PlusBoekrecensie

John Banville schreef een knipoog naar Agatha Christie

De eerste misdaadroman die John Banville (1945) uitbrengt onder eigen naam in plaats van onder zijn thrillerpseudoniem Benjamin Black, opent bedrieglijk klassiek.

Dirk Jan Arensman
Hier wordt geknipoogd richting suspense en genreconventies, in wat een uitstekende historische roman is.  Beeld Getty Images
Hier wordt geknipoogd richting suspense en genreconventies, in wat een uitstekende historische roman is.Beeld Getty Images

Plaats van handeling (c.q. plaats delict) is Ballyglass House, een aristocratisch optrekje in het Ierse Country Wexford, waar inspecteur St. John (spreek uit ‘Sinjun’) Strafford in de winter van 1957 vanuit Dublin heen wordt gestuurd, om schijnbaar in een moordmysterie van Agatha Christie terecht te komen.

Onder de aanwezigen/verdachten bevinden zich vertrouwde types als de arrogante patriarch Kolonel Osborne en diens beeldschone, van kalmeringsmiddelen aan elkaar hangende tweede vrouw Sylvia. Er is een tienerdochter annex aspirant-femme fatale, Lettie, en haar zwijgzame broer Dominic. De huishoudster, mevrouw Duffy, heeft ‘mollige roze wangen en staalgrijs haar’, terwijl stalknecht Fonsey al vroeg ‘een beetje gek’ wordt genoemd.

Geen van allen hebben ze een alibi. En over de plek waar het slachtoffer, pastor Tom Lawless, wordt gevonden grinnikt een bijfiguur: ‘Het is een bibliotheek. Het is een echte verdomde bibliotheek, en er ligt een lichaam in!’

So far so Cluedo, ben je geneigd te denken. Maar hier wordt vooral geknipoogd richting suspense en genreconventies, in wat vooral een uitstekende historische roman is.

Banville schetst meesterlijk de verstikkende sfeer van het Ierland van de jaren vijftig. Een sfeer waarin de kerk gewend is potentiële schandalen moeiteloos onder het tapijt te vegen, zoals blijkt in een fraaie scène waarin Strafford op het matje moet komen in het paleis van aartsbisschop McQuaid. Terwijl de protestantse landadel zich wanhopig vastklampt aan haar privileges en (tanende) macht.

Zijn personages blijken stuk voor stuk complexer en interessanter dan de clichéfiguren waarvoor je ze aanvankelijk aanziet. Daarbij: dankzij Banvilles immer beeldende, elegante proza, staat in zo’n Cluedobibliotheek niet – pakweg – de butler met een kandelaar te wachten, maar rij na rij aan verwaarloosde boeken, ‘schouder aan schouder met een houding van zwijgende wrok’.

John Banville, Sneeuw Beeld Querido
John Banville, SneeuwBeeld Querido
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden