PlusKlapstoel

Karsu Dönmez: 'Die Edison mag mee in mijn graf'

Karsu Dönmez (1990) is zangeres, pianist en componist. Ze won de Edison Publieksprijs 2016. Donderdag gaat haar nieuwe programma Play my strings in première in Amstelveen.

Marjolijn de Cocq
'Een uur voor ik het vliegtuig instapte, ben ik gaan googelen wat Carnegie Hall precies was. Ik was net 17' Beeld Harmen de Jong
'Een uur voor ik het vliegtuig instapte, ben ik gaan googelen wat Carnegie Hall precies was. Ik was net 17'Beeld Harmen de Jong

Amsterdam

"Op mijn zestiende kreeg ik een beurs om aan de universiteit van Rhode Island te gaan studeren. Als ze me vroegen 'Where are you from?'
zei ik nooit Holland of The Netherlands. Nee, Amsterdam! Hier ben ik geboren. Hier ben ik zó thuis."

"Opgegroeid in Osdorp, de restaurants van mijn ouders in de Jordaan en later in De Pijp, op de fiets door de stad voel ik me op en top Amsterdams."

"Ik ben vernoemd naar de geboorteplaats van mijn ouders, Karsuköyü. Karsu is geen echte Turkse naam, maar er zijn al wel twaalf kinderen weer naar mij vernoemd. Heel gek als ik baby'tjes in mijn armen gedrukt krijg: 'Kijk Karsu, dit is Karsu'."

Kilim

"Dit is de voormalige Kilim, het restaurant van mijn ouders aan de Ceintuurbaan. Kijk, hier staat mijn piano, hier speelde ik zes jaar lang elk weekend voor een mengelmoes aan publiek."

"Toen Matthijs van Nieuwkerk het had genoemd in De Wereld Draait Door, was er een stormloop. Ineens was het altijd vol. We wisten niet of we er blij mee moesten zijn of niet. Mijn vader wist niet eens wat DWDD was, die werkte altijd."

"Dit restaurant is mijn homebase in de muziek. Mijn nicht heeft het overgenomen met haar vriend, supertof. Ze hebben de ziel in het restaurant gelaten en organiseren bruisende raki-avonden. Vandaar ook de naam: Duble. Net als een dubbele whiskey bestel je 'raki duble'. Als je me vraagt of ik er nog speel, zal ik zeggen: nee. Maar als ik langsloop..."

Strings

"Dat woord staat voor zo veel. Voor strijkinstrumenten, natuurlijk, de strijkers. Maar het staat voor mij ook voor verbinding maken, met iets verbonden zijn. Ik heb het gevoel dat mensen zo schreeuwen, dat ze weinig meer luisteren en weinig empathie meer hebben. Met mijn voorstelling probeer ik mensen met elkaar te verbinden. Hoe cliché het misschien ook klinkt."

Componist

"Als ik mezelf iets moet noemen, vind ik dat het mooist. Ik componeer voor mezelf, zoals voor deze voorstelling, maar ook voor korte films, voor het Metropole Orkest. Het allesomvattende is dat jíj het hebt gemaakt, dat jíj bepaalt wat de bas moet doen, wat de viool. En dan ook nog zelf meedoen is de echte pret."

Conservatorium

"Kijk naar mijn gezicht. Misschien moet je hier iets over mijn blik bij zetten. Bittersweet. Omdat het een paar jaar mijn ultieme doel was, waar je zó naartoe werkt. En dan zeggen ze nee. Ik was zo boos. Maar later dacht ik: ik ga mijn frustratie omzetten in muziek. En als ik nu terugkijk, kan ik ze geen ongelijk geven en ben ik ze ook dankbaar. Omdat ik daardoor heel veel vrijheid heb gehad om mezelf te ontwikkelen."

"Ik ben van alles wat, je gaat bij mij niet naar een klassiek concert, of naar jazz of pop of Turks. Je gaat naar een Karsuconcert, zoals een Parool-recensent het zo mooi beschreef. Ik heb die reis zelf kunnen maken en dat heeft me gemaakt tot wie ik ben."

"Ik ben naar Amerika gegaan, heb uren gemaakt. Ik kan alle locaties aan, sta op het podium zoals ik in de keuken sta. Ik voel: nu het vuur zachter, daar wat zout en peper bij. Zo relaxed voel ik me ook, ik ben nooit zenuwachtig."

Carnegie Hall

"Een uur voor ik het vliegtuig instapte, ben ik gaan googelen wat het precies was. Ik was net 17, heel bijzonder! Maar hoe bijzonder merkte ik eigenlijk pas door de Nederlandse reacties."

"Van het restaurant van mijn ouders naar Carnegie Hall, het was niet dat ik zo bekend was dat ik Carré al vol had gespeeld. Ik heb er inmiddels drie keer mogen spelen, New York heeft daardoor een heel dierbare plek in mijn hart."

"Later hoorde ik de anekdote over een man die een taxichauffeur de snelste weg naar Carnegie Hall vraagt. De taxichauffeur antwoordt: practice, practice, practice."

Bij-ding

"Dat klinkt alsof het uit mijn mond komt. Wat heb ik een bij-ding genoemd? Zingen? Oh my god, ja, dat was het ook. Ik begon met de piano en zingen was een bij-ding. Tot ik telkens te ­horen kreeg: wat kun je goed zingen."

"Langzaam begon ik het te geloven. En nu is het een hoofdding. De shampooflessen waar ik vroeger voor zong, zijn nu mensen geworden. Hoe snel kan dat gaan?"

Powervrouw

"Mijn moeder. Ze is een carrièrevrouw die alle ballen in de lucht weet te houden. Ze doet mijn management en is mijn beste vriendin. Ze is psycholoog en onderwijskundige en heeft samen met mijn vader ontzettend op de opvoeding van mijn zusje en mij gezeten."

"Nu wij zijn uitgepuberd en uitgegroeid, zijn onze twee katten hun missie geworden. Ik denk dat ik mijn grootste talenten van mijn moeder heb: koken en ­tuinieren. Mijn vriend zegt altijd: Kar, doe eens bescheiden. Maar nee! Over mijn koken doe ik niet bescheiden."

Istanboel

"Istanboel is een blend. Met zijn Ottomaanse historie en tegelijk moderner dan veel andere steden waar ik ben geweest, dan Amsterdam. Hip, trendy en heel gaaf dat mijn muziek daar zo wordt omarmd door zo veel mensen die van verschillende soorten muziek houden. Maar gruwelijk wat er aan de hand is, met de terreur, het maakt me misselijk."

"Als we zijn geboekt voor een optreden hangt telkens aan een zijden draadje of het doorgaat of niet. Niet optreden na een aanslag, dan toon je respect. Maar wel optreden geeft ook weer het signaal: we laten ons niet kisten."

Shocking pink

"Zeker een jurk, ik heb vaak roze of rode jurken aan. O ja, die knalroze jurk tijdens de opening van het Holland Festival. Vroeger vond ik het niet zo belangrijk, ik dacht: als Ilse de Lange het podium op gaat in jeans, kan ik dat ook. Maar mijn vriendinnen zeiden: Kar, mensen vinden het leuk om naar iets moois te kijken. Dus ik shop tot ik drop en ik heb stylistes die helemaal op mij kunnen losgaan."

"Dat shoppen doe ik vooral in het buitenland en met mijn moeder als shopmaatje, die is gruwelijk eerlijk en doet daar dan nog een schepje bovenop. Pas ik een broek, zegt ze: 'Daarin lijk je net een worst, o nee vreselijk!' 'Zeg mam, kun je niet gewoon zeggen: die staat je niet?'"

Kopje koffie

"Nou, ik ben zelf meer van thee. Maar je bedoelt zeker dat ik tijdens de voorstelling mensen een kopje koffie of thee wil geven, alsof ze thuis zijn? Ja, dat is toch leuk? En het is meer dan een kopje koffie en een koekje zoals het hier vaak is. We gaan ook baklava uitdelen. Dan is dat alvast een reden om te komen."

Edison

"Dat is me zó onverwacht komen aanwaaien. Als je had gezegd: je krijgt een Edison, had ik gedacht: ja, over twintig jaar misschien. Het is de publieksprijs ook nog, de mooiste prijs ever. Die avond in het Luxor in Rotterdam: ik speelde met het Metropole Orkest, had een mooie jurk aan, ik vond het al cool dat ik er was. En toen riepen ze mijn naam, nou, je kon me wegdragen."

"Ik heb zo zitten janken, mijn speech was echt tranen en snot, het was zo overwhelming. Tot die Edison had ik nog steeds niet kunnen verkroppen dat ik niet was aangenomen op het conservatorium. Mijn vriend heeft er een stolpje voor laten maken, als het even niet meezit, loop ik erlangs en dan ben ik zo trots, dan weet ik: I did it. Die Edison mag echt mee in mijn graf, schrijf op! Dan staat het vast en hoef ik het niet meer tegen mijn dierbaren te zeggen."

Documentaire

"Vanaf mijn zeventiende ben ik vijf jaar gevolgd door documentairemaakster Mercedes Stalenhoef. Dat was leuk, maar ook afzien. Het is nogal wat om met je privéleven naar buiten te gaan. Ik vond het heel moeilijk om terug te kijken, in Tuschinski 1, op het Idfa in 2012. Mercedes kreeg van het filmfonds geen subsidie omdat ik niet als Turks meisje tegen mijn moslimouders had gerebelleerd, er was peace, geen drama."

"Wij zijn gewoon Amsterdamse mensen die op een heel chille manier hun leven leiden. Ik dacht: wel leuk later voor mijn kleinkinderen. Ze zeggen dat je twee keer doodgaat, één keer als je echt sterft en de tweede keer als je naam voor het laatst wordt genoemd. Ik hoop dat dat lang duurt en dat mensen zo ook later nog zien dat ik een mooi leven heb gehad."

Psychologie

"Mijn oorspronkelijke doel was kinderen helpen, omdat ik wist dat ik het als kind zo goed had gehad. Daarom heb ik een tijdje toegepaste psychologie gestudeerd."

"Mijn werk is bizar: ik zing een lied, applaus, nog een lied, applaus en nog een keer en nog een keer en nog een keer. Terwijl ik eigenlijk vind dat zo veel mensen het meer verdienen, zo'n applaus. Vorig jaar had ik een dip, ik dacht: is dit het dan? Toen heb ik een half jaar hier bij CS vluchtelingenkinderen uit de trein gehaald, hen helpen gaf mij meer voldoening."

"Daarom heb ik me nu aangesloten bij een ander initiatief, Happy Caravan, waarbij we een container ombouwen tot klas en daarmee naar de kampen gaan. We gaan er taallessen geven, er is een psycholoog betrokken om te helpen met posttraumatische stress en ik geef muzieklessen. Dat ik daar nu mee bezig ben, is voor mij een hoger doel dan muziek maken."

Edwin Oudshoorn
"Ja leuk! Ik heb veel van zijn creaties aangehad, hier, kijk, op de cover van mijn cd. Hij is een van mijn favorieten."

Karsu, Play my strings, 9 februari CC Griffioen, Amstelveen, speellijst zie www.karsu.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden