Plus

Kamperen voor die ene begeerde kavel

Op een veldje in Noord bivakkeerden in 2015 120 mensen om kans te maken op een zelfbouwkavel. In Zes Weken Modder vertellen ze hoe het er destijds aan toeging.

Door het bikkelen in de modder is er solidariteit ontstaan, en alle buren kennen elkaar goed Beeld Mats van Soolingen

Het was al met al een mal gezicht. In de herfst van 2015 stond van de ene op de andere dag een stel caravans en tenten op een blubberig terrein aan de Ridderspoorweg in Noord. Ze werden niet bewoond door krakers of nomaden, maar door Amsterdammers die kans wilden maken op een felbegeerde zelfbouwkavel op de Buiksloterham.

In september dat jaar werd voor de vierde - en laatste - keer een zelfbouwmarkt door de gemeente Amsterdam aangekondigd. Die markt zou niet meer om het lijf hebben dan één loket, waar op 10 oktober percelen zouden werden verkocht via het systeem wie het eerst komt, wie het eerst maalt.

Opgejaagd door de (toen al) hete woningmarkt gingen direct vanaf de aankondiging mensen wachten voor het vermoedelijke loket, om als eerste in de rij te kunnen staan. Het regende zo'n beetje elke dag, maar de toekomstige zelfbouwers bleven stug staan, onder wie een vrouw in een gammel tentje. Met baby en al.

In de zes weken dat deze kavelcamping bestond, hebben journalisten, theatermakers en overige liefhebbers van goede verhalen tevergeefs geprobeerd met de kampeerders in contact te komen.

Niemand werd te woord gestaan, omdat de ingestelde campingraad tot een persverbod had besloten om negatieve aandacht te voorkomen. Vandaar dat radiomaker Jan Maarten Deurvorst pas drie jaar na dato zijn radiodocumentaire Zes Weken Modder kon maken - nu ze wél willen vertellen hoe ze hun verblijf daar hebben ervaren.

Net als in Utopia
Deurvorst ontdekte dat in die korte periode op het landje een soort Utopia in het echt is ontstaan, een zelfregulerende minisamenleving zoals in het dagelijkse televisieprogramma dat door John de Mol is bedacht. Zo richtten de kavelkampeerders een systeem op om bij te houden wat de volgorde was van aankomst, en dus van de rij voor het loket.

Ook werd gezamenlijk besloten dat iedereen minimaal 22 uur per dag aanwezig moest zijn op het landje - anders werd je plaats ingenomen. Stand-ins werden dan weer wel toegestaan, ook betaalde studenten en vluchtelingen.

"Het fascineert me al jaren hoe zulke gemeenschappen vanuit het niets kunnen ontstaan," zegt Deurvorst. "Dat mensen het heft in handen nemen en vanuit het niets een samenleving met hun eigen regels verzinnen. Die autonomie vind ik interessant."

Bikkelhard
De democratie op de kavelcamping werkte toch onrust in de hand. Daarom werd besloten de algemene ledenvergaderingen stop te zetten, de 'campingoudsten' de dienst uit te laten maken en de persvrijheid af te schaffen. "Heel grappig: een coup die een gemiddelde bananenrepubliek precies zo zou doen."

De belangen van de kampeerders waren groot. Hoe hoger je plek op de lijst, des te groter de kans dat je aanspraak kon maken op de meest gewilde kavels. Vooral twaalf stuks aan een rustig straatje, een parkje én een gracht waren erg in trek. Daardoor werd het spel soms bikkelhard gespeeld.

Zo vertelt wethouder Laurens Ivens in de documentaire dat er flink vergaderd moest worden toen een van de kampeerders weg wilde voor een ziekenhuisbezoek. "Uiteindelijk is er een compromis uitgekomen dat diegene een paar plaatsen zakte op de lijst."

Cocon
Inmiddels woont twee derde van de kampeerders in hun riante zelfgebouwde huizen in Noord, een deel is nog in aanbouw. Deurvorst deelt de kritiek op de samenstelling van de nieuwe wijk.

"Het is een cocon geworden, er wonen alleen witte mensen met een Volvo en een Gaastrajas. Het zijn ook allemaal freelancers: architecten, vormgevers, creatievelingen. Die kunnen het zich veroorloven om zes weken op een camping te staan. Als je een baan hebt, gaat dat niet."

En toch had hij achteraf zelf best in de rij willen staan voor zo'n kavel. "Ik denk dat je nergens een socialer wijkje vindt. Door het bikkelen in de modder en die gemeenschapszin is er een enorme solidariteit ontstaan, en kennen alle buren elkaar goed. Net alsof ze een ontgroening hebben doorstaan."

Zes Weken Modder is zondag 13 januari om 21 uur te horen op Radio 1, daarna als podcast op RadioDoc.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden