PlusTen Slotte

Julius Vischjager (1937-2020): gekoesterd als ‘hofnar’ van het Binnenhof

Julius Vischjager met zijn krant The Daily Invisible. Beeld Hollandse Hoogte / Bert Verhoeff
Julius Vischjager met zijn krant The Daily Invisible.Beeld Hollandse Hoogte / Bert Verhoeff

Julius Vischjager mocht veertig jaar lang de laatste vraag stellen aan de premier. Volstrekt onnavolgbaar was hij, maar ook geliefd. Hij verdronk op 83-jarige leeftijd in de Ringvaart.

Het was veertig jaar een vast ritueel op het Binnenhof: de laatste vraag op de wekelijkse persconferentie van de minister-president was voor Julius Vischjager. Het antwoord deed zelden ter zake, en voor de aanloop naar de vraag nam Vischjager ruimschoots de tijd. Dan begon hij uitvoerig te oreren over een willekeurige brandhaard ter wereld, om uiteindelijk voor te stellen deze oorlog te beëindigen met een door hem verzorgd verzoeningsconcert. De premier moest zijn antwoord zelf opschrijven op een A4-tje dat Vischjager had meegenomen. ‘Goed plan!’ krabbelde die dan.

Julius Vischjager was hoofdredacteur, fotograaf, uitgever en de enige verslaggever van The Daily Invisible, een handgeschreven krant die, anders dan de naam deed vermoeden, wekelijks verscheen. En zelfs dat was niet altijd zo, want als Vischjager geen zin had, sloeg hij even makkelijk een week over. Vischjager opereerde compleet autonoom, en vaak volstrekt onnavolgbaar. De hanenpoten in zijn krant waren soms nauwelijks leesbaar.

Maar hij werd gekoesterd als ‘hofnar’ van het Binnenhof. Toen Jan Peter Balkenende poogde om een einde te maken aan de traditie van de laatste vraag kwam de Parlementaire Persvereniging in het verweer. En in 2017, op zijn tachtigste verjaardag, werd Vischjager in perscentrum Nieuwspoort benoemd tot ‘lid van verdienste van de parlementaire pers’. Mark Rutte was een van de gasten.

Vischjager, geboren in 1937, kende een droevige jeugd. Zijn Joodse familie werd vrijwel in het geheel uitgemoord door de Duitsers, hij werd uit de rij bij de Hollandsche Schouwburg gered en groeide op in pleeggezinnen. Vischjager zou trouwen en kreeg een kind, met wie hij geen contact had.

‘Nadrukkelijk’ pianospelen

Hij rondde het Conservatorium af en wilde concertpianist worden, en hoewel hij daar niet in slaagde, bleef hij zijn hele leven pianospelen. In sociëteit Arti et Amicitiae, in café Eijlders, in de openbare bibliotheek. De laatste jaren werd hij op veel plekken op elegante wijze geweerd omdat hij nogal ‘nadrukkelijk’ kon spelen, maar in café Eik en Linde aan de Plantage Middenlaan bleef hij elke zaterdagmiddag tussen 14.00 en 15.00 uur welkom.

“Hij speelde veel Scarlatti en Debussy. De Turkse mars van Mozart was zijn favoriet,” vertelt eigenaar Kasper Verberne. “Sommige mensen kwamen speciaal om hem te horen spelen. Maar hij kon ook dwarsliggen, zeker als het druk was. Dan riep hij op luide toon of het wat zachter kon.”

Vischjager speelde ook in verzorgingstehuizen. Maar het Joodse zorgcentrum Beth Shalom meed hij. “Hij wilde kennelijk niet herinnerd worden aan zijn Joodse afkomst, dat was te confronterend voor Julius,” zegt Henk Meeuwis, die Vischjager jarenlang hielp met zijn journalistieke werkzaamheden.

Hoe bedoel U?

Zo had Vischjager een eigen radioprogramma op Salto, Hoe bedoel U? Ook hier ging meer tijd zitten in het stellen van de vraag dan in het beantwoorden. Meeuwis: “Hij praatte voortdurend door zijn gasten heen, maar toch was het af en toe bijzondere radio.”

De laatste jaren takelde Vischjager af, hij verscheen steeds minder vaak op de vrijdagse persconferenties, en als hij er was dan waren zijn inleidende betogen steeds warriger. Zijn terugkerende verzoek aan Rutte om samen een quatre-mains te spelen werd steevast lachend afgewezen, al zaten zij in 2012 eenmaal samen achter de piano in Nieuwspoort.

Dinsdagochtend werd zijn lichaam gevonden in de Ringvaart, ter hoogte van Oostpoort, The Daily Invisible was toen al een paar jaar niet meer verschenen. ‘Met zijn overlijden verliest het Binnenhof één van zijn kleurrijkste figuren,’ twitterde Rutte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden