PlusReportage

Johan Derksen wist in Sterren op het doek meteen welk schilderij van zichzelf hij wilde

Presentator Özcan Akyol en burgemeester Femke Halsema, een van de deelnemers aan het nieuwe seizoen van Sterren op het doek, dat zaterdag begint. Beeld MAX
Presentator Özcan Akyol en burgemeester Femke Halsema, een van de deelnemers aan het nieuwe seizoen van Sterren op het doek, dat zaterdag begint.Beeld MAX

Sterren op het doek is er met grote namen als Femke Halsema en Johan Derksen opnieuw in geslaagd prominente BN’ers te strikken. ‘Het programma wordt beoordeeld op: hoe is het gesprek en hoe is de kunst?’

Het is tijd voor de onthulling. De climax van Sterren op het doek. In het Herman Brood Museum staan drie doeken opgesteld. Met de rug naar de camera’s. De spanning stijgt. Presentator Özcan Akyol doet er een schepje bovenop. Het is immers televisie.

“Ben je er klaar voor, Johan?”

“Helemaal.”

“We beginnen met dit bescheiden formaat. Past bij een bescheiden man, hè.”

“Zo ben ik.”

“Daar komt ie.”

Akyol begint te schuiven met het kunstwerk. Achter in het zaaltje roept regisseur Jan Pool dat hij ‘het schilderij wel goed moet vasthouden’. “Een goeie,” beaamt de presentator, “want ik heb vandaag al drie dingen omgegooid.” Dan loopt de camera weer, draait Akyol voorzichtig het doek om en valt er een stilte.

“Ik merk dat het je raakt, Johan.”

“Alsof er een foto van mij gemaakt is.”

Op de achtergrond klinkt gegniffel bij de crew, de producer, regisseur, redacteuren, camera- en geluidsmensen. Buiten staat een man te roken: de echte Johan Derksen. Hier binnen staat ­Daniel Bolomey, de eindredacteur. “Leuk om Johan te spelen, maar wát een slecht toneelstukje,” verzucht hij, en lacht.

“Ik denk,” voegt Pool er quasiserieus aan toe, “dat als jij je snor laat staan, je een eind in de buurt komt van de echte Derksen.”

We zijn bij de repetities van Sterren op het doek, waarvan vanavond het veertiende seizoen van start gaat. Het concept werkt al jaren: bekende Nederlanders die worden geportretteerd en geïnterviewd. De gasten nemen een doek mee naar huis, de andere twee kunstwerken worden geveild.

Al jaren slaagt producent Mediawater, onder leiding van Jacco Doornbos, erin grote namen te strikken. Van Johan Cruijff, Matthijs van Nieuwkerk en Linda de Mol, tot Eva Jinek, Hans Wiegel en Huub Stapel.

Voorspellen wie wint

Özcan Akyol, sinds 2019 presentator, begint vanavond met Arjen Lubach, en heeft onder ­anderen Femke Halsema, Corry Konings en Jan Terlouw voor zich. En Johan Derksen dus. De Snor duikt amper nog op in andere tv-programma’s, maar maakt voor ‘Eus’ – die hij en passant ook wil strikken voor het nieuwe dagelijkse praatprogramma straks op SBS 6 – een uitzondering.

“In talkshows ga ik niet meer zitten. Vijf uur rijden om vijf minuten beroemd te zijn, dat doe ik niet meer. Maar dit vind ik wel een leuk programma. Hier hoef je je niet voor te schamen,” zegt Derksen als hij een loopje – zijn aankomst bij het museum – voor de camera’s heeft gerepeteerd. Enige vorm van ijdelheid is hem niet vreemd. “Als je 24 jaar lang elke week een paar keer naar de televisiestudio’s rijd, kun je dat niet ontkennen. Dan ben je zo ijdel als wat.”

Derksen zegt ‘elke keer verbaasd te zijn over de kunstenaars die ze vinden’. “Dat is inderdaad een behoorlijke zoektocht,” stelt redacteur ­Caroline Ouwendijk. “Daarmee begint het programma. We willen gedegen kunstenaars die ­allemaal een verschillende stijl hebben. We krijgen honderden aanmeldingen. Die checken we, maar we zoeken zelf ook. Zo wordt elk jaar de Nederlandse portretprijs uitgereikt. Kunstenaars mogen zelf hun voorkeuren opgeven voor een BN’er. De naam van Johan Derksen hadden velen doorgegeven.”

Zo ook Anca Blok (28), die met houtskool op katoen werkt. Ze is een van de drie uitverkoren kunstenaars. “Ik hou van mensen met een ­karakteristiek gezicht, zoals Johan Derksen. Ik had ook Danny Vera en Tygo Gernandt opgegeven. Ze hebben iets eigens. Een rimpeltje, een littekentje, uitdrukking. En het is mooi dat je hun verhaal kunt horen. Dan kun je echt dat ­gevoel in het kunstwerk leggen.”

Voor dat verhaal zorgt Özcan Akyol, die zelf ook een stevige vinger in de pap heeft als het gaat om de BN’ers die worden gevraagd. De presentator loopt ontspannen rond in het Herman Brood Museum. Voor hem zit het belangrijkste deel erop: het interview, eerder opgenomen in het stadion van Go Ahead Eagles. Sterren op het doek bestaat uit drie draaidagen, vertelt hij: het poseren en het interview, de updates waarbij Akyol langsgaat bij de kunstenaars en de onthulling. “Het programma wordt beoordeeld aan de hand van twee vragen: hoe is het gesprek en hoe is de kunst? Voor mij ligt de zwaarte bij het interview. Vandaag ben ik een soort circusdirecteur die de onthulling in goede banen leidt.”

Zijn interviews leveren vrijwel altijd spraakmakende stof op. Zo vertelde Maarten van ­Rossem hoe hij gepest werd, Paul Witteman sprak over de moeizame relatie met zijn vader, en bij Eva Jinek ‘klopte alles’. “Met ook nog eens drie rake portretten.”

Sterren op het doek wordt gekruid met vijf hoofdingrediënten: een goede BN’er, het interview, de locatie, de kunstenaars en – zoals ­vandaag – het eind­resultaat. Ontspannen en spannend tegelijk, want wat hebben de kunstenaars ervan gemaakt? Wat vindt Derksen ervan? Ook bij de crewleden heerst animositeit: ze hebben een traditioneel poultje, waarbij ze elke keer voorspellen welke kunstenaar gaat winnen. “Met een klassement. Vorig jaar heb ik gewonnen,” grijnst Akyol. “Ik ga dit jaar niet zo lekker,” sipt Caroline Ouwendijk.

Meekijken

In de ruimte van het museum wordt goed gekeken naar de lichtval – waar de doeken moeten staan, aan welke kant Akyol moet presenteren, hoe Derksen binnenloopt. “Licht is belangrijk,” stelt Bolomey, “de kijker moet het kunstwerk perfect kunnen zien. Soms ben je aan het repeteren en staat een half uur later de zon anders, of is hij weg. Je hebt maar een korte spanningsboog. Met z’n allen leef je toe naar dat ene ­moment: het draaien van de schilderijen. De onthulling, dat moet goed gaan.”

Dit keer kent het programma een nieuw element: kunstenaars kunnen nu, in een andere ruimte, meekijken en zien wat de gast van hun werk vindt. De camera’s registreren ook weer hún reactie. Gretig wordt ingezoomd als Derksen voor de drie doeken staat en een keuze moet maken. Akyol verlaat het zaaltje met de woorden: “Veel wijsheid en succes, Johan. En niet zo snel je mening klaar hebben als anders. Een beetje nadenken.”

Het is zelfs minder dan een beetje: Derksen is er snel uit. “Het is niet zo moeilijk. Ik weet het al,” zegt hij tot hilariteit van de crew. “Wist je dat sommige theaters gruwen van Waylon? Die lult tussen zijn liedjes zo veel, dat hij met zijn optredens uitkomt na twaalf uur. En dan moeten theaters hun personeel dubbel betalen.”

Derksen zorgt voor de snelste opnames ooit en is onder de indruk van de kunstwerken. Waar het winnende doek komt te hangen? “Niet in de huiskamer. Er komt regelmatig wel iets binnen van posters of tekeningen, maar mijn vrouw zegt altijd: ‘Ik woon niet in een Johan Derksen-museum.’ Maar ik heb een tuinhuis waar ik ­bivakkeer. Daar vind ik een mooi plekje.”

Sterren op het doek: vanaf 23 oktober elke zater­dag om 20.35 uur bij Omroep Max op NPO 2

Sterren op het doek in cijfers

- 2007 start van Sterren op het doek

- 2016-2018 niet op televisie

- 14 seizoenen

- 103 Bekende Nederlanders

- 309 kunstenaars

- 17.050 euro: hoogste bedrag twee geveilde doeken (van Eva Jinek): 10.050 en 7000 euro

- 15.500 euro: hoogste bedrag één geveild kunstwerk – dat van Frank Boeijen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden