PlusUitmarkt

Jonah Falke: 'Schrijven is kotsen in een vergiet'

Jonah Falke debuteert in september met Bontebrug, een roman over een jongeman die naar Amsterdam trekt om schilder te worden.

Jonah Falke: 'Mensen die heel erg goed weten wat ze willen, wekken wantrouwen' Beeld Linda Stulic
Jonah Falke: 'Mensen die heel erg goed weten wat ze willen, wekken wantrouwen'Beeld Linda Stulic

Zijn atelier leek hem een mooie ruimte om het interview af te nemen. Zo tussen de natte doeken. 'Dan moet je wel naar Bontebrug komen,' schreef hij.

Tot een reis naar de Achterhoek kwam het niet. Dus zit hij nu in de tuin van het Lloyd Hotel. Jonah Falke. Schilder-schrijver. Goede tekst voor op een visitekaartje. In september debuteert hij als romancier met Bontebrug, een roman over een jongen die de Achterhoek verlaat om in Amsterdam als schilder een groots leven te gaan leiden.

Parallel. Jonah Falke (25) werd geboren in Bontebrug, een gehucht bij Ulft. Midden in de Achterhoek. Hij verliet de Achterhoek om in Amsterdam te gaan wonen.

"Ja, ik woon in Amsterdam. Maar waarom ik niet hier mijn atelier heb? Dan heb ik een goed excuus om op en neer te gaan. Van ruimte wisselen. Ik heb er geen hekel aan om weer naar de Achterhoek te gaan. Ik denk dat ik wel een prettige jeugd heb gehad. Al blijf je met een gelukkige jeugd later streven om dat 'geluksgevoel' te evenaren. Wat niet lukt. Volgens mij is dat wat je melancholie noemt."

Boerenlul
"Het is ook wel geruststellend om niet voor één plek te hoeven kiezen. Hier zeggen ze: daar heb je die boerenlul weer. Daar: wat doe je hier, je woont toch in Am-ster-dam?"

Na een week heeft hij het op een van die plekken altijd wel weer gehad. "Er gebeurt daar niet zoveel natuurlijk, en al mijn vrienden zijn weggetrokken. En als ik genoeg heb van het schilderen, heb ik het wel weer gezien. Als ik dan in Amsterdam ben, en ik schrijf niet, denk ik: wat ben ik hier aan het doen? En dan vertrek ik weer naar Bontebrug. Zo is er een mooie balans ontstaan. En het is wel lekker duidelijk dat je niet hoeft te kiezen."

Dat niet hoeven kiezen tussen stad en platteland vindt hij prettig. Het is ook een van de thema's in Bontebrug. "Te duidelijk zijn, wekt argwaan. Mensen die heel erg goed weten wat ze willen, wekken wantrouwen. Ik geloof dat nooit zo heel erg. Je moet je oordeel zo lang mogelijk uitstellen."

Lusteloosheid en ambitie
Net zoals het hoofdpersonage Robert Lowenthal in Bontebrug? "Ja."
Falke zet de Achterhoek mooi af tegen Amsterdam. Een schuurfeest tegenover een vernissage. Het dorpscafé tegenover het Rembrandtplein. De lusteloosheid tegenover de Rietveld Academie, drukte en ambitie. En Robert Lowenthal die daarin zijn weg probeert te vinden.

Een coming-of-ageroman wordt Bontebrug al genoemd. Goed geschreven kan daar aan worden toegevoegd. Met veel (platte) humor, want geen goede roman zonder humor. En, om even terug te komen op het woord duidelijkheid: Jonah Falke schrijft over tegenstellingen, maar laat het aan de lezer om dat alles te duiden.

"Je wilt iets vertellen met wat je schrijft, maar ik vind niet dat je het de lezer te makkelijk mag maken. Ik ben arrogant genoeg om te zeggen dat ik dat kan. Even los van de vraag of men het boek goed of slecht vindt."

Kaartjesverkoper
Falke heeft zijn eigen leven als uitgangspunt genomen voor Bontebrug. Toch? Een lach. "Ik ben een schim van Robert Lowenthal, en ik heb ook niet op de Rietveld gezeten, maar op de kunstacademie in Enschede."

In Amsterdam werkt hij als kaartjesverkoper in het Bimhuis. "Nu even niet, want ik heb een paar schilderijen verkocht..." Hij zegt het accentloos. "Maar als mijn oma nu belt, schakel ik moeiteloos over in plat Achterhoeks hoor." Hij draait nog maar eens een sigaret.

"Als kind schreef ik weleens, tot ik een dyslexieverklaring kreeg. Toen hield ik ermee op en ben ik gaan schilderen. Maar op de AKI in Enschede moest ik een scriptie schrijven. Daar had ik helemaal geen zin in, over dat stoffige modernisme schrijven... En daar was die dyslexieverklaring, dat antiding waaruit sprak dat ik niet zou kunnen schrijven."

Als een razende
"Toen ben ik het gewoon gaan doen, ik was nog drukker met dat schrijven dan met schilderen. In 2013 was dat, toen ik ook afstudeerde. Het bleek de eerste aanzet tot Bontebrug te zijn. En toen mijn band uit elkaar ging - ik was frontman van Villa Zeno - kreeg ik de aanbieding van een galerie om een maand in hun ruimte te werken. Ben ik als een razende aan Bontebrug gaan schrijven. Schrijven is kotsen in een vergiet." Zei hij dat nou echt?

Falke: 'Als mijn oma nu belt, schakel ik moeiteloos over in plat Achterhoeks hoor' Beeld Linda Stulic
Falke: 'Als mijn oma nu belt, schakel ik moeiteloos over in plat Achterhoeks hoor'Beeld Linda Stulic

"Daar bedoel ik mee: het is iets wat er onder druk uit moet in grote hoeveelheid. En als je in een vergiet kotst, blijven er maar een paar stukjes hangen die niet verteerd zijn en dus bruikbaar blijven. Het is het overblijfsel van alles wat je hebt ingenomen." Interessante opvatting.

Zoals hij wel meer verrassends zegt. Hij is niet van het gebaande pad. "Als kind zat ik altijd muziek te maken. Gitaar. Maar ik wilde niet naar het conservatorium, want daar word je zo in een hoek geduwd. Ik schilderde toen al, dus werd het de kunstacademie."

Zijn ouders sleepten hem vroeger mee naar musea. Had hij nooit een hekel aan, hij wist niet beter. "Ik weet niet of ze me stimuleerden, ze hebben in elk geval nooit gezegd dat ik een studie of echte baan - wat dat ook moge betekenen - moest zoeken. Plus, als enig kind krijg je veel ruimte, er is geen vergelijkingsmateriaal. Dus of ik gelukt ben of tegenval als zoon valt misschien niet eens te zeggen."

Jonah Falke: Bontebrug. Lebowski, €19,99

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden