde podium een tafeltje, een bed, wat stoelen. Keer op keer spelen Steyn de Leeuwe, Chiem Vreeken en Tamar van den Dop de scène waarin Kees zijn moeder vertelt dat hij van school wil, nu zijn vader dood is. Hij wil gaan werken om zo de financiële nood wat te lenigen.

''Nee, nee, nee,'' roept regisseur Liesbeth Coltof met brede armzwaaien als Chiem zijn arm om zijn toneelmoeder heenslaat. ''Zo doet een twaalfjarige dat niet.'' Twee uur lang wordt diezelfde scène van amper een minuut steeds opnieuw gespeeld.

''Het is heel fijn werken onder Liesbeth,'' vindt Tamar van den Dop. ''Ze is in zekere zin heel autoritair, heeft duidelijk voor ogen hoe ze het wil hebben, werkt als het ware van buiten naar binnen. Dat is vrij dwingend, maar het is ook de kunst voor ons als spelers om het binnen die contouren ook echt waar te maken. Liesbeth staat ook altijd open voor suggesties, het is geen opgelegd dictaat. En je moet niet vergeten: dit stuk is een enorm ding, het wordt een grote familievoorstelling waarin alles precies op zijn plek moet vallen. Dan heb je geen tijd om ook nog eens duizend verschillende dingetjes te gaan uitproberen.''

Het stuk is in alles het tegendeel van wat zij in Hunker doet. Dit stuk van Sarah Kane is een aaneenschakeling van losse gedachtenflarden, zonder verhaallijn. ''Het zijn echt twee uitersten. Bij Hunker moet je tot in het extreme zo min mogelijk invullen, en dan is het heerlijk om in Kees de jongen juist heel elementair aan de gang te kunnen.''

''Ik kende het boek eerlijk gezegd niet. Ik had er natuurlijk wel van gehoord, wie niet, van Kees en van de zwembadpas. Pas toen ik voor die rol gevraagd werd, ben ik het gaan lezen. Het speelt zich af in de buurt waar ik ben opgegroeid, de Jordaan. En hoewel het leven daar nu natuurlijk heel anders is dan in de tijd van Kees, is het stuk tegelijkertijd ook heel tijdloos.''

''Kees wordt door de dood van zijn vader en het verdriet van zijn moeder, als twaalfjarige opeens gedwongen volwassen te worden. Het gaat erover hoe kinderen zich het leed van hun ouders toe-eigenen en hoe ouders proberen hen daarvoor te behoeden. Dat herkent elke ouder wel, denk ik.''

Maar even terug naar die repetitiescène uit het begin: er deden twee jongens aan mee. Kees heeft toch geen broertje?
''Dat is nou juist de vondst van Gerben Hellinga: er zijn twee Kezen, de echte en degene die hij in zijn hoofd is, die al die idealen heeft die de echte Kees beetje bij beetje los moet laten. Je ziet hoe Kees langzaam zijn kinderlijke fantasie verliest. Dat is zo mooi. En mijn dochter snapte het meteen toen ze het affiche zag. Daarop stapt een jongen uit een andere jongen.'' (SONJA DE JONG)

'Kees de jongen' door De Toneelmakerij. 28, 29 en 30/12 in Stadsschouwburg Amsterdam, 3/1 in Amstelveen, 23/1 in De Meervaart. Speellijst: www.keesdejongen.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden