PlusInterview

Joost van Ginkel over zijn roadmovie Bo: ‘Ik wilde een lichtere film maken, maar dat is mislukt’

Twintiger Bo zoekt in Joost van Ginkels Bo tijdens een roadtrip door Georgië naar het leven dat haar overleden vader daar leidde, maar stuit op meer familegeheimen dan ze had gewild. Bij het schrijven had Van Ginkel maar één regel: ‘Alles mag.’

Joost Broeren-Huitenga
Gaite Jansen als Bo. Regisseur Joost van Ginkel: ‘Bij Gaite weet ik: dat gaat ze doen, en ze gaat het béter doen dan hoe ik het heb bedacht.’ Beeld Frank van den Eeden
Gaite Jansen als Bo. Regisseur Joost van Ginkel: ‘Bij Gaite weet ik: dat gaat ze doen, en ze gaat het béter doen dan hoe ik het heb bedacht.’Beeld Frank van den Eeden

“Ik wilde een lichtere film maken, maar dat is tamelijk mislukt,” zegt Joost van Ginkel en lacht. Na het zware drama van zijn migratiemozaïek The Paradise Suite (2015) dacht de regisseur aan een film over de liefde. Sterker nog: “De ultieme liefdesfilm.”

Die liefde werd vervolgens een onmogelijke liefde, in een verhaal waarin familieleugens een hoofdrol spelen, en gaandeweg verdween de lichtheid steeds verder uit beeld. Al blijft er iets speels kleven aan Bo, zowel aan de film als aan het titelpersonage. De onvoorspelbare twintiger reist naar Georgië, naar het graf van haar vader, en stuit daar op diens beste jeugdvriend. In een opwelling stapt ze bij deze Levan in de vrachtwagen, om hem uit te horen over de vader die ze nooit echt heeft leren kennen. Maar hoe meer geheimen uit hun beider verledens er boven komen, hoe meer er tussen hen in komt te staan.

Als Van Ginkel verwoordt hoe hij het project in eerste instantie pitchte bij producent Ellen Havenith, vat dat ook zeer puntig samen wat de film geworden is. “Een roadmovie over de liefde, die er bij vlagen uitziet als een western, die de sensualiteit heeft van Betty Blue en een plotgedreven verhaal als basis.”

Schrappen in de regen

Zeg roadmovie met westernelementen, en dan weet je dat het landschap een belangrijke rol speelt. Voor Bo is dat het landschap van Georgië, en de zanderige vlaktes en kiezelstranden zijn meer dan slechts achtergrond.

Toch zou Bo in eerste instantie in Spanje gedraaid worden. “De hele film was daar al geproduceerd, alle rollen waren gecast, alle locaties gevonden. Maar een Spaanse coproducent die een deel van het budget zou verzorgen, heeft niet geleverd. Toen is het uiteindelijk geploft. We dachten dat we vier jaar voor niets hadden gewerkt.”

Regisseur Joost van Ginkel: ‘Hopelijk is het een film die je op verschillende niveaus kunt bekijken.’ Beeld Brenda Wit
Regisseur Joost van Ginkel: ‘Hopelijk is het een film die je op verschillende niveaus kunt bekijken.’Beeld Brenda Wit

Van Ginkel ziet het moment waarop hij dat zich realiseerde nog scherp voor zich, bijna alsof het een filmscène is. “Ik was met mijn gezin op vakantie, maar om de twee avonden zat ik buiten onder de luifel van de caravan achter mijn laptop, om scènes te schrappen zodat we met steeds minder geld toch de film konden draaien. Op een van die avonden ging het regenen, echt hard regenen, ik zoomde in mijn gedachten uit en zag mezelf onder die luifel zitten, in het donker. Toen besefte ik: als je dit als een scène in een film zou zien, een regisseur die tegen de klippen op zit te schrappen, dan weet je al dat het niks meer wordt. Twee dagen later ging de stekker eruit.”

Gaite is beter

In plaats van het bijltje erbij neer te gooien, zetten Van Ginkel en producent Ellen Havenith door en werd de hele film opnieuw opgezet in Georgië, waar Havenith contacten had met betrouwbare partners. “Het verhaal is niet veranderd – alleen wat ze eten en de plaatsnamen – maar alle rollen moesten opnieuw worden gecast. Mijn eerste gedachte was: dan moet Gaite het doen, dat is de enige optie.”

Gaite Jansen speelde in 2011 al de hoofdrol in Van Ginkels veelgeprezen speelfilmdebuut 170 Hz. Van Ginkel: “Het eerste wat Gaite zei nadat ze het scenario voor Bo had gelezen, was: het is fucked-up voor jullie dat het in Spanje niet lukte, maar ik val met mijn neus in de boter. Dat was gelijk de goeie energie.”

Voor de Spaanse versie van de film stonden al ‘echt goeie acteurs’ in de startblokken, bezweert Van Ginkel. “Maar Gaite is beter. Zij is taaltechnisch zó goed. Bij al die talige dingen die ik schrijf, heb ik een heel specifieke toon in mijn hoofd. Bij Gaite weet ik: dat gaat ze doen, en ze gaat het béter doen dan hoe ik het heb bedacht. Dat het in Spanje niet doorging, was achteraf een blessing in disguise. Ik heb uiteindelijk de film beter kunnen maken dan hij daar zou zijn geweest.”

Gevoelsmomentjes

Bij het schrijven van de film hing er een briefje boven Van Ginkels bureau: ‘Alles mag.’ “Ik heb mezelf toegestaan elke mogelijke vertelvorm te gebruiken,” zegt de regisseur. Het resultaat is een film vol technieken waarvan elk scenariohandboek zegt dat je er terughoudend mee moet zijn – personages die elkaar vertellen wat ze hebben meegemaakt, bijvoorbeeld, en veelvuldig gebruik van flashbacks. “Heel vaak zijn flashbacks superstom – al helemaal als er een voice-over bij zit, om heel expliciet uit te leggen: we voelen ons zó. Ik was er de hele tijd mee bezig om het niet dát te maken. Het zijn sensitieve flashbacks, kleine gevoelsmomentjes.”

Precies daarin zitten ook de grote emotionele wendingen van de film vervat. “Hopelijk is het een film die je op verschillende niveaus kunt bekijken. Je hebt het plotgedreven verhaal, maar los van hoe dat zich ontwikkelt, is er een diepere laag – over hoe je met leugens omgaat, en over hoe je door je familie gevormd wordt, of niet. Daar haalt iedereen iets anders uit.”

Bo is te zien in Eye, Filmhallen, Het Ketelhuis, City, Rialto De Pijp, Rialto VU.

Vrachtwagen

Bo en Levan hebben veel van hun gesprekken in de cabine van zijn vrachtwagen. “Ik vind vrachtwagens heel mooi; als jongen wilde ik nog vrachtwagenchauffeur worden,” vertelt Van Ginkel. “Tegenover ons huis zat een vrachtwagenbedrijf, daar werkte ik vanaf mijn veertiende – hard werken, containerbakken zandstralen. Ik vond het fantastisch tussen die vrachtwagenchauffeurs.”

Levan rijdt met zijn brandstoftruck van een olieraffinaderij langs diverse tankstations. Steeds hetzelfde rondje. “Dat heb ik heel bewust gebruikt, omdat er zo veel verhaal in de film zit,” zegt Van Ginkel. “Een vrachtwagenbestaan is eigenlijk heel saai. Het repetitieve van dat werk – steeds weer het tanken, steeds dezelfde pompstations – hielp me om te doseren. Ik dacht dat het verhaal té vol was, dus met regieassistent Jocelyn Herrewijn zocht ik constant naar momenten waarin ogenschijnlijk niets gebeurt.”

Tussen die stops door zijn de momenten dat Bo en Levan op elkaar aangewezen zijn in de cabine juist het meest intens. “Nog meer dan in een auto zijn de personages in zo’n truckcabine afgeschermd van de rest van de wereld, dat creëert een dramatisch vacuüm. Alle ruis van buitenaf valt weg.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden