Alle opbrengsten van het kledinglabel Ni En More gaan naar de studio’s waar kwetsbare vrouwen worden opgeleid tot kledingmaker.

PlusMode

Jurken maken als uitweg voor geweld in Mexico

Alle opbrengsten van het kledinglabel Ni En More gaan naar de studio’s waar kwetsbare vrouwen worden opgeleid tot kledingmaker.Beeld Manny Soto

Vrouwen in de Mexicaanse stad Ciudad Juárez gaan gebukt onder geweld. Ni En More, een project van twee kunstenaars, wil kwetsbare vrouwen onafhankelijk maken door ze op te leiden als naaisters. 

Duizenden woedende vrouwen gingen in januari in Ciudad Juárez, een stad aan de grens tussen Mexico en de Amerikaans staat Texas, de straat op. Isabel Cabanillas de la Torre, een 26-jarige lokale kunstenaar en activist, was een week daarvoor doodgeschoten, terwijl ze na een borrel met vrienden even na middernacht naar huis fietste. Het was de druppel na minstens twee decennia excessief geweld tegen vrouwen, dat vaak ongestraft blijft.

Volgens een rapport van het Amerikaanse RFK Human Rights and the Center for Women’s ­Holistic Development, zijn er in de regio tussen 1985 en 2014 47.178 vrouwen vermoord, momenteel zijn dat er vier per dag, die op ellastienennombre.org met vindplek en al in kaart worden gebracht. Daarbij komt nog het dagelijkse geweld tegen vrouwen en de vele ontvoeringen in dit deel van Mexico. Het geweld heeft er zelfs een aparte term gekregen: femicides, haatmisdrijven tegen vrouwen.

Janette Terrazas, alias Mustang Jane, is opgegroeid in Ciudad Juárez, de meest dichtbevolkte stad in de Mexicaanse staat Chihuahua. “Geweld kun je hier bijna normaal noemen”, zegt de 35-jarige kunstenaar en cultureel activist, die in haar persoonlijke textielprojecten en culturele initiatieven focust op milieuproblematiek en rechten van transgenders. Samen met Veronica Corchado, vrouwenactivist en vijfvoudig slachtoffer van geweld, én de Noorse kunstenaar Lise Bjorne Linnert, startte ze in 2017 het sociale project Ni En More, afgeleid van het Spaanse Ni Una Más (vertaling: niet één meer), waarin politiek, activisme, kunst en mode samenkomen. Doel: kwetsbare vrouwen empoweren zodat ze economisch onafhankelijk worden en op tijd uit een gewelddadige relatie kunnen ontsnappen.

Veilige ateliers

Ze begonnen in een schuur met slechts één naaimachine, inmiddels werken er tien vrouwen in het atelier in een van de weinige veilige wijken van Juárez. Kort voor de lockdown is met behulp van overheidsgeld een tweede studio opgezet in Colonia Tarahumaras, een enclave van de inheemse Rarámuri-gemeenschap in een buitenwijk, waar zeven vrouwen werken. Eén vrouw, bedreigd door haar ex-partner, ­bieden ze er momenteel een schuilplaats.

Sinds de kleding die ze er maken onlangs door de Amerikaanse Vogue werd opgepikt, is het hek van de dam. Cameraploegen over de vloer en ­bestellingen te over voor de met groenten, bloemen en boomschors gekleurde lange zomerjurken in aardekleuren, boho bloesjes, schoudertassen en T-shirts. Allemaal unieke stuks, handgemaakt van duurzame stoffen. De patronen worden geleverd door de Noorse ontwerpster Tine Mollatt en enkele lokale Mexicaanse ontwerpers. Mollatt doneerde eveneens stoffen, een van haar medewerksters verbleef een jaar lang in Juárez om te helpen bij het opleiden van kwetsbare vrouwen.

Want daar gaat het om. Ni En More is geen ­modemerk, benadrukt Linnert, die lang in de Texaanse stad Houston woonde en zich het lot van vrouwen aan de andere kant van de grens aantrok. “We willen niet zomaar weer het ­zoveelste kledingstuk de wereld in slingeren, we willen dat mensen de betekenis erachter kennen.”

Terrazas: “Onze kledingstukken zijn symbolen van het gevecht tegen vrouwengeweld. Ni En More kan de systematische sociale problemen en het geweld niet oplossen, maar economische onafhankelijkheid is de eerste stap naar vrijheid en maakt vrouwen weerbaarder.”

Sneeuwbaleffect

Doel is vrouwen opleiden zodat ze op eigen benen kunnen staan en daarna weer anderen gaan opleiden. Uiteindelijk moet het een sneeuwbaleffect door het hele land opleveren. Elk kledingstuk wordt verzonden met een protestbadge, een bloem met een kruis in het midden, die je uit solidariteit op je jas of tas kunt spelden.

Vrijwilligers geven workshops in de meest kwetsbare gebieden, waar drugskartels door de grote werkloosheid zonder moeite jongeren ­weten te rekruteren. Dankzij een overheidsgift van 150.000 pesos (6200 euro) zijn daar workshops voor de inheemse bevolking en vroege schoolverlaters aan toegevoegd. “Zo hebben we een homoseksuele jongen in de studio gehad die nu vol zelfvertrouwen psychologie is gaan studeren. Hij komt af en toe nog langs,” zegt Terrazas trots.

Ciudad Juárez is volgens Terrazas gevaarlijk omdat de stad is ingericht voor de vierhonderd fabrieken, niet voor mensen. “Zo’n 80 procent van de publieke ruimtes is verwaarloosd en erg gevaarlijk voor vrouwen, kinderen of wie er dan ook rondloopt, ook overdag. Bus- en taxichauffeurs zijn niet altijd te vertrouwen, daarnaast is er veel geweld binnen gezinnen, en geweld dat gerelateerd is aan drugskartels en mensensmokkel. 99 procent van de moorden wordt niet opgelost of bestraft, het rechtssysteem in Mexico is zeer corrupt.”

Terrazas kende Isabel Cabanillas de la Torre, de activist die in januari werd vermoord. Ze ­waren juist in gesprek over een gezamenlijk ­project. Het is geen toeval dat ze werd dood­geschoten, zeggen veel feministen in Mexico. Cabanillas was een fanatieke activist met een luide stem. Terrazas twijfelt aan de reden. “Ze was net uit een toxic relatie gestapt.”

Slow fashion

In tegenstelling tot het ‘ramwerk’ in de fabrieken is Ni En More slow fashion. “We nemen de tijd voor het proces, want we willen niet dat deze vrouwen voor de rest van hun leven steeds ­dezelfde zoom moeten stikken, zoals hier in de meeste fabrieken het geval is”, zegt Linnert. “Vrouwen draaien in die fabrieken shifts van twaalf uur voor vijf dollar per dag. Uitbuiting is er schering en inslag. Het gebeurt regelmatig dat vrouwen op weg naar hun werk worden ontvoerd en verdwijnen, geen hond die ernaar kraait als je niet komt opdagen. Wij trainen vrouwen in patronen maken, naaien, verven, de kwaliteit bewaken, hun waar te verkopen, én het uiteindelijk te verschepen. Doel is dat ze het proces van voor tot achter beheersen, zodat ze eigen projecten kunnen starten. Zo maken ze in de tweede studio nu, naast onze Ni En More-­collectie, ook gezichtsmaskers voor een bedrijf in El Paso in Texas.”

Lise Bjorne Linnert startte in 2006 Desconocida Unknown Ukjent, een doorlopend massa­project, waar mensen van over de hele wereld aan mee kunnen doen. Iedere deelnemer borduurt twee labels: een met de naam van de vermoorde vrouw in Ciudad Juárez, een andere met in de eigen taal het woord ‘onbekend’, ter nagedachtenis aan slachtoffers van gelijke ­misdrijven wereldwijd. Inmiddels zijn er al 8700 labels geborduurd door 5600 mensen. Het kunstwerk was al in vele landen te zien.

Mensen die aan het kunstproject willen meewerken, kunnen Linnert een berichten sturen via Instagram (@liselinnert), zij stuurt dan alle benodigde materialen en de namen, mits er in groepsverband wordt gewerkt. “Ik wil minstens drie personen bijeen hebben, omdat ik wil dat ze tijdens het borduren over het onderwerp praten en ze de situatie voor vrouwen in eigen land onder de loep nemen.”

Helpen kan ook door een kledingstuk te ­kopen, waarvan de opbrengst volledig naar de studio’s van Ni En More gaan, of het doneren van restanten natuurlijke stoffen. 

Vitale helden

Na de geheel blanco april-cover van de Italiaanse Vogue maakt de Britse editie met het julinummer nu een statement door in plaats van een topmodel een machinist, een verloskundige en een jonge super­marktmedewerker in de schijnwerpers te zetten. Dit om hun moed te vieren in tijden van rampspoed. In het blad een portfolio van 20 pagina’s met arts­en, leraren, postmedewerkers, ­verpleegkundigen, schoonmakers, ambulancemedewerkers en vrijwilligers. 

Dragtastic

Diva Mayday, de koningin van het Amsterdamse nachtleven, heeft op George Michaels Freedom een ‘dragtastic’ lipsync-video opgenomen tegen lhbtq-geweld. Aan de video werkten dertig dragqueens mee uit zestien landen. Te zien op Instagram (@divamayday).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden