PlusExclusief

Joop van den Ende (bijna 80): ‘Politici praten soms met dedain over kunst en cultuur, als een soort hobby. Dat doet me pijn’

Joop van den Ende heeft alle begrip voor zijn voormalige zakenpartner John de Mol in de zaak rond het grensoverschrijdende gedrag bij The Voice of Holland. ‘Hem goed kennende heeft John oprecht niet geweten wat er is gebeurd,’ zegt Van den Ende in een interview ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag, komende woensdag.

Paul van den Bosch
Joop van den Ende: ‘Als ik beter mijn talen had gesproken, was ik verder gekomen.’ Beeld Manon van der Zwaal
Joop van den Ende: ‘Als ik beter mijn talen had gesproken, was ik verder gekomen.’Beeld Manon van der Zwaal

Als Mark Rutte belt om u te feliciteren met uw tachtigste verjaardag, wat zegt u dan?

“Hij is meer een sms’er hè. Maar als hij sms’t zou ik hem vragen waarom kunst en cultuur er zo slecht vanaf komen. Ik heb niet veel contact met Rutte en ben een fan van hem, maar dat snap ik niet. Ik vind dat de overheid niet met geld hoeft te smijten, maar je hoopt dat ze het omarmen, dat er belangstelling is. Politici praten soms met dedain over kunst en cultuur, als een soort hobby. Dat doet me pijn.”

Buitenspelen, zo noemt hij het. Even een dag naar kantoor. Joop van den Ende zit in zijn DeLaMar Theater. Corona heeft de laatste twee jaar ook zijn agenda voor een groot deel gewist. Hij maakte de laatste decennia een opmerkelijke metamorfose door. Zijn werk werd door velen jarenlang gezien als plat amusement, nu geldt hij – à la zijn vriend André van Duin – als een mecenas van kunst en cultuur. “Ik zeg weleens tegen André: wij zijn twee jongens van het volk, wat een reis hebben wij gemaakt. Dat hij 4 mei mocht spreken op de Dam, vond ik de ultieme erkenning voor hem en tegelijk een compliment voor mij. Dat ik zijn talent zo vroeg heb gezien.”

In coronatijd heb ik u niet op televisie gezien als ambassadeur van kunst en cultuur.

“Mijn werk is achter de schermen. We zijn aan de gang gegaan met noodfondsen voor de kunst en cultuur, samen met andere culturele fondsen. Daar zitten tientallen miljoenen in. Met onze eigen Foundation steunen we kunstenaars, artiesten, projecten. Je kunt bij de talkshows zitten schreeuwen, maar soms is dat niet slim. Als je de kunstwereld iets kunt verwijten is dat ze niet georganiseerd is. We hebben een Erica Terpstra nodig. Zij heeft destijds als hét sportboegbeeld zo on-ge-loof-lijk veel voor elkaar gekregen. De verarming heeft toegeslagen in ons vak. Ik zie hoe lastig mijn dochter het heeft, alles viel in één keer weg. De culturele cirkel is gebarsten en niet snel geheeld, dat duurt een paar jaar.”

Kunt u inmiddels trots zijn op wat u heeft bereikt?

“Als ik terugkijk, zie ik niet wat ik allemaal heb gedaan. Veel weet ik ook niet meer. Het is zo veel geweest. Maar ik denk wel vaak dat ik dít beter had kunnen doen en dát. Dan had ik meer succes gehad. Het zit ’m niet in het geld, zo bedoel ik het niet. Ik heb ontzettend genoten, veel gelachen, maar ik heb ook kansen laten liggen.”

Geeft u eens een voorbeeld.

“Als ik beter mijn talen had gesproken, was ik verder gekomen. Ik had succesvolle producten en die deden het goed in Nederland. Tv-programma’s, musicals. Maar als je over de grens wilt, moet je de taal spreken. Ik ben pas Engels gaan leren toen ik 44 was, toen mijn relatie met Janine begon. Ik nam een leraar aan van het Elsevier Taleninstituut, fantastische man, Andy heette hij. Een Amerikaan die al lang in ons land woonde. Hij gaf me geen les in woordjes en rijtjes. Hij zat op de achterbank van de auto, op weg naar Duitsland. Of ging mee naar New York. Andy las mijn vaktijdschriften. Hij leerde me woorden uitspreken die in mijn vakgebied nodig waren. Ik kan me nu goed redden, maar het heeft me altijd geremd.”

Dan valt de naam John de Mol. Onderzoek van programma Boos bracht vorige maand seksueel grensoverschrijdend gedrag achter de schermen van The Voice of Holland, een programma van De Mol, aan het licht. Van den Ende loopt naar een tafel, pakt een A4’tje, leest het, maar leest niet voor. Denkt even na, zegt dan: “Kijk, ik daag iedere werkgever in Nederland uit te garanderen dat het in zijn of haar bedrijf niet gebeurt. Dat kan niet. Het zijn zieke mannen. Die doen dat stiekem, hotelletje ’s nachts, studio’s, appjes. Hem goed kennende heeft John oprecht niet geweten wat er is gebeurd. Als je een groot bedrijf leidt en tv-programma’s maakt, zit je met je ogen op dat ene shot, de camera’s, dat is een ingewikkeld proces.”

“Praat ik het goed? Zeker niet. Het mag niet, het moet niet. Leerlingen, studenten, sporters, blijf met je handen van ze af. Punt. Als je het wel doet, is het fout. In deze zaak zijn alleen maar verliezers, de slachtoffers voorop. Lenny Kuhr zei in Het Parool: ‘Het is alleen jammer dat de discussie entertainment is geworden’. Nieuws? Ja. Journalistiek? Ja. Maar het ging ver. Het goede is dat er dingen veranderen. Mijn dochter is in haar bedrijf ook de discussie begonnen. Dat is goed. Verder zeg ik er niks meer over.”

Uw dochter Iris is met haar eigen bedrijf in uw voetsporen getreden als producent van tv-programma’s en musicals.

“Ik raadde haar destijds aan om één, twee goede mensen aan zich te binden. Voor wat zij zelf niet kan. Zij deed de filmacademie, maar daar leren ze je hoe je een uitkering moet aanvragen, niet hoe je een zaak kan opbouwen. Daar vind ik wel iets van, trouwens. Ze doet het goed. Maar door corona moet ook zij grote klappen opvangen.”

Als u haar zo bezig ziet, kunt u dan aan de zijkant blijven staan?

“Ja hoor, ik ben er als ze me nodig heeft. In het begin steunde ik haar, maar ze heeft haar aandelen teruggekocht. Dat wilde ze. Dat is voor een vader best een momentje. Mijn zoon zit in de muziekindustrie in Amerika, als maker en producent. Alle zakelijke dingen doet hij zelf, maar hij kan altijd op me terugvallen. Natuurlijk kan ik ze helpen, maar ze moeten het toch zelf doen. Iris had een casting voor de Dianamusical en ik ging met haar mee. Zeg alles wat je denkt, zei ze. Dat doe ik dan ook. En als ze mijn advies niet wil, zegt zij dat ook.”

Het programma Volle Zalen staat dinsdag 22 februari in het teken van Van den Ende, 20.25 uur op NPO 2

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden