Plus

Kan een robot een literaire roman schrijven?

Robotica - dat is het thema van Nederland Leest 2017. Centraal staat het boek Ik, Robot van Isaac Asimov.

Ronald Giphart is aan de slag gegaan met alinea's die door een robot zijn geschreven Beeld anp

Nederland Leest, dat woensdag begint, moet als het aan de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlands Boek (CPNB) ligt, een thema hebben waarover een maatschappelijk debat kan worden gevoerd.

Dit jaar is gekozen voor robotica; daarom kunnen leden en niet-leden gratis het boek Ik, Robot (1950) van Isaac Asimov (1920-1992) bij de openbare bibliotheek ophalen - en erover debatteren.

Ik, Robot is een raamvertelling rond een robotpsychologe in 2057, die terugkijkt op haar leven. Ze ontmoette een verliefde robot, één die dronken was, maar ook een twijfelende of van zichzelf bewust geworden robot.

Het einde van de mens
Aan de hand van dit boek kunnen we ons afvragen in hoeverre robots in de toekomst taken van de mens zullen overnemen. En of ze een gevaar voor de toekomst vormen. Uit de campagnetekst van de CPNB: 'Ze waren al een eeuw geleden voorspeld, maar de robots komen er nu echt in groten getale.'

'Binnen een paar jaar zijn zelfrijdende auto's, bezorgdrones en machines met kunstmatige intelligentie de normaalste zaak van de wereld. Waar eindigt dit? In een zonnige toekomst, of is dit juist het begin van het einde van de mens?'

Genoeg stof voor discussie - en niet alleen in de bibliotheek. Op geefjemening.nederlandleest.nl kun je online reageren op stellingen van Bekende Nederlanders als Adriaan van Dis, Irene Moors en André Manuel. 'Ik laat me liever opereren door een robot' bijvoorbeeld, en 'Robots kunnen prima kunst maken' of 'Niet kinderen, robots hebben de toekomst'.

Zinnen van de robot
Ook werpt de CPNB de vraag op wat robots kunnen betekenen voor de literatuur. Kan een robot een literaire roman schrijven?

Schrijver Ronald Giphart ging een experiment aan. Met hulp van het Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen schreef hij een verhaal in samenwerking met een robot die met tienduizend Nederlandstalige literaire werken was gevoed om zijn kunstmatige intelligentie te stimuleren. 'Hierdoor kan tekst worden geproduceerd die een algemeen taalmodel overstijgt en echte literatuur wordt,' aldus de CPNB. Nog geen heel boek, maar 'een aantal alinea's lukt al wel'.

Giphart is met die alinea's aan de slag gegaan en heeft de robot 'geholpen' een 'uniek' literair verhaal te schrijven. Dat is toegevoegd aan het boek Ik, Robot. Grap is natuurlijk de zinnen van de robot tussen die van Giphart uit te halen.

Fragment uit het verhaal

De Robot Van De Machine Is De Mens van Giphart en de robot begint zo: 'Een half jaar na de atomisering van het lichaam van Susan Calvin krijg ik een bericht in mijn neurocircuit. Ik werk op dat moment aan een pamflet over de Machines - mijn visie op hun steeds groter wordende greep op onze Sferen en het leven van de mensen. Gaan wij Aardlingen in vrijheid de tweeëntwintigste eeuw halen? Het project is mijn geschenk aan 'de volken in de onderwereld', al weet ik dat ik de geschiedenis van de mensheid niet ten volle zal kunnen duiden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden